Page 37 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022
P. 37
ั
ั
3) สารทำอิมัลชัน ทำหน?าที่ลดแรงตึงผิวระหว@างวฏภาคน้ำ และวฏภาคน้ำมัน ทำให?สองวฏ
ั
ภาคเข?ากันได? และปsองกันการแยกชั้น สารทำอิมัลชันในตำรับยาครีมมี 2 ชนิด คือ
3.1) สารทำอิมัลชันหลัก (primary emulsifying agents หรือ true emulsifying agents)
คือ สารที่มีความสามารถในการผสานสูง สามารถใช?เปนสารทำอิมัลชันหลักเพียงตัวเดียวในตำรับได? ทำ
ให?ได?ครีมที่มีความคงตัว เช@น triethanolamine stearate, polysorbates และ sorbitan esters เปน
ต?น
3.2) สารทำอิมัลชันเสริม (auxiliary emulsifying agents หรือ emulsion stabilizers)
คือ สารที่ใช?ร@วมกันกับสารทำอิมัลชันหลักแล?วทำให?ได?ครีมที่ดีขึ้น หรือคงตัวมากขึ้น แต@หากใช?สารทำ
ุ@
อิมัลชันเสริมเดี่ยวๆ จะได?ครีมที่ไม@คงตัว หรือไม@เปนครีม ตัวอย@างสารทำอิมัลชันเสริม เช@น สารกลม
alkyl sulfonates, cetomacrogol, fatty alcohols และ polyethylene glycol stearate เปนต?น
2.2.2 สารทำอิมัลชันที่ใช?ในตำรับยาครีม
1) สารสังเคราะห( หรือกึ่งสังเคราะห( ได?แก @
1.1) สารลดแรงตึงผิวประจุลบ (anionic surfactants)
สารกลุ@มนี้ส@วนที่มีขั้วจะเปนประจุลบ มีราคาถูก แต@เปนพิษได?หากใช?ในยารับประทาน จึง
ใช?ในตำรับยาใช?ภายนอกเท@านั้น และไมเข?ากับสารที่มีประจุบวกในตำรับ แบ@งเปน
@
1.1.1) สบู@ (soap) เกิดจากกรดไขมันทำปฏิกิริยากับด@างได?เปนสารที่มีโครงสร?าง R-COO-
+
M ตัวอย@างของกรดไขมันได?แก@ lauric acid, myristic acid และ palmitic acid เปนต?น ตัวอย@างด@าง
ได?แก@ เกลือของโซเดียม เกลือของโพแทสเซียม และเกลือของแอมโมเนียม เปนต?น ซึ่งเกลือเหล@านี้ให ?
ประจุ +1 จะทำให?ได?ครีมชนิด o/w creams สำหรับเกลือที่มีประจุมากกว@า +1 เช@น เกลือของแคลเซียม
เกลือของแมกนีเซียม และเกลือของอลูมิเนียม เปนต?น จะได?ครีมชนิด w/o creams หากแบ@งตามชนิด
ของด@าง สารทำอิมัลชันกลุ@มสบู@สามารถแบ@งได?เปน 2 ประเภท
A) Alkaline soap คือ สบที่เกิดจากกรดไขมันทำปฏิกิริยากับด@างอัลคาไลน(
ู@
ตัวอย@าง alkaline soap เช@น sodium oleate, potassium laurate และ sodium stearate เปนต?น
สารทำอิมัลชันกลุ@มนี้ทำให?ได?ครีมที่มีความเปนด@าง (pH สูง) ซึ่งอาจทำให?เกิดการระคายเคืองผิวหนังได ?
และไม@เหมาะกับการใช?ที่ผิวหนังเปด หากในตำรับมีส@วนประกอบของสารอิเล็คโทรไลต(ความเข?มข?นสูง
หรือมีประจุบวกในตำรับอาจเกิดความไม@เข?ากัน (incompatibility) ครีมอาจแยกชั้นได? นอกจากนี้ใน
สภาวะกรดอาจทำให?สบู@ชนิดนี้ตกตะกอนได? ดังนั้นสบู@ชนิดนี้จะมีประสิทธิภาพดีเมื่ออยู@ในสภาวะด@าง
23

