Page 93 - ebook.msu.ac.th
P. 93
90
พระอริยานุวัตร เขมจารี กับค้นคว้าคัมภีร์ใบลาน ภาษาและวรรณคดีอีสาน
ณรงค์ศักดิ์ ราวะรินทร์
เมื่อบริบททางสังคมและวัฒนธรรม เปลี่ยนไป ส่งผลให้การศึกษาอบรมสั่งสอนเปลี่ยนแปลงไปตาม
ด้วย มีวิธีการทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีอันทันสมัยเข้ามาแทนที่ มีการพัฒนาอย่างเป็นพลวัต เป็นเหตุให้ชุด
ความรู้จากคัมภีร์ใบลานต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบไปจากกรรมวิธีการจารึกขีดเขียน (จาร) ลงในใบลานที่ต้องใช้
เขม่าหม้อ น้ ามันยางลบเพื่อให้ซึมลงในรอยจารจนปรากฏเป็นตัวหนังสือนั้น ก็จ าเป็นต้องปรับเปลี่ยนเป็นการ
ั
ั
ปริวรรตจากอกษรโบราณเป็นอกษรไทย แล้วพมพวรรณกรรมเหล่านั้นลงในใบลาน ซึ่งมีความนิยมอยู่ช่วง
ิ
์
ระยะเวลาหนึ่งและมีการพมพในรูปแบบของหนังสืออย่างปัจจุบันในระยะเวลาต่อมา จากการสร้างคัมภีร์ใบ
ิ
์
ั
ื่
ื่
ลานด้วยศรัทธาเพอวัตถุประสงค์อนหลากหลายที่มีอยู่อย่างต่อเนื่องนั้น กลับกลายเป็นการท าบุญเพอหวัง
ิ
ื่
ผลประโยชน์ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง หาใช่เพอศรัทธาปสาทะหรือเป็นพธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ดังเช่นเดิม แม้กระทั่ง
ั
ั
อกขระ ตัวอกษรโบราณยังถูกปรับเปลี่ยนรูปแบบจากอดีตซึ่งใช้วิธีการจารลงในใบลาน น ามาสร้างเป็น
อักขระในคอมพิวเตอร์เพื่อรองรับการบันทึกในสมัยใหม่
่
อย่างไรก็ดี ยังมีผู้ที่เล็งเห็นคุณค่าของคัมภีร์ใบลานขึ้นมาอย่างจริงจัง เนื่องจากสามารถอานออก
และรับรู้ถึงภูมิปัญญาของบรรพชนที่ก าลังจะสูญสลายไปโดยจัดเก็บและรวบรวม อย่างเช่นพระอริยานุวัตร
ู
เขมจารี เจ้าอาวาสวัดมหาชัย ในช่วงที่ท่านมีชีวิตอยู่ ท่านได้มีการอนุรักษ์และฟนฟคัมภีร์ใบลาน กล่าวคือ
ื้
ิ
ั
ท่านได้เก็บรวบรวม น ามาช าระถอดแปลเป็นตัวอกษรปัจจุบัน พมพเผยแพร่รวมถึงการเป็นอาจารย์พเศษ
์
ิ
ี
ื่
เพอถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ท่านได้จากวรรณคดีอสานจากคัมภีร์ใบลานให้กับนิสิตนักศึกษา ครู อาจารย์และ
ผู้สนใจ
์
การที่ปราชญ์ท้องถิ่นอย่างพระอริยานุวัตร ให้ความสนใจและใส่ใจในการอนุรักษฟื้นฟูคัมภีร์ใบลาน
ซึ่งขณะนั้นเป็นปรากฏการณ์ใหม่ที่มีการน าเอาองค์ความรู้ภายในคัมภีร์ใบลานออกมาถ่ายทอดในรูปแบบ
วิชาการ โดยได้รับความสนใจเป็นอย่างมากจาก นักวิชาการ อาจารย์ ผู้สนใจ ของสถาบันต่าง ๆ ท าให้วัด
มหาชัยเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิตและเป็นสังคมของนักวิชาการท้องถิ่นที่มีการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กันอย่าง
ต่อเนื่องจนกระทั่งสถาบันการศึกษาเหล่านั้นได้เล็งเห็นความ ส าคัญของท่านและถวายรางวัลเกียรติคุณต่าง ๆ
ั
เช่น ได้รับถวายพระราชทานปริญญา “ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศกดิ์” สาขาภาษาศาสตร์และวรรณคดีไทย จาก
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พุทธศักราช ๒๕๓๒ได้รับถวายพระราชทาน โล่เกียรติคุณผู้สนับสนุนดีเด่นใน
การอนุรักษ์มรดกไทย จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ต่อมาในปีพทธศักราช
ุ
๒๕๓๓ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ถวายรางวัลพระราชทาน “พระเกี้ยวทองค า” พร้อมด้วยโล่เกียรติคุณ
จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีอกครั้งหนึ่ง เป็นต้น เกียรติคุณเหล่านี้ย่อมเป็นสิ่ง
ี
ิ
ยืนยันคุณประโยชน์ที่ท่านมอบให้กับวงการวิชาการ กระทั่งเหล่าศิษยานุศิษย์ได้ร่วมกันจัดพธีพธีเถราภิเษก
ิ
ิ
ื่
ฮดสรงขึ้น เพอเป็นการประกาศเกียรติคุณแด่พระอริยานุวัตร รวมถึงการร่วมกันจัดพธีศพแบบนกหัสดีลิงค์
ขึ้น ซึ่งเป็นการเผาศพตามประเพณีโบราณแสดงให้เห็นถึงการเทิดทูนพระเถระผู้มีความเป็นเลิศทางด้านการ
อนุรักษ์คัมภีร์ใบลานได้เป็นอย่างดี
หลังจากพระอริยานุวัตร เขมจารี ได้มรณภาพลง ในวันที่ ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๓๔ ส่งผลให้
ื้
ู
การอนุรักษ์ฟนฟจากที่เคยด าเนินงานมาอย่างต่อเนื่องนั้นต้องหยุดชะงักลง ทั้งพพธภัณฑ์วัฒนธรรมท้องถิ่น
ิ
ิ
ี
วัดมหาชัย ศูนย์อนุรักษ์วรรณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตลอดจนผลงานต่าง ๆ ที่ท่านได้เพยรพยายาม
ุ
ปริวรรตถอดแปล เป็นต้น แม้จะมีผู้สนใจศึกษาองค์ความรู้ในเวลาต่อมาก็ต้องประสบอปสรรคข้อขัดข้อง
