Page 135 - ebook.msu.ac.th
P. 135
132
๓. ขั้นตอนท าให้ตัวหนังสือเด่นชัด
้
ั
หลังจากจารตัวหนังสือลงใบลานแล้ว จ าต้องลงหมึกเพื่อให้รอยจารตัวหนังสือชดเจนขน อุปกรณ์ที่ใชกระท า
ึ้
การในขั้นตอนนี้ คือ
ขั้น ๑ ผงเขม่าหม้อ
ขั้น ๒ น้ ามันยาง
ขั้น ๓ น้ ามันงา, น้ ามันมะพร้าว
ขั้น ๔ ทรายละเอียด
ขั้นตอนการท า
ขั้น ๑ น าผงเขม่า (ถ่าน) ห่อผ้าขาวบางไปชุบน้ ามันยาง
ขั้น ๒ ใช้น้ ามันงาหรือน้ ามันมะพร้าวเช็ดใบลานที่จารแล้ว
ื่
่
่
ขั้น ๓ ใช้ถุงเขมาชุบน้ ามันยางถูกบนใบลานที่จารแล้ว เพอให้น้ ามันยางผสมผงเขมานั้นแทรก
ซึมลงบนรอยจาร
ขั้น ๔ ตัวหนังสือที่จารไว้ จะปรากฏเป็นเส้นสีด าอ่านได้ชัดเจน
เห็นหรือยังว่า บรรพบุรุษของเรา มีภูมิธรรม ภูมิปัญญามากน้อยเพียงใด?!
ท าไมต้องท าหนังสือใบลาน
หนังสือใบลาน คือการบันทึกภูมิธรรม ภูมิปัญญาไว้เป็นลายลักษณ์อักษรของบรรพบุรุษไทย เป็นมรดกทางวัฒนธรรม
ี
ี
ที่แสดงถึงวิถการด าเนินชวิตของคนไทยยุคโบราณตั้งแต่ยุคสุโขทัย ล้านนาไทย อยุธยา เรื่อยมาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
ก่อนที่วัฒนธรรมการพิมพ์แบบตะวันตกเข้าเข้ามาแทนที่หนังสือใบลาน
ุ
คนเราส าคัญที่ใจ จะด าเนินชีวิตได้ดีมีสุข ก็ต้องปรับสภาพจิตใจให้ดีงาม พระพุทธศาสนาคือส่วนส าคัญยิ่งที่ชมชนยุค
หนังสือใบลานใชเป็นที่พึ่งที่ระลึก ฝึกฝนอบรมกาย วาจา ใจ ให้สวยสดงดงาม หนังสือใบลานนี้เอง ได้ท าหน้าที่บันทึกจารึกค า
้
สอนทางพระพุทธศาสนาไว้เป็นจ านวนมาก ทเด่นทสุดก็คือ มีการจารพระไตรปิฎกลงไว้ในใบลานเรียกว่า คัมภีร์ประไตรปิฎก
ี่
ี่
ฉบับใบลาน
เริ่มต้นจริง ๆ เกิดที่ลังกาทวีป มีการท าสังคายนาครั้งที่ ๓ โดยมีพระมหินทเถระ (โอรสพระเจ้าอโศกมหาราช) เป็น
่
ประธานสงฆ์ หลังการสังคยานาครั้งนี้เอง ได้มีการถ่ายทอดหรือถ่ายโอนพระไตรปิฎกจากมุขปาฐะ (ทองจ า) มาเป็นการบันทก
ึ
เป็นลายลักษณ์อักษรลงใบลาน
ในเขตแคว้นแดนสยามของเรา มีการบันทึกพระไตรปิฎกลงในลาน ๒ ยุคสมัย คือ
๑. พ.ศ. ๒๐๒๐ สมัยพระเจ้าติโลกราช แห่งอาณาจักรล้านนา มีการช าระและจารลงใบลานที่
เชียงใหม่
ุ
๒. พ.ศ. ๒๓๓๑ สมัยสมเด็จพระพทธยอดฟาจุฬาโลก รัชกาลที่ ๑ แห่งราชวงศ์จักรี มีการ
้
ช าระและจารลงใบลาน ที่กรุงเทพมหานคร
