Page 254 - ebook.msu.ac.th
P. 254
251
(หน้าที่ ๑๓-๑๔)
ค าแปลสารตราฉบับที่ ๑
ฯฯ
๏ สารตราเจ้าพระยาจักรีศรีองครักษ์ อัครมหาเสนาบดีอภัยพีรีบรมกรมพาหุ มาถึง อัคควงศ์
วรบุตร เพียเมืองแสน เพียเมืองจัน ท้าวเพียเมืองมหาสารคาม ด้วยพระขัติยวงศา ท้าวเพียบอก มาสองฉบับ
ฉบับหนึ่งว่า เลกสมัครพรรคพวก พระเจริญราชเดช สมัครมาท าราชการแก่พระเจริญราชเดช ณ เมือง
มหาสารคามเป็นคนเดิมแบ่งเป็นสองพันคน สมัครมาอีกสองพันคนรวมทั้ง ชรา พิการ พระสงฆ์ สามเณรและ
ทุกข์ยากสี่พันคน เมืองมหาสารคามให้แยกออกจากเมืองร้อยเอ็ดมาขึ้นกรุงเทพมหานคร ฉบับหนึ่งว่า พระขัติ
ยวงศา เจ้าเมืองร้อยเอ็ดแก่ชราจะท าราชการฉลองพระเดช พระคุณต่อไปไม่ได้นั้น ได้น าใบบอกสองฉบับขึ้น
กราบบังคมทูลแก่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์เกล้าเจ้าอยู่หัว ทราบใต้ฝ่าละอองธุลีพระ
บาทแล้ว จึงมีพระราชโองการด ารัสเหนือเกล้าความสั่งว่า พระขัติยวงศาขอราชวงศ์ เป็นเจ้าเมือง และยกเลก
ื
เมืองร้อยเอ็ดมาเมองมหาสารคาม ยกเมืองมหาสารคามมาขึ้นกรุงเทพมหานครนั้น ก็สุดแต่ท่านเจ้าพระยาภู
ธราภัย ที่สมุหนายกจะเห็นชอบเห็นควรแก่ราชการ ท่านเจ้าพระยาภูธราภัย ที่สมุหนายกกราบบังคมทูลพระ
กรุณาว่า ราชวงศ์ท้าวเพียเมืองร้อยเอ็ด กับพระเจริญ-ราชเดช ท้าวเพียเมืองมหาสารคาม ถ้อยทีถ้อยบอกความ
โทษกันทั้งสองฝ่าย ได้ให้มีกรรมการช าระตัดสินความเป็นเลิกแล้วแก่กัน ครั้นตัดสินให้เมืองมหาสารคามขึ้น
เมืองร้อยเอ็ดอยู่ตามเดิม ราชวงศ์กับพระ-เจริญราชเดช ก็มีความเกี่ยวข้องหมองหมางซงกันและกัน เห็นจะไม่
ึ่
สนิทเหมือนแต่ก่อนขอรับพระราชทานเมืองมหาสารคามมาขึ้นกรุงเทพมหานคร ยกเลกเมืองร้อยเอ็ดมาอีกสอง
่
พันคนรวมเกาใหม่สี่พันคน แต่เลกสองพันคนที่ยกมาใหม่นั้น ได้ให้พนักงานบวกส่วยเร่วตามจ านวนคนที่ขอ
ที่ว่า พระขัติ-ยวงศาว่าแก่ชราท าราชการไปไม่ได้ ขอรับพระราชทานราชวงศ์เป็นเจ้าเมืองร้อยเอ็ด ว่ากล่าว
กิจการบ้านเมืองท าราชการฉลองพระเดชพระคุณสืบไป จึงมีพระราชโองการด ารัสว่า ท่านเจ้าพระยาภูธราภัย
ที่สมุหนายกให้ยกเมองมหาสารคามมาขึ้นกรุงเทพมหานคร ให้ราชวงศ์เป็นเจ้าเมืองร้อยเอ็ดนั้นชอบแล้วโปรด
ื
