Page 82 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022

3.4) สารคีเลต (chelating agents) ใช?จับโลหะหนักที่เร@งปฏิกิริยาออกซิเดชัน และใช?เป”น

สารเสริมฤทธิ์ของสารต?านออกซิเดชัน เช@น citric acid, maleic acid, tartaric acid และ disodium

EDTA เป”นต?น

3.5) สารเพิ่มความหนืด (thickening agents) ใช?เพิ่มความข?นหนืดแก@ตำรับในตำรับยาที่ม ี

น้ำเป”นส@วนประกอบ เพราะสามารถพองตัวได?ดีในน้ำ เช@น bentonite, sodium alginate,

methylcellulose, sodium carboxymethylcellulose และ carbomer เป”นต?น

3.6) สารกันเสีย (preservatives) จำเป”นสำหรับตำรับยาขี้ผึ้งที่มีน้ำเป”นส@วนประกอบ ใช ?

เพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตหรือฆ@าเชื้อจุลชีพ เช@น chlorobutanol, methyl paraben, propyl

paraben, butyl paraben, sorbic acid, benzyl alcohol และ benzoic acid เป”นต?น

3.7) สารกันน้ำระเหย (humectants) ช@วยปsองกันการระเหยของน้ำออกจากผิวหน?าของ

ยาเตรียมที่มีน้ำเป”นส@วนประกอบ ปsองกันการระเหยของน้ำออกจากผิวหนังเมื่อทายาเตรียมที่มีสารกน
ั
ั
น้ำระเหยเป”นส@วนประกอบ สารกันน้ำระเหยนี้สามารถดูดน้ำเข?าหาตัว ช@วยปรบปรงความข?นเหนียวของ
ุ
@
ตำรับ ทำให?ทาผิวหนังได?งายขึ้น สะดวกในการทา ควรใช?ความเข?มข?นในช@วงรอยละ 2-10 ในตำรับ หาก
?
ใช?มากเกินไปจะดูดความชื้นออกจากผิวหนัง ทำให?ผิวหนังแห?งได? ตัวอย@างสารที่ใช?เป”นสารกันน้ำระเหย

เช@น glycerin, propylene glycol, sorbitol และ PEG 400 เป”นต?น

3.8) บัฟเฟอร (buffers) ใช?ปรับความเป”นกรดด@างที่เหมาะสมให?กับตำรับ ช@วยทำให?ตำรับ
(
มีความคงตัวดี และให?ผลการรักษาตามต?องการ เช@น citric acid, phosphoric acid และ sodium

phosphate เป”นต?น

3.9) สารแต@งกลิ่น และสารแต@งสี (coloring agents และ odoring agents) ช@วยให?ตำรับ

มีสี และกลิ่นน@าใช?มากยิ่งขึ้น เช@น น้ำมันหอมระเหยต@างๆ เป”นต?น

3.2.5 วิธีเตรียมยาขี้ผึ้ง

ยาขี้ผึ้งมีลักษณะเป”นวัฏภาคเดี่ยว อาจบรรจุตัวยาหรือมีเฉพาะยาพื้นขี้ผึ้ง หากส@วนประกอบใน

ตำรับทนความร?อนได? สามารถเตรียมโดยวิธีการหลอม แต@หากส@วนประกอบในตำรับไม@ทนความร?อน

หรือไม@คงตัวที่อุณหภูมิสูงอาจใช?วิธีการบดผสมกับยาขี้ผึ้ง วิธีเตรียมยาขี้ผึ้ง มี 2 วิธี ได?แก @

1) การบดผสม (incorporation)

การบดผสมเป”นการเตรียมหรือหลอมยาพื้นขี้ผึ้งก@อน แล?วจึงบดและผสมกับตัวยาสำคัญ

และ/หรือสารอื่นๆ ในตำรับที่ไม@คงตัวที่อุณหภูมิสูง การบดผสมในปริมาณน?อยๆ อาจใช?โกร@ง และลูก

โกร@ง หรือ slab (รูปที่ 3.3) และ spatula การเลือกใช? spatula ควรคำนึงถึงการเกิดปฏิกิริยาของสารใน

68