Page 218 - MSU Digital Book

่
�
่
็
่
�
ิ
�
้
ั
่
ิ
ั
�
้
้
่
ิ
�
กี่ารู้สอบื้ถ่ามความรู้วมมอในกี่ารู้ใช้ยาจากี่ผู้ปวย เปนวธทำใช้มากี่ทำสดในทำางปฏิบื้ต้ โดยเภูสช้กี่รู้
้
�
่
้
�
ั
่
่
�
่
้
้
มกี่สอบื้ถ่ามผู้ปวยด�วยคาถ่ามเพอปรู้ะเมนในภูาพรู้วม เช้น มยาเหลอหรู้อไม มปญหาในกี่ารู้ใช้ยาหรู้อไม ่
ั
ิ
ำ
่
้
่
ึ
ำ
ิ
แต้คาถ่ามดงกี่ลาวอาจไมเพยงพอในกี่ารู้ปรู้ะเมน รู้วมถ่งยังไมจดเปนกี่ารู้ปรู้ะเมนทำมมาต้รู้ฐาน
่
�
่
่
ั
ั
่
่
ิ
่
็
้
้
่
้
�
�
้
�
ึ
ั
ดงนนจงควรู้ใช้เครู้องมอมาต้รู้ฐานในกี่ารู้รู้ายงานความรู้วมมอในกี่ารู้ใช้ยาโดยผู้ปวยจากี่แบื้บื้สอบื้ถ่าม
่
�
ั
�
่
่
้
ิ
ั
ึ
�
้
ั
�
ั
้
ซ้งในปจจบื้นมกี่ารู้พฒนาออกี่มาจำานวนมากี่ 10,11 กี่ารู้ใช้แบื้บื้สอบื้ถ่ามเพ�อปรู้ะเมนความรู้วมมอ
ำ
้
�
ิ
่
่
ำ
�
็
�
�
่
่
ในกี่ารู้ใช้ยามขอด คอ ทำาไดงาย เปนกี่ารู้ต้อบื้ขอคาถ่ามแลวคดคะแนน โดยมเกี่ณีฑ์คะแนน
์
�
�
�
่
่
ิ
ั
่
�
ั
ในกี่ารู้แบื้งรู้ะดบื้ความรู้วมม้อกี่ารู้ใช้ยาของผู้้ปวย ข�อเส่ย ค้อ ผู้้ปวยรู้้ต้ววาได�รู้บื้กี่ารู้ปรู้ะเมน ผู้ลกี่ารู้
ั
่
�
่
่
รู้ายงานความรู้่วมมอในกี่ารู้ใช้�ยาโดยผู้ปวยมกี่มากี่กี่ว่าความเป็นจรู้ง ทำงนแบื้บื้สอบื้ถ่ามความรู้่วมมอ
ั
�
�
ิ
ั
้
้
้
่
�
ั
ั
�
�
�
�
ในกี่ารู้ใช้ยาจากี่ผู้้�ปวยม่ทำังแบื้บื้ทำัวไป ซ้ึงใช้ได�กี่บื้ทำ้กี่โรู้ค และแบื้บื้เฉพาะเจาะจงกี่บื้โรู้คหรู้้อยา
�
่
�
ั
่
�
ึ
ต้วอย่างของเครู้�องมอปรู้ะเมินความรู้่วมมอในกี่ารู้ใช้�ยาแบื้บื้ทำ�วไปซ้งพฒนาขนในต้างปรู้ะเทำศึ
ั
ั
้
ึ
้
้
่
ได�แกี่ Morisky Medication Adherence Scale (MMAS) ซ้ึ�งม่แบื้บื้ 4 ข�อ และ 8 ข�อ Medication
12
�
่
Adherence Report Scale (MARS) ซ้งม 10 ขอ 1-item Visual Analogue Scale (VAS)
ึ
�
13
ิ
่
ซ้ึงม่ 1 ข�อ ซ้งเปนกี่ารู้ปรู้ะเมินแบื้บื้มิต้เดยว และ Brief Medication Questionnaire (BMQ)
14
็
�
ึ
�
�
�
ิ
�
้
่
ิ
ึ
ิ
�
ิ
�
15
�
ิ
ำ
ซ้งม 9 ขอ ปรู้ะเมน 4 มต้ ไดแกี่ มต้ดานแผู้นกี่ารู้ใช้ยา ความเช้อ ความจา และกี่ารู้เขาถ่งยา
ึ
�
่
�
่
่
้
