Page 22 - Neuropsychiatric.indd
P. 22

บทน ำ
                                                         บทน ำ
                                                         บทนํา
                                                       บทน ำ
                                ึ
                               ่
                                                                               ื
                                                ่
                                                                 ั
                       อาการไมพงประสงค์จากยาตอจิตและประสาท หวใจและหลอดเลอด สามารถพบได้ตั้งแต่อาการ
                                                                 ั
                                                                               ื
                                ึ
                       อาการไมพงประสงค์จากยาตอจิตและประสาท หวใจและหลอดเลอด สามารถพบได้ตั้งแต่อาการ
                                                ่
                               ่
               อาการไมพึงประสงคจากยาตอจิตและประสาท หัวใจและหลอดเลือด สามารถ   ้พบไดตั้งแตอาการผิดปกติที่ตอง
                                       
                                
                      อาการไมพงประสงค์จากยาตอจิตและประสาท หวใจและหลอดเลอด สามารถพบได้ตั้งแต่อาการหรือ
                              ่พบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่แผนกผู้ป่วยนอก จนถึงต้องเขาพักรกษาในโรงพยาบาล
               ผิดปกติที่ต้องมา
                                                                                    ั
                               ึ
                                              ่
                                                               ั
                                                                             ื
                                                                               ้
                                                                                    ั
                                        ื่
               ผิดปกติที่ต้องมาพบแพทย์เพอรับการรักษาที่แผนกผู้ป่วยนอก จนถึงต้องเขาพกรกษาในโรงพยาบาล หรือ
                                                                                  ั
                 ี มาพบแพทยเพื่อรับการรักษ
                                                                             ้นสู่สภาวะปกติในระยะเวลาอันสั้น
                                ึ
                                       ื่าที่แผนกผูปวยนอก จนถึงตองเขาพักรักษาในโรงพยาบาล หรือเสียชีวิต อาการไม
               เสยชีวิต อาการไม่พงประสงค์ที่เกิดขึ้นบางอย่างสามารถแก้ไขและกลับคื
                                                                               ั
                                                                                  ั
               ผิดปกติที่ต้องมาพบแพทย์เพอรับการรักษาที่แผนกผู้ป่วยนอก จนถึงต้องเขาพกรกษาในโรงพยาบาล หรือ ั
               เสยชีวิต อาการไม่พงประสงค์ที่เกิดขึ้นบางอย่างสามารถแก้ไขและกลับคืนสู่สภาวะปกติในระยะเวลาอนสั้น
                 ี
                                ึ
                                                                                   ่
                                                                          ่
                                ี
                 ี เช่น ภาวะสับสนเฉยบพลน หวใจเต้นช้ากว่าปกติ ความดันโลหิตต่่าเมอเปล่ยนทา แต่อาการไม่พึงประสงค
               เสยชีวิต อาการไม่พงประสงค์ที่เกิดขึ้นบางอย่างสามารถแก้ไขและกลับคืนสู่สภาวะปกติในระยะเวลาอนสั้น   ์ ์
                               ึ
                                                                          ื
                                         ั
                                                                               ี
                               ึ
               พึงประสงคที่เกิดข้นบางอ
                                                                                         ้
                                                                                                  ัวะสับสน
                                     ัยางสามารถแกไขและกลับคืนสูสภาวะปกติในระยะเวลาอันสัน เชน ภา
                                                                       ่
                                ี
                                                                                                 ึ
               เช่น ภาวะสบสนเฉยบพลน หวใจเต้นช้ากว่าปกติ ความดันโลหตต่าเมอเปลยนทา แต่อาการไมพงประสงค
                         ั
                                                                                                ่
                                                                               ่
                                         ั
                                                                     ิ
                                                                          ่
                                                                               ี
                                     ั
                                                                                   ่
                                                                          ื
                                                                                ่
                                                                                                ่
                                                                                              ึ
                                                                                                ู
                                                                                           ั
                                       ั
                                          ั
                                                                                            ่
                                                                     ่
                                                                       ่
               บางอยางต
                                                                  ิ
                                    ั
                              ี
               เช่น ภาวะสบสนเฉยบพลน หวใจเต้นช้ากว่าปกติ ความดันโลหตต่าเมอเปลยนทา แต่อาการไมพงประสงค   ์   
                         ั้องใช้ระยะเวลาการรกษานาน หรออวัยวะสญเสยการทางานและไม่สามารถกลบคืนสสภาพปกติ
