Page 101 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022

Paraben concentrate 1.0%

Purified water qs to 100%

(
2.3) คอลลอยดสังเคราะห( นิยมใช?มาก มีทั้งชนิดที่มีประจุ และไม@มีประจุ ได?แก @
2.3.1) ชนิดมีประจุ (ionic substances) สารในกลุ@มนี้สามารถละลายน้ำ

แอลกอฮอล( และ glycerin ได? มีคุณสมบัติเป”นกรด ความหนืดต่ำ เมื่อทำให?อยู@ในสภาวะเป”นกลางหรือ

ด@างอ@อนๆ ด?วยการสะเทินด?วยด@าง เช@น triethanolamine หรือ NaOH จะทำให?เกิดเป”นเจลที่มีความ

หนืดมากขึ้น และจะได?ความหนืดสูงสุดที่ pH 6-11 ใช?ที่ความเข?มข?นร?อยละ 0.1-1.0 สำหรับเป”นเจล

หล@อลื่น และที่ความเข?มข?นร?อยละ 0.5-5.0 สำหรับเป”นเจลที่มีตัวยาสำคัญใช?ที่ผิวหนัง ตัวอย@างสารก@อเจ

ลในกลุ@มนี้ คือ Carbomer

Carbomer หรือ carboxy polymethylene มีลักษณะเป”นผงสีขาว ฟู ฟุsงกระจาย

้
ื
ิ
?
@
@
ี
้
ื
่
ี
”
?
งาย ไมละลายนำ เม่อนำมาเตรยมเปนเจลจะไดเจลทเนอใส สวยงาม แตตองระวงการเกดฟองอากาศใน
@
ั
ระหว@างเตรียม ใช?ทความเข?มข?นร?อยละ 0.3-1.0 สำหรับเป”นเจลหล@อลื่น และที่ความเข?มข?นร?อยละ 0.5-
่
ี
5.0 สำหรับเจลที่ทาบนผิวหนัง ความร?อนไม@มีผลต@อความหนืดของเจลที่เกิดจาก carbomer จึงสามารถ
?
ทำให?ปราศจากเชื้อได?ด?วยความรอนโดยที่ยังคงมีความหนืดเช@นเดิม ปจจัยที่มีผลต@อความหนืดของตำรับ
เจลจาก carbomer ได?แก@ แสง การเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน และสารกันเสียบางชนิด เช@น benzoic
?
acid, sodium benzoate หรือ benzalkonium chloride เป”นต?น ซึ่งทำให?ความหนืดลดลงได
carbomer มีหลายชนิด เช@น carbomer 910, carbomer 934, carbomer 940 และ carbomer
1342 เป”นต?น การเตรียมทำได?โดยค@อยๆ โปรยผง carbomer (ควรทำให?มีขนาดเล็กละเอียดก@อน
”
นำมาใช?) โปรยลงในน้ำพร?อมทั้งคนอย@างเร็วและแรง ระวังอย@าให? carbomer จับตัวเป”นก?อนเกิดเปน
ลักษณะคล?ายเม็ดสาคู (lump) เมื่อผง carbomer กระจายตัวในน้ำหมดแล?ว จะได?สารละลายขุ@น และ
เป”นกรด จากนั้นค@อยๆ หยดด@างลงไป สภาวะที่เป”นด@างมากขึ้นจะทำให? carboxyl groups บนสายของ

carbomer แตกตัว และเกิดแรงผลักกัน โมเลกุลของ carbomer ขยายพองตัวออก ในสภาวะ pH 4.5-

ิ
11 จะได?เจลที่หนืดพอเหมาะ และใส ที่ pH 7 จะทำให? carbomer พองตัวได?เต็มที่มากที่สุด การเตม
แอลกอฮอล( หรือเกลือต@างๆ มีผลทำให?ความหนืดลดลงได? กรณีที่เตรียมเจลแอลกอฮอล(ที่มีปริมาณ

แอลกอฮอล(ไม@เกินร?อยละ 20 ในตำรับ ควรปรับความเป”นด@างด?วย NaOH หรือ KOH หากเตรียมเจล

แอลกอฮอล(ที่มีปริมาณแอลกอฮอล(มากกว@าร?อยละ 50 ในตำรับ ควรปรับความเป”นด@างด?วย

triethanolamine จะได?เจลที่ความหนืดไม@เปลี่ยนแปลงมากนัก นอกจากนี้เจลที่เตรียมจาก carbomer

ไวต@อแสง และโลหะ เกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันได?ง@าย ดังนั้นอาจเติมสารคีเลต เช@น EDTA เพื่อเพิ่มความ

คงตัวให?แก@ตำรับ

87