Page 134 - ebook.msu.ac.th
P. 134
131
้
จากนั้นก็ใชกบไสให้เท่ากันทั้งใบลานและไม้ประกบ ถ้าจะท าหนังสือก้อมก็ใช้ลานสั้น แต่หากท าหนังสือยาวก็
ใช้ลานยาว
้
หากจะท าหนังสือส าคัญ ๆ จะต้องต้มหรือนึ่งใบลานเสียก่อน จากนั้นจึงตีเส้นเว้นย่อหน้า และเว้นทายให้ห่าง
ั
จากขอบใบลานประมาณนิ้วครึ่ง แล้วเว้นที่ส าหรับเจาะรู้ร้อยเชอก (สายสนอง) ที่บริเวณกลางใบลาน... เป็นอนว่าเสร็จสิ้น ท า
ื
ใบลานเปล่าได้ใบลานเป็นผูกเปล่า ๆ ยังไม่มีตัวหนังสือ!
คิดดูก็แล้วกันว่า ใช้ความวิริยะ อุตสาหะกันขนาดไหน...บรรพบุรุษของเรา
๒. เขียนหนังสือบนใบลาน
ขั้นนี้ต้องเตรียมอุปกรณ์ ๒ อย่าง คือ หมอนจารกับเหล็กจาร คนโบราณเรียกเขียนว่า “จาร” ค านี้ภายหลัง
กลายเป็น “จารึก”
ื
หมอนจาร ท าขึ้นจากใบลานซ้อนกันหลายใบ (๕-๑๐ ใบ) แล้วเย็บผ้าห่อทับลงไป ร้อยเชอกด้านซ้าย-ขวา
เพื่อประทับใบลานที่จารไม่ให้ขยับเขยื้อน
เหล็กจาร ท าจากไม้กลม ๆ ขนาดเท่านิ้วมือแล้วฝังเข็มเหล็กลงที่ปลายไม้ ตัดให้ไม้กับเหล็กเสมอกนแล้วฝน
ั
(เจีย) ๔ ด้านให้เป็นเหล็กปลายแหลม เพื่อใช้จารลงบนใบลาน
การจารหนังสือ มักจะจาร ๔ แถว แถวแรกกับสุดท้ายจะเขียนเต็ม แถว ๒ กับ ๓ จะเว้นการจารที่บริเวณเจา
ระรู้ไว้
ภาพที่ ๒ อุปกรณ์การท าหนังสือใบลาน