                                                                        ่
                                                                        ื
                                                                            ่
                     ่
                                                             ู
                                                     ื
                                                                 ี
                                                                            ี
                                                         ่
                                           ิ
               เฉียบพลัน หัวใจเตนชากวาปกต ความดันโลหิตตําเมือเปลี่ยนทา แตอาการไมพึงประสงคบางอยางตองใช
                                                            ่
                                                                                 ่
                     ่
                                                                                           ั
                                          ั
                                                                 ี
                                                             ู
                                                                                                ่
                                                                                                ู
                                                                       ่
               บางอยางต้องใช้ระยะเวลาการรกษานาน หรออวัยวะสญเสยการทางานและไมสามารถกลบคนสสภาพปกติ
                                                                                              ื
                                                     ื
                                                   ื
                                                           ู
               บางอยางต้องใช้ระยะเวลาการรกษานาน หรออวัยวะสญเสยการทางานและไมสามารถกลบคนสสภาพปกติ
                                                                     ่
                     ่
                                                               ี
                                         ั
                                                                                          ื
                                                                                        ั
                                                                               ่
                                                                                             ู
                                                                                             ่
               เช่น หัวใจล้มเหลว
                                          ั
               ระยะเวลาการรักษานาน หรืออวยวะสูญเสียการทํางานและไมสามารถกลับคืนสูสภาพปกติ เชน หัวใจลมเหลว
               เช่น หัวใจล้มเหลว
               เช่น หัวใจล้มเหลว    ่          ้ ้      ื ่  ื ่ ่ ื   ึ ึ      ์ ์   ่ ่อจิตและประสาท เชน
                       ในอดีต มียาที่ถอนออกจากทองตลาดเนองจากอาการไม่พงประสงคของยาตอจิตและประสาท เช่น
                       ในอดีต มียาที่ถอนออกจากทองตลาดเนองจากอาการไม่พงประสงคของยาตอจิตและประสาท เช่น
                           ี
                       ในอดต มียาทีถอนออกจากทองตลาดเนองจากอาการไมพึงประสงคของยาต
                                             ้
                      ในอดีต มียาที่ถอนออกจากทองตลาดเนองจากอาการไม่พงประสงคของยาตอจิตและประสาท เช่น
                                                      ื
                                                                                    ่
                                                      ่
                                                                             ์
                                                                     ึ
                                                                         1
               rimonabant ท่าให้เกิดภาวะซึมเศร้ารุนแรงและเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย   และ triazolam ท่าให้เกิดอาการทาง
               rimonabant ท่าให้เกิดภาวะซึมเศร้ารุนแรงและเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย1 1  และ triazolam ท่าให้เกิดอาการทาง
               rimonabant ทําใหเกิดภาวะซึมเศรารุนแรงและเสี่ยงตอการฆาตัวตาย   และ triazolam ทําใหเกิดอาการทาง
                                                                       1
               rimonabant ท่าให้เกิดภาวะซึมเศร้ารุนแรงและเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย   และ triazolam ท่าให้เกิดอาการทาง
                                                                                                ้
                             2
               จิตและประสาท
                             2 นอกจากนี้มียาหลายชนิดที่เป็นสาเหตุให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ต่อหัวใจและตองถอนออก
                                                                                                ้
               จิตและประสาท  นอกจากนี้มียาหลายชนิดที่เป็นสาเหตุให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ต่อหัวใจและตองถอนออก
                             2
                            2  นอกจากนี้มียาหลายชนิดที่เปนสาเหตุใหเกิดอาการไมพึงประสงคตอหัวใจและตองถอนออก
               จิตและประสาท
                                                                                             ้
               จิตและประสาท  นอกจากนี้มียาหลายชนิดที่เป็นสาเหตุให้เกิดอาการไม่พงประสงค์ต่อหัวใจและตองถอนออก
                                                                         ึ
                            3
                            3 ได้แก่ terfenadine และ astemizole ท่าให้เกิด QT interval prolongation หัวใจเต้นผิด
               จากทองตลาด
                    ้
               จากทองตลาด  ได้แก่ terfenadine และ astemizole ท่าให้เกิด QT interval prolongation หัวใจเต้นผิด
                    ้
                            3
                           3
                    ้
               จากทองตลาด  ได้แก่ terfenadine และ astemizole ท่าให้เกิด QT interval prolongation หัวใจเต้นผิดนผิด
               จากทองตลาด  ไดแก terfenadine และ astemizole ทําใหเกิด QT interval prolongation หัวใจเต
                                 4
