Page 21 - ebook.msu.ac.th

๑๒

เรื่องย่อต าราปลูกเรือน

ต้นฉบับวัดบ้านดอนยม ต าบลท่าขอนยาง อ าเออกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม

ต ำรำปลูกเรือนดอนยมเป็นต ำรำที่รวบรวมเรื่องรำวเกี่ยวกับกำรสร้ำงเรือนของคนในอดีต

ภำยในต ำรำดังกล่ำวประกอบด้วยต ำรำย่อย จ ำนวน ๓ ต ำรำ โดยในต ำรำที่ ๑ และ ๒ มีเนื้อหำ

ใกล้เคียงกัน ส่วนต ำรำที่ ๓ นั้น เป็นต ำรำกำรตั้งชื่อเป็นส่วนมำก
ต าราแรกกล่ำวถึง โสกกำรท ำบันได กำรขุดเสำ ลักษณะที่ดินสูงต ่ำ ลักษณะทิศของสระ

น ้ำ ลักษณะจอมปลวกใกล้เรือน ลักษณะอุบำทว์ เช่น แอกทั้ง ๕ กระแส ๙ ประกำร สัพพก ำถัน

แปลงทวำร ๔ ประกำร ลำภมนต์ ๒ ประกำร ถมสมุทร ๓ ประกำร ขุดธรณี ๒ ประกำร

ติโภ ๒ ประกำร ลำลักล ำ สัพพของเก่ำมำโฮม วัดตำแฮก เป็นต้น กำรพิจำรณำต้นไม้เพื่อ ท ำ
เสำขวัญ เสำแรก กำรตัดเสำ ลักษณะตำไม้ โสกวัดต้นเสำ ลักษณะขื่อ แป ดวด และกำรขนครัว

ขึ้นบ้ำนใหม่

ต าราสองกล่ำวถึง ลักษณะกำรปลูกเรือนให้เป็นมงคล กำรหำไม้สร้ำงเรือน เช่น ทิศ

ทำงกำรเข้ำตัดไม้ กำรตัดเสำแรก คำถำขอไม้ ทิศทำงไม้ล้ม เป็นต้น ลักษณะดวด กำรหำที่
ปลูกเรือน กำรวัดจุดสร้ำงเรือน นำคเดือน กำรปลูกเรือนวันขึ้น-แรม กำรปลูกเรือนวันต่ำง ๆ

ปลูกเรือนในเดือนต่ำง ๆ พิธีกรรมเกี่ยวกับกำรปลูกเรือน กำรขุดเสำ เช่น ทิศกำรขุดเสำ ควำมลึก

ของหลุม ลำงบอกเหตุในกำรขุดเสำ คำถำยอเสำ ลักษณะกำรตั้งเสำ เป็นต้น กำรท ำประตู
เรือน กำรพำดบันได กำรขึ้นนอนบ้ำนใหม่ ไม้ส ำหรับกำรท ำแม่คีไฟ กำรสร้ำงประตูบ้ำน กำร

สร้ำงเล้ำเยียข้ำว โสกต่ำง ๆ เช่น โสกเสำเรือน โสกกวดทวด โสกกลอน โสกครก โสกแม่มอง

เป็นต้น และคำถำที่เกี่ยวกับเรือน เช่น คำถำย้ำยเสำ คำถำใส่เสำ คำถำขึ้นเรือนใหม่ เป็นต้น
ต าราสามกล่ำวถึง ลักษณะกุฏิวัด ตำบ้ำนตำวัดตำเมืองทั้งมวล กำรตั้งชื่อ เช่น ชื่อบ้ำน

ชื่อเมืองชื่อวัด เป็นต้น ลักษณะดวด ลักษณะกำรขุดเสำ กำรเจำะเสำ โสกเจำะเสำ กำรปลูกเสำ

กับเกศนำค กำรเรียงเสำเพื่อเจำะ กำรขุดหลุมเสำ ควำมสูงของเสำ เดือนปลูกเรือน นำคเดือน

นำควัน ลักษณะเครื่องเรือนที่เป็นมงคล ยันต์เขียนติดเรือน เช่น ยันต์ตอกขื่อ ยันต์ตบหัวเด็ก
ยันต์เขียนแผ่นตะกั่วใส่อ่ำงน ้ำให้เด็กน้อยอำบ ยันต์ติดปลำยเสำทั้ง ๒ ยันต์นกคุ่มติดหัวเสำทุกเสำ

และ เหน็บหลังคำป้องกันไฟไหม้ ยันต์ใส่เสำแรก ยันต์นี้ใส่เสำร้ำย ยันต์ใส่เสำขวัญ ยันต์เขียนใส่

ใบตำลแช่น ้ำให้เด็กน้อยอำบน ้ำ ยันต์แคล้วคง ยันต์ใส่ต้นเสำ ยันต์ใส่ปลำยเสำ ยันต์ใส่ตัวเสำ

ยันต์ใส่ขื่อ ยันต์ใส่กวดทวด ยันต์กันหนู ยันต์ติดปำกนอก ยันต์ใส่ปลำยดั้งและยันต์ใส่ทวำรเรือน
เป็นต้น นอกจำกนี้ยังกล่ำวถึงลักษณะพื้นที่บ้ำนที่ดี ลักษณะไชยภูมิ และโสกแม่เรือน