Page 43 - ebook.msu.ac.th
P. 43
40
บทบาทของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ู
ในการฟื้นฟพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมท้องถิ่นฯ วัดมหาชัย
รองศาสตราจารย์วีณา วสเพ็ญ
ี
สมัย วรรณอุดร
พิพิธภัณฑวัฒนธรรมท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วัดมหาชัย เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งขึ้นโดยมีท่านเจ้า
์
ี
คุณพระอริยานุวัตร (อารีย์ เขมจารี) อดีตเจ้าอาวาสวัดมหาชัย ซึ่งเป็นวัดพระอารามหลวงเพยงวัดเดียวของ
จังหวัดมหาสารคามเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้ง โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน ทั้งใน
ิ
และต่างประเทศ พิพธภัณฑ์แห่งนี้เกิดขึ้นสืบเนื่องมาจากท่านเจ้าคุณพระอริยานุวัตร ได้เก็บรวบรวมคัมภีร์ใบ
่
ลานไว้เป็นจ านวนมาก พร้อมทั้งปริวรรตออกมาเป็นอกษรไทยปัจจุบัน เพอให้คนที่อานตัวอกษรโบราณที่
ั
ื่
ั
บันทึกเรื่องราวต่างๆ ไว้ในคัมภีร์ใบลานให้ได้รู้ และได้จัดตั้ง “ศูนย์อนุรักษ์วรรณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ”
ขึ้น เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๓ ต่อมาได้มีผู้น าเอาวัตถุโบราณต่างๆ ที่นอกเหนือจากคัมภีร์ใบลานมาบริจาค นานเข้า
วัตถุโบราณมากขึ้นเรื่อยๆ ท่านเจ้าคุณพระอริยานุวัตรจึงได้จัดตั้งเป็นพพธภัณฑ์วัฒนธรรมท้องถิ่นฯ ขึ้น จน
ิ
ิ
เป็นที่รู้จักกันแพร่หลาย มีคณาจารย์ นักวิชาการ นิสิต นักศึกษา นักเรียน และผู้สนใจทั่วไปจากที่ต่างๆ ได้เข้า
ไปศึกษาและขออนุเคราะห์ความรู้ด้านต่างๆ จากท่านเจ้าคุณพระอริยานุวัตรเป็นประจ ามิได้ขาด ทั้งด้าน
วรรณคดี วรรณกรรม ตัวอกษรโบราณ ประเพณี พิธีกรรม ด้านต่างๆ ของภาคอสาน เนื่องจากทานเจ้าคุณพระ
ั
ี
่
ี
อริยานุวัตรเป็นปราชญ์ที่ยิ่งใหญ่ของภาคอสานท่านหนึ่ง มีความแตกฉานในพระไตรปิฎก มีความรู้และความ
ช านาญในภาษาถิ่นและวรรณคดีท้องถิ่นจนได้รับ “ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาภาษาศาสตร์และ
วรรณคดีไทย” จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๓ ได้รับเชิดชูเกียรติเป็นผู้มีผลงานดีเด่น
ด้านวัฒนธรรม จากส านักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ และได้รับรางวัลพระเกี้ยวทองค า ผู้ส่งเสริม
ภาษาไทยดีเด่น จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๓
ต่อมาเมื่อท่านเจ้าคุณพระอริยานุวัตร (อารีย์ เขมจารี) มรณภาพลงในปี พ.ศ. ๒๕๓๕ ท าให้
ิ
พิพธภัณฑ์แห่งนี้เริ่มซบเซาลง ไม่ได้รับการจัดระบบและดูแลอย่างต่อเนื่องไม่ได้เปิดให้ผู้สนใจเข้าชมและศึกษา
์
อย่างสม่ าเสมอ และโบราณวัตถุต่างๆ ในพพิธภัณฑเริ่มช ารุดเสื่อมโทรมลงตามล าดับ เพราะขาดการดูแลอย่าง
ิ
ถูกต้องตามหลักวิชาการ ต่อมาเมื่อวันที่ ๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๖ พระมหาสังคม จิตติญาโณ (ต่อมาได้รับ
พระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระศรีวชิรโมลี) รักษาการเจ้าอาวาสวัดมหาชัยใน
ขณะนั้น ได้ตั้งใจที่จะสืบทอดเจตนารมณ์ของท่านเจ้าคุณพระอริยานุวัตร เล็งเห็นความส าคัญของพพธภัณฑ์
ิ
ิ
ื่
ื้
แห่งนี้ เพอให้ฟนกลับมาเป็นที่รู้จักของคนทั่วไปเหมือนสมัยที่ท่านเจ้าคุณพระอริยานุวัตรยังมีชีวิตอยู่ จึงได้ท า
หนังสือถึงมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เพอขอความอนุเคราะห์จัดส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปจัดระบบเอกสารใบลานและ
ื่
์
จัดเก็บเอกสารโบราณต่างๆ มหาวิทยาลัยจึงได้ส่งเจ้าหน้าที่ที่ทางานเกี่ยวกับด้านพิพิธภัณฑเข้าไปจัดระบบวัตถุ
โบราณในเบื้องต้น และได้ส่งเจ้าหน้าที่ของโครงการอนุรักษ์ใบลานฯ ไปจัดระบบเกี่ยวกับเอกสารใบลานใน
เบื้องต้น
หลังจากนั้นมารองศาสตราจารย์วีณา วีสเพญ ประธานโครงการอนุรักษ์ใบลานในภาค
็
ื้
ตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มุ่งมั่นที่จะฟนความมีชีวิตให้กับพพธภัณฑ์วัฒนธรรมท้องถิ่น
ิ
ิ
ื่
แห่งนี้ เพอให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางด้านศิลปวัฒนธรรม โบราณคดี อักษรศาสตร์ วรรณคดี ประเพณีเกี่ยวกับ
ิ
ู
ื้
ภาคอสานทุกแขนง จึงได้เขียน “โครงการฟนฟพพธภัณฑ์วัฒนธรรมท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วัด
ี
ิ
