Page 133 - ebook.msu.ac.th
P. 133
130
อังคาร มองต้นลานแถว ๆ ดงลานสมัยนั้นว่ามีจ านวนมากเสียจนมองไปแล้วท าให้ตาลายไปหมด มองไม่
หวาดไม่ไหว ท านองนั้น แต่เดี๋ยวนี้ อนิจจา! ผ่านไป...ผ่านมาอยู่หลายเที่ยว ไม่เหลือต้นลานให้เห็นแม้แต่ต้นเดียว!!
ภาพที่ ๑ ต้นลาน
ท าใบลานให้เป็นวัฒนธรรม
ใบลานแก่ ๆ นิยมใช้มุงหลังคา หรือท าฝาบ้าน ส่วนใบลานอ่อน ๆ ท าผลิตภัณฑ์ของใช้ได้สารพัด เช่น หมวก งอบ พัด
่
กระเป๋า เสื่อ โมบายรูปสัตว์ ปลาตะเพียน เหล่านี้เป็นวัฒนธรรมด้านอาคารบ้านเรือน และเครื่องใช้ไม้สอยต่าง ๆ ที่ส าคัญกวา
นี้อีก คือ ใชใบลานอ่อนเหล่านี้ท าหนังสือใบลาน หนังสือใบลานเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นคติธรรมค าสอนทางพระพุทธศาสนา จึง
้
นิยมเรียกกันว่า “คัมภีร์ใบลาน” คัมภีร์ใบลานนั้นจะท าเป็นชุด ชุดละ ๒๐ แผ่น เรียกว่า ๑ ผูก จ าง่าย ๆ ว่า
- ๒๐ แผ่น เป็น ๑ ผูก
- หลาย ๆ ผูก เท่ากับ ๑ คัมภีร์
วัฒนธรรมใบลานประเภทหนังสือผูกนี้ มีอุปกรณ์การท า ดังนี้
๑. ใบลานเปล่า
ปกติใชใบยอดลานที่ยังไม่ทันกางเป็นใบ หรือหากกางแล้วก็ไม่เกิน ๑ ปี ตัดเอาทั้งก้าน ทั้งใบ น ามาตาก
้
แดดผึ่งลมจนใบลานนั้นแห้งคาก้าน
น าใบที่แห้งแล้วมาแยกออกเป็นใบ ๆ แล้วน าใบนั้นมาหนีบเข้าด้วยกันตามจ านวน ที่ต้องการ จากนั้นก็ตัด
เจียนให้เรียบร้อย แล้วน าไม้ (ไผ่) มาประกบกลุ่มใบลานนั้นทั้ง ๒ ด้าน