                                                                                   5
                                                          ่
                                                              ้
                                                                ิ
                                 4  phenylpropanolamine ทาใหเกดหลอดเลอดสมองแตก
               จังหวะ และเสยชีวิต
                            ี
                                                                                   5 fenfluramine ท่าให้เกิด
                                                                        ื
                                                          ่
               จังหวะ และเสยชีวิต   phenylpropanolamine ทาใหเกดหลอดเลอดสมองแตก  fenfluramine ท่าให้เกิด
                                                                ิ
                            ี
                                                                        ื
                                                              ้
                           ี
                                                             ิ
                                                                      ื
                                                        ่
                                                           ้
                                44
                                                                                5 5
               จังหวะ และเสยชีวิต   phenylpropanolamine ทาใหเกดหลอดเลอดสมองแตก  fenfluramine ท่าให้เกิด
               จังหวะ และเสียชีวิต   phenylpropanolamine ทําใหเกิดหลอดเลือดสมองแตก  fenfluramine ทําใหเกิด
                                                                    ิ่
               โรคลิ้นหัวใจและกล้ามเนื้อหัวใจมีพงพด rofecoxib ท่าให้เพมความเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตาย
                                              ั
                                                 ื
                                                 ื
                                              ั ผืด
                                                                    ิ่
               โรคลิ้นหัวใจและกล้ามเนื้อหัวใจมีพงพด rofecoxib ท่าให้เพมความเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตาย
               โรคลิ้นหัวใจและกล้ามเนื้อหัวใจมีพงพด rofecoxib ท่าให้เพมความเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตาย
                                                                  ิ่
                                             ั
                                               ื
                        3
                                                                                                ้
               โรคลิ้นหัว
               เฉียบพลันใจและกลามเนื้อหัวใจมีพังพืด rofecoxib  ทําใหเพิมความเสียงตอการเกิดกลามเนือหัวใจตาย
                        3
                                                                             ่
                                                                    ่
               เฉียบพลัน
                       3
               เฉียบพลัน                                                                   ั
                       ยาบางชนิดที่มีใช้ในปัจจุบัน ถูกก่าหนดให้มีการแจ้งเตือนที่ฉลากผลิตภัณฑ์ยาในลกษณะของ black
                        3
               เฉียบพลัน                                                               ั   ั
                       ยาบางชนิดที่มีใช้ในปัจจุบัน ถูกก่าหนดให้มีการแจ้งเตือนที่ฉลากผลิตภัณฑ์ยาในลกษณะของ black
                      ยาบางชนิดที่มีใช้ในปัจจุบัน ถูกก่าหนดให้มีการแจ้งเตือนที่ฉลากผลิตภัณฑ์ยาในลกษณะของ black
                                                                                    ่
                                                                                                       ่
                                                                              ึ
                                                                       ึ
                                                                                                        ึ
                                                             ั
                                                                  ิ
                                                                                         ้
               box warning โดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรฐอเมรกา ซ่งหมายถง ยาทต้องเฝาระวังอาการไมพง
                                                                                    ี
                                                                                    ี
                                                                  ิ
                                                                                         ้
               box warning โดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรฐอเมรกา ซ่งหมายถง ยาทต้องเฝาระวังอาการไมพง
                                                             ั
                                                                              ึ
                                                                       ึ
                                                                                                       ่
                                                                                    ่
                                                                                                        ึ
                                                                                 ั
                                                                   ื
                       ยาบางชนิดที่มีใชในปจจุบัน ถูกกําหนดใหมีการแจงเตอนที่ฉลากผลิตภณฑยาในลักษณะของ black
                                                           ั
                                                                                 ่
                                                                                 ี
                                                                                      ้
               box warning โดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรฐอเมรกา ซ่งหมายถง ยาทต้องเฝาระวังอาการไมพง
                                                                    ึ
