Page 10 - ebook.msu.ac.th
P. 10
7
บทบาทมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ต่อการอนุรักษ์และเผยแพร่มรดกความทรงจ าด้านเอกสารโบราณ
ในอีสานตอนกลางและอีสานตอนใต้ในปัจจุบัน
รองศาสตราจารย์วีณา วีสเพ็ญ
สมัย วรรณอุดรและคณะ
มหาวิทยาลัยมหาสารคามเป็นสถาบันการศึกษาหนึ่งในภาคอสาน ที่มีบทบาทต่องาน
ี
ู
ทะนุบ ารุงศิลปวัฒนธรรมหลายสาขา ในอดีตที่ผ่านมาถ้าพดถึงความสนใจด้านการอนุรักษ์และเผยแพร่มรดก
ภูมิปัญญาด้านเอกสารโบราณในภาคนี้พบว่า ได้มีผู้สนใจค้นคว้า รวบรวมและศึกษาวิจัยด้านคัมภีร์ใบลาน
ศิลาจารึก และวัสดุอนๆตามความสนใจ ความถนัดและกระแสความเคลื่อนไหวทางวิชาการขณะนั้น ในกรณี
ื่
คัมภีร์ใบลานซึ่งเป็นเอกสารโบราณประเภทหนึ่ง ผู้ที่ศึกษาในระยะแรกๆคือพระภิกษุ เนื่องจากการบวชเรียน
่
และการศึกษาคัมภีร์ทางศาสนาต้องศึกษาผ่านใบลาน ท าให้ต้องมีความรู้ความสามารถในการอานตัวอกษร
ั
ั
ธรรมและอกษรไทยน้อย ซึ่งจารในใบลานมีการคัดลอกต่อๆกันมา เพื่อให้มีสื่อศึกษาเล่าเรียนและมีการคัดลอก
ถวายวัดเพอเป็นการท าบุญ ในภาคอีสานนั้นมีทั้งพระภิกษุและนักวิชาการ มีบทบาทส าคัญท าให้คัมภีร์ใบลาน
ื่
ตัวอักษรธรรม อักษรไทยน้อยและวรรณกรรมเรื่องต่างๆที่ปริวรรตจากคมภีร์ใบลานเป็นที่ปรากฏ
ั
ในวงการสงฆ์นั้นมีพระศรีธรรมโสภณหรือพระมหาปรีชา ปริญฺญาโณ เจ้าอาวาสวัดกลาง
พระครูวิโรจน์รัตโนบล(ถวัลย์)เจ้าอาวาสวัดทุ่งศรีเมืองจังหวัดอุบลราชธานี พระอริยานุวัตร เขมจารี วัดมหาชัย
จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มนักวิชาการผู้บุกเบิกความรู้ด้านนี้มีทั้งเจ้าหน้าที่ส่วนภาษาโบราณหอสมุดแห่งชาติ
ี
ิ
ยุคก่อนนั้นคือ อาจารย์พทูรย์ มะลิวัลย์เป็นหลัก และอาจารย์ในสถาบันการศึกษาในภาคอสาน บทบาท
ส าคัญขณะนั้นอยู่วิทยาลัยครูต่างๆ และมหาวิทยาลัยเช่น วิทยาลัยครูมหาสารคาม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิ
โรฒมหาสารคาม มหาวิทยาลัยขอนแก่น และมีการศึกษาเก็บรวมรวมในรูปแบบศูนย์ศิลปวัฒนธรรม
ี
สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอสาน นักวิชาการนั้นระยะเริ่มแรกบุคคลส าคัญที่บุกเบิกความรู้เกี่ยวกับ
ี
ตัวอกษรโบราณจนสังเคราะห์เป็นองค์ความรู้และเขียนหนังสือเกี่ยวกับตัวอกษรโบราณอสานและวรรณกรรม
ั
ั
ท้องถิ่นอีสานให้นิสิต นักศึกษาผู้สนใจได้ศึกษาสืบมาคือ ศาสตราจารย์ธวัช ปุณโณทก จนระยะหลังกลายเป็น
ศาสตร์ในการเรียนรู้ในมหาวิทยาลัย ทั้งระดับปริญญาตรีและระดับปริญญาโท เช่น ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินท
ั
รวิโรฒมหาสารคาม เรียนเป็นวิชาเอกเลือกในรายวิชาภาษาถิ่น วิชาอกษรโบราณ ของวิชาเอกภาษาไทยในปี
๒๕๒๒ เป็นต้นมา ส่วนมหาวิทยาลัยศิลปากรมีสาขาจารึกภาษาไทยและจารึกภาษาตะวันออก ระดับปริญญา
โท ด้านวรรณกรรมท้องถิ่นที่ปริวรรตจากเอกสารใบลานนั้น รองศาสตราจารย์ ดร.จารุวรรณ ธรรมวัตร
อาจารย์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นผู้หนึ่งที่ศึกษาวิจัยและเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับวรรณกรรมท้องถิ่น
อีสานให้ปรากฏ และอกหลายคนในมหาวิทยาลัยราชภัฏ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งไม่สามารถเอยนามได้หมด
ี
่
ิ
ิ
ในที่นี้ นอกจากนี้มีกลุ่มผู้รู้และนักปราชญ์ท้องถิ่นได้ศึกษา เก็บรักษาโบราณวัตถุ จัดท าเป็นพพธภัณฑ์ท้องถิ่น
หรือปริวรรตจัดพิมพเรื่องราวท้องถิ่นและพิมพ์เผยแพร่เป็นจ านวนมาก เช่น สวิง บุญเจิม ประมวล พิมพ์เสน
์
เป็นต้น ส่วนด้านศิลาจารึก สมุดข่อย ใบจุ้มต่างๆ ในระยะ ๓๐ ปีที่ผ่านมา ผู้ศึกษากระจายไปตาม
หน่วยงานและองค์กรต่างๆ ซึ่งจะไม่กล่าวรายละเอียดในที่นี้
บทบาทของมหาวิทยาลัยมหาสารคามต่อการอนุรักษ์และเผยแพร่มรดกภูมิปัญญาด้าน
เอกสารโบราณ ระยะแรกยังไม่มีการด าเนินงานอย่างจริงจังนัก มุ่งไปศึกษาวัฒนธรรมท้องถิ่นสาขาอน
ื่
