Page 29 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022

ผิวหนังชุ@มน้ำมากขึ้น เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร?างผิวหนัง ลดไขมันที่เป”นโครงสร?างของผิวหนัง ทำให ?

ไขมันที่ผิวหนังอ@อนตัวลง (fluidization) หรือเปลี่ยนแปลงโครงสร?างช@องว@างระหว@างเซลล( ในทางทฤษฎ ี

สารเคมีที่ใช?สำหรับเพิ่มการดูดซึมยาผ@านผิวหนังจะต?องไม@ก@อให?เกิดพิษต@อร@างกาย ไม@ก@อให?เกิดความ

@
ระคายเคือง ไม@มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา ไมทำลายผิวหนังแบบถาวร เข?ากันได?ดีกับสารอื่นๆ ในตำรับ เป”น
ตัวทำละลายที่ดีของตัวยาสำคัญ สามารถแผ@กระจายบนผิวหนังได?ดี ไม@มีกลิ่น ไม@มีรส ไม@มีสี และราคาถูก

สารเคมีที่ใช?แบ@งกลุ@มได?ดังน ี้

3.1.1) ตัวทำละลาย (solvents) เช@น acetone, ethanol, propylene glycol และ

polyethylene glycol เป”นต?น

3.1.2) สารลดแรงตึงผิว (surfactants) เช@น sodium lauryl sulfate เป”นต?น

3.1.3) เกลือน้ำดี (bile salts) เช@น sodium taurocholate และ sodium

deoxycholate เป”นต?น

3.1.4) การใช?สารสองชนิดร@วมกัน (binary system) เช@น propylene glycol

ร@วมกับ oleic acid หรือ 1,4-butane diol ร@วมกับ linoleic acid เป”นต?น

3.1.5) สารอื่นๆ ได?แก@ urea, N,N-dimethyl-toluamide, calcium

thioglycolate, azone, dimethyl acetamide, oleic acid และ dimethyl sulfoxide เป”นต?น

3.2) การเพิ่มการดูดซึมยาผ@านผิวหนังทางกายภาพ (physical penetration

enhancement) ได?แก @

3.2.1) Iontophoresis คือ การกระตุ?นให?ตัวยาสำคัญซึ่งมีประจุหรือแตกตัวเปน
”
ไอออนหรือมีขั้วเคลื่อนที่ผ@านผิวหนังตามแรงขับของกระแสไฟฟsาโดยไม@ทำให?เกิดเส?นทางใหม@ในการ

นำส@งยาผ@านผิวหนัง หากตัวยาสำคัญมีขั้วบวก ให?ทายาที่ด?านขวบวก เมื่อให?กระแสเข?าไปจะทำให?เกด
ั้
ิ
การผลักตัวยาสำคัญเข?าสู@ผิวหนังได ?

3.2.2) Electroporation คือ การกระตุ?นผิวหนังด?วยความต@างศักดิ์ที่สูงมากๆ (10-

1000 Volts) ในช@วงสั้นๆ ทำให?โครงสร?างผิวหนังเกิดการเปลี่ยนแปลง สูญเสียความต?านทานการซึมผ@าน

ของยา และเกิดเส?นทางใหม@ในการซึมผ@านจากการจัดเรียงตัวใหม@ของชั้น lipid bilayer ของผิวหนัง ทำ

ให?ตัวยาสำคัญซึมผ@านผิวหนังได?ดีขึ้น

3.2.3) Sonophoresis คือ การใช?คลื่นเสียงความถี่สูงไปรบกวนชั้น lipid bilayers

ของผิวหนัง และเกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร?างผิวหนัง ทำให?ตัวยาสำคัญซึมผ@านผิวหนังได?ดีขึ้น เพิ่มการ

ดูดซึมของยาผ@านรูขุมขน ต@อมเหงื่อ คลื่นเสียงความถี่ต่ำ (20 kHz) เพิ่มการนำส@งยาผ@านผิวหนังได?ดีกว@า

คลื่นความถี่สูง (10 MHz)

15