                                                                                                     ึ
                                                                           ึ
                                                                                                   ่
                                                                ิ
               ประสงค์ที่รุนแรง และอาจท่าให้ถึงแก่ชีวิต โดยจัดเป็นค่าเตือนระดับสูงสุดเกี่ยวกับอาการไม่พงประสงค์ของยา
                                                                                            ึ
                                                                                            ึ
               ประสงค์ที่รุนแรง และอาจท่าให้ถึงแก่ชีวิต โดยจัดเป็นค่าเตือนระดับสูงสุดเกี่ยวกับอาการไม่พงประสงค์ของยา
                                                                                         ึฝาระวังอาการไมพึง
                                                                       ่
               box  warning โดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรัฐอเมริกา ซึงหมายถึง ยาที่ตองเ
               ประสงค์ที่รุนแรง และอาจท่าให้ถึงแก่ชีวิต โดยจัดเป็นค่าเตือนระดับสูงสุดเกี่ยวกับอาการไม่พงประสงค์ของยา
                                 ่
                                                                                                    ้
                                                                                                ้
                                 ี
               ดังตัวอยางในตารางท 1 ซึ่งจ่าเป็นต้องพจารณาความเสี่ยงของผู้ป่วยก่อนเริ่มใช้ยา และเมื่อใช้ยาตองเฝาระวัง
                                                 ิ
                      ่
                                                                                                ้
                                 ี
                      ่
                                                                                                    ้
                                 ่
               ดังตัวอยางในตารางท 1 ซึ่งจ่าเป็นต้องพจารณาความเสี่ยงของผู้ป่วยก่อนเริ่มใช้ยา และเมื่อใช้ยาตองเฝาระวัง
                                                 ิ
                      ่
                                                                                             ้
                                ี
                                ่
               ดังตัวอยางในตารางท 1 ซึ่งจ่าเป็นต้องพจารณาความเสี่ยงของผู้ป่วยก่อนเริ่มใช้ยา และเมื่อใช้ยาตองเฝาระวัง
                                                                                                 ้
                                               ิ
               ประสงคที่รุนแรง และอาจทําใหถึงแกชีวิต โดยจัดเปนคําเตือนระดับสูงสุดเกี่ยวกับอาการไมพึงประสงคของยา
               อาการไม่พึงประสงค์นั้น ๆ
               อาการไม่พึงประสงค์นั้น ๆ
               อาการไม่พึงประสงค์นั้น ๆ
                                                                                
               ดังตัวอยางในตารางที่ 1 ซึ่งจําเปนตองพิจารณาความเสี่ยงของผูปวยกอนเริมใชยา และเมื่อใชยาตองเฝาระวัง
                                                                             ่



                                 
               อาการไมพึงประสงคนั้น ๆ                                  ่
               ตารางที่ 1 ตัวอย่างรายการที่มีการแจ้งเตือนให้ต้องเฝ้าระวังอาการไมพึงประสงค์ที่รุนแรง (black box
               ตารางที่ 1 ตัวอย่างรายการที่มีการแจ้งเตือนให้ต้องเฝ้าระวังอาการไมพึงประสงค์ที่รุนแรง (black box
                                                                        ่
                                                                     ่
               ตารางที่ 1 ตัวอย่างรายการที่มีการแจ้งเตือนให้ต้องเฝ้าระวังอาการไมพึงประสงค์ที่รุนแรง (black box
               warning)
               warning)
               warning)
                         ยา
                                                                      ค่าเตือน
               ตารางที่ 1 ตัว  * * *                                ค่าเตือน                     6
                         ยา
                        ยา อยางรายการที่มีการแจงเตือนใหตองเฝาระวังอาการไมพึงประสงคที่รุนแรง (black box
                                                                      ค่าเตือน
                 ยารักษาโรคจิต
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตในผู้สูงอายุที่มีภาวะ dementia-related psychosis
                                                                                              6
                ยารักษาโรคจิต
                 ยารักษาโรคจิต
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตในผู้สูงอายุที่มีภาวะ dementia-related psychosis
               warning)              เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตในผู้สูงอายุที่มีภาวะ dementia-related psychosis    6
                                                                      7
                 celecoxib
                                                                   7ts
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ cardiovascular even
                                                                      7
                celecoxib  ยา        เพิ่มความเสี่ยงต่อ cardiovascular events    คําเตือน
                 celecoxib
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ cardiovascular events
                 clozapine
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ agranulocytosis, ชัก กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ความดันโลหิตต่่าเมื่อเปลี่ยนท่า
                                                                                                       8
                clozapine            เพิ่มความเสี่ยงต่อ agranulocytosis, ชัก กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ความดันโลหิตต่่าเมื่อเปลี่ยนท่า    8 8
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ agranulocytosis, ชัก กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ความดันโลหิตต่่าเมื่อเปลี่ยนท่า
                 clozapine  *
                                                                                                6
               ยารักษาโรคจิต         เพิ่มความเสี่ยงตอการเสียชีวิตในผูสูงอายุที่มีภาวะ dementiarelated psy