้
ิ
�
่
้
ิ
้
โดยพบื้ว่าเครู้องมอเหลานมกี่ารู้แปลเป็นภูาษาไทำยและทำดสอบื้คณีสมบื้ัต้กี่ารู้วดทำางจิต้วทำยาเครู้�องมอ
ั
้
ในคนไทำยแล�ว
้
ต้วอย่างของเครู้�องมอปรู้ะเมินความรู้่วมมอในกี่ารู้ใช้�ยาแบื้บื้เฉพาะเจาะจงกี่ับื้ยากี่ดภู้มคมกี่น
�
ิ
ั
้
้
ั
้
16
�
ไดแกี่ Immunosuppressant Therapy Adherence Scale (ITAS) และ The Basel Assessment
่
of Adherence to immunoSuppressive medIcation Scale (BAASIS)
19
่
้
�
่
�
่
ITAS สอบื้ถ่ามความรู้วมมอในกี่ารู้ใช้ยาในช้วง 3 เดอนทำผู้านมา ซ้งม 4 ขอ คดเปน 12 คะแนน
�
้
ิ
�
่
็
ึ
่
่
โดยสอบื้ถ่ามเกี่ยวกี่บื้ความถ่ในกี่ารู้ลมรู้บื้ปรู้ะทำานยากี่ดภูมคมกี่น ความถ่ในกี่ารู้ไมใสใจทำจะรู้บื้ปรู้ะทำาน
�
ั
้
่
ิ
�
่
�
่
่
�
ั
ั
ั
่
้
�
้
ั
้
้
�
�
ยากี่ดภูมคมกี่น ความถ่ในกี่ารู้หยดยาเนองจากี่รู้สกี่แย่ และความถ่่ในกี่ารู้ไม่ไดรู้บื้ปรู้ะทำานยาจากี่
�
ั
้
ิ
้
่
�
�
้
�
ึ
็
้
่
่
่
่
ทำกี่สาเหต้ แต้ละขอแบื้งช้วงคาต้อบื้เปน 4 ช้วงจากี่ 0% (ไมเคยเลย) = 3 คะแนน; 1-20% = 2 คะแนน;
ำ
่
�
้
�
้
้
�
่
่
่
่
21-50% = 1 คะแนน และมากี่กี่วา 50% (บื้อยมากี่) = 0 คะแนน เครู้องมอนผู้านกี่ารู้ทำดสอบื้
16
็
ิ
ิ
่
่
ค้ณีสมบื้ต้กี่ารู้วดทำางจต้วทำยาในต้างปรู้ะเทำศึแล�ว 16-18 แต้ยงไมม่กี่ารู้แปลเปนภูาษาไทำย
ั
ั
ิ
ั
่
BAASIS สอบื้ถ่ามความรู้่วมมอในกี่ารู้ใช้�ยาโดยปรู้ะเมิน 5 ขอ แต้ละขอต้อบื้ว่า ใช้/ไมใช้ ่
�
�
้
่
่
่
�
่
ำ
ั
โดยคาถ่ามครู้อบื้คลมต้งแต้ขนต้อนกี่ารู้เรู้มต้นใช้ยา (กี่ารู้ไม่เรู้มใช้ยา) ขนต้อนกี่ารู้ใช้�ยา (กี่ารู้ไม่
้
�
�
ิ
�
�
ั
�
ิ
�
�
ั
้
่
่
ั
�
รู้บื้ปรู้ะทำานยา กี่ารู้รู้บื้ปรู้ะทำานไมต้รู้งต้ามเวลา กี่ารู้รู้บื้ปรู้ะทำานยาไมต้อเนอง กี่ารู้ลดขนาดยาเอง)
ั
่
ั
�
และขันต้อนของกี่ารู้หยดยา (หยดยาเอง) ซ้ึง BAASIS ผู้านกี่ารู้ทำดสอบื้ค้ณีสมบื้ต้กี่ารู้วดทำางจต้วทำยา
่
ิ
ั
้
ั
�
ิ
้
ิ
ในต้างปรู้ะเทำศึแลว มกี่ารู้แปลเปนภูาษาไทำยและผู้านกี่ารู้ทำดสอบื้นในคนไทำยแลว โดย Wangpradit
�
่
19,20
�
็
�
่
่
่
และคณีะ 21

193