Page 40 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022

-
+
1.1.3) Alkyl sulfonate มีสูตรโครงสร?างคือ CH 3(CH 2) n CH 2SO 3 Na เช@น dioctyl
sodium sulfosuccinate สารทำอิมัลชันกลุ@มนี้จะทำให?ได?ครีมชนิด o/w และใช?เป”น wetting agents

ได?ดีมาก และนิยมใช?เป”นสารทำอิมัลชันเสริมมากกว@าเป”นสารทำอิมัลชันหลัก สามารถใช?เป”นสารทำ

?
ความสะอาด ชะล?าง และสารเพิ่มฟองในแชมพูได มีความคงตัวดี ไม@เกิดปฏิกิริยาไฮโดรไลซิส

1.2) สารลดแรงตึงผิวประจุบวก (cationic surfactants)

สารทำอิมัลชันในกลุ@มนี้ส@วนที่มีขั้วจะแสดงประจุบวก ได?ครีมชนิด o/w creams และมี

ประสิทธิภาพเป”นสารกันเสียได?อีกด?วย นิยมใช?ในตำรับยาครีมสำหรับฆ@าเชื้อโรค (antiseptic creams)

และมักใช?ในตำรับครีมที่มี pH ต่ำประมาณ 3-5 สารทำอิมัลชันชนิดนี้มีข?อเสีย คือ ก@อให?เกิดพิษได?

ระคายเคืองตอผิวหนังมากกว@าสารลดแรงตึงผิวชนิดอื่น ไม@เข?ากับสารประจุลบ เช@น carboxymethyl
@
cellulose และ tragacanth เป”นต?น ตัวอย@างสารทำอิมัลชันในกลุ@มนี้ เช@น cetrimide, distearyl

dimethyl ammonium chloride, cetyl pyrinium chloride, benzalkonium chloride และ cetyl

ี่
trimethyl ammonium chloride เป”นต?น การใช? cetrimide เพียงอย@างเดียวจะได?ครีมทมีความคงตัว
ิ
ไม@ดีนัก อาจใช?ร@วมกับ fatty alcohol หรือสารทำอิมัลชันชนดอื่น เช@น alginate และ pectin จะทำให?
ได?ครีมที่ดีขึ้น ตำรับที่มีสารทำอิมัลชันชนิดสารลดแรงตึงผิวประจุบวก เช@น

Rx Cetrimide cream, BP

Cetrimide 5 g

Cetostearyl alcohol 50 g

Liquid paraffin 500 g

Purified water qs to 1000 g

1.3) สารลดแรงตึงผิวชนิดประจุบวกและลบ (amphoteric surfactants)

สารลดแรงตึงผิวในกลุ@มนี้ คือสารลดแรงตึงผิวที่มีทั้งประจุบวกและลบในโมเลกุลเดียวกัน จะ

แสดงประจุใดขึ้นอยู@กับ pH ของยาพื้น หากยาพนมี pH เป”นด@างสารลดแรงตึงผิวจะแสดงประจุลบ หาก
ื้
ยาพื้นมี pH เป”นกรดจะแสดงประจุบวก หากอยู@ในสภาวะที่ใกล?เคียงกับ pKa ของตัวมันเองจะแสดงเป”น

zwitterion ซึ่งละลายน้ำได?น?อย สารลดแรงตึงผิวชนิดนี้มีข?อดี คือ เกิดความระคายเคืองผิวต่ำ และเข?า

กันได?ดีกับสารทั้งประจุบวกและลบ รวมทั้งสารไม@มีประจุ แต@นิยมใช?ในยาครีมค@อนข?างน?อย มักพบใน

ตำรับเครื่องสำอางสำหรับทำความสะอาด ตัวอย@างสารกลุ@มนี้ได?แก@ betaines, sulfobetaines, N-alkyl

26