Page 16 - ebook.msu.ac.th

เรื่องย่อวรรณกรรม

เรื่องย่อธรรมดาสอนโลก

ฉบับวัดสระทองบ้านทัน ต าบลนาสีนวน อ าเออกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม

ค ำสอนนี้ได้มำตั้งแต่พระอโนมทัสสีพุทธเจ้ำยังทรงโปรดสัตว์โลกอยู่ จนมำถึงพระโคดม
พุทธเจ้ำ เพื่อให้เป็นหลักยึดแก่มนุษย์โลก โดยแบ่งเป็นบั้นค ำสอนจ ำนวน ๑๔ บั้น ได้แก่ บั้น

นมัสกำร บั้นเศรษฐีตกยำก บั้นพระเจ้ำแผ่นดินม้ำงครองเฒ่ำ บั้นรำชำเอำชำยำ บั้นเอำผัวเอำเมีย

บั้นกำรขุดถมก่อสร้ำงเรือนต่ำงๆ บั้นท ำกำรสร้ำงเรือน บั้นเผำผี (กำรเผำศพ) บั้นหำมผีไปป่ำช้ำ
บั้นข้อปฏิบัติผัวเมีย บั้นครองขุนตรัสควำม บั้นทวัตติงสำกำร บั้นก ำเนิดและบั้นสอนพระยำ (ทศพิศ

รำชธรรม) แต่ละบั้นมีเนื้อหำโดยย่อดังนี้

บั้นนมัสกำร กล่ำวนมัสกำรไหว้คุณแก้วสำมประกำร ทั้งอินทร์พรหม เทวดำน้อยใหญ่
ทั้งแม่ธรณี เมขลำ อิสูรย์ยักษ์ ครุฑ นำค ครูอำจำรย์ บิดำมำรดำ ให้ควำมกรุณำเป็นผู้มีขันติ อย่ำ

ให้มีโพยภัยทุกข์โศก ขอให้รำชำ นักบวช อำจำรย์ เสนำ เศรษฐี น้อยใหญ่ ไพร่ ขุนค้ำ จงตั้งใจฟัง

ในธรรมค ำสอนที่ได้มำตั้งแต่สมัยพระอโนมทัสสีพุทธเจ้ำองค์แรก อย่ำงตั้งใจ
บั้นเศรษฐีตกยำก ถึงสมัยพระโคตมะพุทธเจ้ำ ในเมืองรำชคฤกห์ได้มีขัติยะเศรษฐีผัวเมียมี

เงินทองมำกมำยหลำยโกฏิทั้งข้ำทำสบริวำร แต่แล้วเศรษฐีก็ต้องสูญเสียทุกสิ่งอย่ำง จนกระทั่งตำย

ไปเพรำะไม่มีอำหำรกิน จนเป็นที่โจษขำนไปทั่วเมืองถึงสำเหตุกำรตำยแห่งพวกเขำ จนท ำให้หมู่

อรหันต์ในเมืองเวสำลีต้องน ำเรื่องมำถกสนทนำถึงสำเหตุ ในขณะนั้นพระพุทธเจ้ำทรงพระด ำเนิน
ผ่ำนมำเพื่อไปพระกุฏิ ทรงทอดพระเนตรเห็นพระอรหันต์เหล่ำนั้น จึงทรงถำมถึงสำเหตุแห่งกำร

สนทนำนั้นพระอรหันต์จึงกรำบทูลถึงสำเหตุแล้วพระพุทธเจ้ำจึงทรงด ำรัสแก่อรหันต์เหล่ำนั้น ว่ำ

ดูรำเจ้ำชำวภิกขุทั้งหลำย สำเหตุที่เศรษฐีตำยนั้นหำกเกิดจำกกำรท ำผิดครองธรรมดำโลก เพรำะ บุพ
กรรมที่ท ำมำแต่อดีต พระพุทธจ้ำจึงทรงเทศนำเรื่องดังกล่ำวว่ำ ที่เศรษฐีตำยนั้นเป็นเพรำะกำรเผำศพ

ไม่ชอบท ำให้กรรมส่งผลร้ำยถึงข้ำทำสบริวำร โคตรวงศ์ อีกทั้งตัวตำยตกนรก

บั้นพระเจ้ำแผ่นดินม้ำงครองเฒ่ำ ในสมัยพระอโนมทัสสีพระพุทธเจ้ำมีเมืองชื่อว่ำโคสำ

พระยำสำกขยะมูลทรงอยู่เสวยเมืองมีใจตั้งในธรรมทุกแรมค ่ำ ถือศีลแปดเป็นวัตร มีร้อยเอ็ดเมือง
เป็นประเทศรำช ซึ่งมีควำมแตกต่ำงทำงควำมเชื่อ ศำสนำ และภำษำ แต่แล้วเมืองดังกล่ำวก็ล่ม

สลำยเพรำะท ำลำยควำมเชื่อโบรำณที่มีแต่เก่ำก่อน จนมำถึงเมืองใหญ่ชื่อว่ำพำรำณสี มีรำชำอยู่

เสวยเมืองนั้นชื่อว่ำโพธิรำชำเจ้ำ ทรงมีใจใสศรัทธำในธรรม พระองค์ทรงมั่งมี ทั้งประเทศรำชและ
กองเรือสินค้ำ จนเป็นที่ปรำรถนำของคนทั่วไปที่ต้องกำรไปตั้งบ้ำนเรือนในเมืองนั้นจ ำนวนมำกไม่

นำนเมืองจึงคับแคบลง พระองค์จึงทรงรับสั่งให้ ขุดวัดร้ำง อำรำมร้ำง พระธำตุร้ำง ตัดต้นโพธิ์ยืน