                                                                                          9chosis
                 doxorubicin
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจล้มเหลวโดยสัมพันธ์กับขนาดยาที่สะสมในร่างกาย
                                                                                       9
                doxorubicin          เพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจล้มเหลวโดยสัมพันธ์กับขนาดยาที่สะสมในร่างกาย    9
                 doxorubicin
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจล้มเหลวโดยสัมพันธ์กับขนาดยาที่สะสมในร่างกาย
                                                                    7
               celecoxib             เพิ่มความเสี่ยงต่ออาการทางจิตและประสาท    10
                 mefloquine
                                     เพิ่มความเสี่ยงตอ cardiovascular events
                                                                    10
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่ออาการทางจิตและประสาท
                                                                      10
                mefloquine
                 mefloquine
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่ออาการทางจิตและประสาท
                 nilotinib
               clozapine             เพิ่มความเสี่ยงต่อ torsades de pointes   11                          8
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ torsades de pointesลา
                                                                    11 มเนื้อหัวใจอักเสบ ความดันโลหิตต่ําเมื่อเปลี่ยนทา
                                     เพิ่มความเสี่ยงตอ agranulocytosis, ชัก ก
                                                                  11
                nilotinib
                 nilotinib
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ torsades de pointes
                 pioglitazone
                                                             12
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจล้มเหลว
                pioglitazone
               doxorubicin           เพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจล้มเหลว 12 12               9
                 pioglitazone
                                     เพิ่มความเสี่ยงตอหัวใจลมเหลวโดยสัมพันธกับขนาดยาที่สะสมในรางกาย
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อหัวใจล้มเหลว
                 ยาต้านซึมเศร้า: SSRIs
                                                                          13 13
                ยาต้านซึมเศร้า: SSRIs
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อการคิดฆ่าตัวตาย โดยเฉพาะในวัยรุ่น
                                                                     10
                 ยาต้านซึมเศร้า: SSRIs
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อการคิดฆ่าตัวตาย โดยเฉพาะในวัยรุ่น
               mefloquine            เพิ่มความเสี่ยงต่อการคิดฆ่าตัวตาย โดยเฉพาะในวัยรุ่น    13
                                     เพิ่มความเสี่ยงตออาการทางจิตและประสาท
                                                                                   14 14
                ticagrelor           เพิ่มความเสี่ยงต่อ cerebrovascular events หากมีการหยุดยาเร็ว    14
                 ticagrelor
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ cerebrovascular events หากมีการหยุดยาเร็ว
                 ticagrelor
                                                                   11
                                      เพิ่มความเสี่ยงต่อ cerebrovascular events หากมีการหยุดยาเร็ว
               nilotinib             เพิ่มความเสี่ยงตอ torsades de pointes
               SSRIs, selective serotonin reuptake inhibito
               SSRIs, selective serotonin reuptake inhibitors rs
               SSRIs, selective serotonin reuptake inhibitors
                                                           12
               ยารักษาโรคจิตทั้งกลุ่มเก่าและกลุ่มใหม่ (กลุ่มเก่า : chlorpromazine, fluphenazine, haloperidol, perphenazine, thioridazine,
               *ยารักษาโรคจิตทั้งกลุ่มเก่าและกลุ่มใหม่ (กลุ่มเก่า : chlorpromazine, fluphenazine, haloperidol, perphenazine, thioridazine,
               ** pioglitazone       เพิ่มความเสี่ยงตอหัวใจลมเหลว
                ยารักษาโรคจิตทั้งกลุ่มเก่าและกลุ่มใหม่ (กลุ่มเก่า : chlorpromazine, fluphenazine, haloperidol, perphenazine, thioridazine,
               trifluoperazine; กลุ่มใหม่ : aripiprazole, clozapine, olanzapine, paliperidone, quetiapine, risperidone และ ziprasidone)
               trifluoperazine; กลุ่มใหม่ : aripiprazole, clozapine, olanzapine, paliperidone, quetiapine, risperidone และ ziprasidone)
                                                                            13
               trifluoperazine; กลุ่มใหม่ : aripiprazole, clozapine, olanzapine, paliperidone, quetiapine, risperidone และ ziprasidone)
                      ึ
               ยาตานซมเศรา: SSRIs
                                                        
                                     เพิ่มความเสี่ยงตอการคิดฆาตัวตาย โดยเฉ
                                                                13
               ที่มา : Dorsey และคณะ , Product information 7-12,14  และ Fornaro และคณะ     13พาะในวัยรุน
                                               7-12,14
                              6 6
                               6, Product information
               ที่มา : Dorsey และคณะ
                                               7-12,14 และ Fornaro และคณะ
                                                                  13
                 ที่มา : Dorsey และคณะ , Product information   และ Fornaro และคณะ      ี  14
               ticagrelor

                                     เพิ่มความเสี่ยงตอ cerebrovascular events หากมการหยุดยาเร็ว

               SSRIs, selective serotonin reuptake inhibitors
                                                                                                     1   1
                                                                                                         1
                                                                                                         1
   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27