Page 95 - ebook.msu.ac.th
P. 95
92
๓. การศึกษาและวิทยฐานะ
พ.ศ. ๒๔๗๒ สอบชั้นประถมปีที่ ๓ ได้ในโรงเรียนประชาบาลประจ าอ าเภอวาปีปทุม จังหวัด
มหาสารคาม
พ.ศ. ๒๔๗๔ สอบไล่ได้นักธรรมชั้นตรี วัดโสมนัสประดิษฐ์
พ.ศ. ๒๔๗๖ สอบไล่ได้นักธรรมชั้นโท วัดโสมนัสประดิษฐ์
พ.ศ. ๒๔๗๘ สอบไล่ได้นักธรรมชั้นเอก ส านักเรียนวัดสามพระยา พระนคร
พ.ศ. ๒๔๗๙ สอบไล่ได้เปรียญธรรม ๓ ประโยค ส านักเรียนวัดสามพระยา พระนคร
พ.ศ. ๒๔๘๑ สอบไล่ได้เปรียญธรรม ๔ ประโยคส านักเรียนวัดสามพระยา พระนคร
พ.ศ. ๒๔๘๓ สอบไล่ได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค ส านักเรียนวัดเบญจมบพิตร พระนคร
พ.ศ. ๒๔๙๐ ได้รับสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตร พระราชทินนามว่า
ั
พระอริยานุวัตรได้เรียนรู้การอ่านตัวอกษรในใบลานมาตั้งแต่บวชเป็นสามเณร เพราะไม่ได้
เรียนในโรงเรียนประชาบาลขณะนั้น จึงหันมาเรียนพระพทธศาสนาที่วัดเพียงอย่างเดียว โดยอ่านจากใบลาน
ุ
ซึ่งมีอยู่ตามวัด ซึ่งเก็บไว้เป็นมัด ๆ ประมาณ ๑๐ ตู้ ได้เรียนตัวอักษรขอม อกษรธรรม (ไทยใหญ่) อักษร
ั
ลาว (ไทยน้อย) อักษรกาพย์ อักษรเจือง อักษรสร้อย เลขหางหมา ฯ ท าให้มีความสามารถด้านการอ่าน
อักษรโบราณมาตั้งแต่นั้น
พ.ศ. ๒๕๐๗ เมื่อหมดภาระรับผิดชอบในหน้าที่รักษาการเจ้าคณะจังหวัดแล้ว ได้ค้นคว้า
่
รวบรวมใบลาน สมุดขอย ศิลาจารึก ใบเสมา วัตถุโบราณต่างๆที่ทิ้งกระจัดกระจายอยู่ตามวัด ตามป่า ท้อง
ั
นาและขอบิณฑบาตมาไว้ที่วัดมหาชัย ซึ่งได้มาบางส่วนและปริวรรตช าระข้อความในใบลานให้เป็นอกษรไทย
ปัจจุบัน โดยเริ่มถอดส านวน เรื่อง พระเจ้าสิบชาติ (ทศชาติ) เรื่องเตมีย์กุมาร จนถึงเรื่องพระเวสสันดร
ี
พระอริยานุวัตร (อารีย์ เขมจารี) ได้พากเพยรศึกษาอกษร ภาษา และวรรณคดีท้องถิ่นอสาน
ี
ั
จนเป็นผู้เชี่ยวชาญในศาสตร์แขนงนี้อย่างไม่มีผู้ใดเทียมได้ เมื่อมีความรู้แล้ว ท่านมิได้เก็บความรู้ไว้เฉพาะตัว หาก
ได้เพยรพยายามถ่ายทอดความรู้นั้นให้แกศิษย์ นักศกษา และผู้สนใจทั่วไปอย่างมิเห็นแก่เหน็ดเหนื่อย การที่ท่าน
่
ึ
ี
ได้รับการนิมนต์เป็นอาจารย์และวิทยากรผู้บรรยายวิชาภาษาถิ่น วรรณคดีอสาน ประวัติศาสตร์อสานและประเพณี
ี
ี
ี
อีสานในสถาบันการศึกษาหลายแห่ง ได้ช่วยให้วัฒนธรรม ประเพณี วรรณคดี และประวัติศาสตร์อสานได้แพร่หลาย
เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ท่านได้รวบรวมเอกสารจาก ใบลาน สมุดข่อย สมุดไทย ทั้งที่เขียนด้วยอักษรธรรม
์
ิ
อักษรขอม และอักษรไทยน้อย มาปริวรรตเป็นอกษรไทยปัจจุบันแล้วจัดพมพเผยแพร่ นับได้ว่า งานของพระอริยานุ
ั
วัตร (อารีย์ เขมจารี)ได้ท าให้ภาษาและวรรณคดีท้องถิ่นของไทยสืบทอดต่อมาจนถึงปัจจุบัน และควรจะคงอยู่
ต่อไปจนถึงอนุชนรุ่นหลัง เป็นการสร้างความมั่นคงให้แก่ชาติอีกทางหนึ่งด้วย
พระอริยานุวัตร (อารีย์ เขมจารี) เป็นผู้ที่ได้อุทิศเวลา อุทิศสติปัญญา ความสามารถเพอ
ื่
ท าให้ภาษาและวรรณคดีท้องถิ่นอีสาน ซึ่งเป็นสมบัติที่มีค่าส่วนหนึ่งของชาติไทย ให้ยืนยงมั่นคงแพร่หลาย
และจะได้สืบต่อมาจนถึงอนุชนรุ่นหลานอีกนานเท่านาน นอกจากผลงานการปริวรรตวรรณคดีท้องถิ่นอีสาน
แล้ว ท่านยังได้กระท าสิ่งที่มีคุณค่าต่อการศึกษาอีสานคดีไว้อย่างมาก อาทิเช่น
ในปี พ.ศ. ๒๕๑๓ จัดตั้งศูนย์อนุรักษ์วรรณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือขึ้น
ที่วัดมหาชัย โดยรวบรวมหนังสือใบลานซึ่งอยู่ตามวัดต่างๆทั้งในจังหวัดมหาสารคามและจังหวัดใกล้เคียง เพอ
ื่
ุ
เป็นแหล่งค้นคว้าพระคัมภีร์ในทางพทธศาสนา และวรรณกรรมท้องถิ่น
