Page 51 - Neuropsychiatric.indd
P. 51
้
ึ
ึ
ุ
ํ
่
็
ิ
ิ
่
ในการคนหาวาความผิดปกตทางจิตและประสาท มีสาเหตจากยาหรือไม จาเปนตองคํานงถงชนดของยาที ่
้
์
ิ
ึ
ั
้
่
่
ี
่
่
้
่
่
ิ
ิ
้
่
สงสัย ความสัมพนธระหวางอาการแสดงและชวงเวลาทใชยา ซึงอาจเกดขนในชวงเรมใชยา ชวงปรับเพมขนาด
่
ื
ั
่
้
ึ
ยา หรอชวงหยดยา รวมถงตองพจารณาปจจยเสียงอน ๆ รวมดวย เชน ประวตเจบปวย การใชสารเสพติด การ
ุ
้
ั
่
ิ
ื
็
ิ
่
้
่
่
ั
่
่
็
ื
ิ
ิ
้
ั
่
ี
ิ
่
้
้
ี
ิ
้
ทํางานของตบหรอไตบกพร่อง ทังนในผูปวยทเคยมีประวตเจบปวยดวยโรคทางจตเวชมาก่อน การวนจฉัย
ั
1
้
ึ
ุ
สาเหตจากยามีความยากมากขน
้
ในบทนี ผูนพนธไดอธบายเนือหาความรูเกยวกบอาการไมพงประสงค์จากยาตอจตและประสาท
ี
่
ั
่
้
์
ิ
้
้
่
ึ
้
ิ
ิ
ั
็
ครอบคลุมประเดนตาง ๆ ประกอบดวย ลักษณะของอาการ อาการแสดง และปจจยเสียงตอการเกดอาการไม ่
่
่
ั
ิ
้
่
ี
่
่
่
ึ
พงประสงค์ การตรวจวนจฉัยทีสําคัญ ยาและกลไกทเปนสาเหตใหเกดอาการไมพงประสงค ข้อมูลหลักฐานเชิง
็
ิ
้
ิ
ึ
ิ
ุ
์
์
่
ึ
่
่
์
ู
ี
์
ประจักษทางการแพทยทีแสดงถงความเสยงตออาการไมพงประสงคจากยาทีมีงานวจยในรปแบบการวเคราะห์
ิ
ิ
่
่
ั
ึ
ิ
ั
้
ึ
อภมาน (meta-analysis) และข้อควรระวงของการใชยา นอกจากนีจะกล่าวถงแนวทางการจัดการอาการไม่
้
่
ั
ํ
ั
พงประสงค ทังการรกษาทีจาเพาะและการรกษาแบบประคบประคอง เพือให้สามารถนําไปประยุกต์ใช้ได้จริง
้
ั
์
ึ
่
ทังนผูนพนธไดยกตวอยางการจดการปญหาอาการไม่พงประสงคจากยาทีรายงานในรูปแบบ case report ที ่
้
่
้
ี
ึ
์
้
ิ
่
ั
ั
้
์
ั
์
ตพมพในวารสารทางการแพทย
ิ
ี
์
ิ
ึ
้
้
่
ิ
ี
้
ในบทนอธบายอาการไม่พงประสงค์จากยาต่อจต ไดแก โรคจิต (psychosis) ภาวะซึมเศรา
(depression) และความวตกกงวล (anxiety) ในส่วนของอาการไม่พงประสงค์จากยาตอประสาท ไดแก ่
ั
ิ
่
้
ึ
ู
อาการชก (seizure) ความผิดปกตของการรบรและความคด (cognitive disorder) กลุมอาการ neuroleptic
ั
้
ิ
ั
่
ิ
่
่
ิ
malignant syndrome (NMS) กลุมอาการ serotonin syndrome และรางกายเคลือนไหวผิดปกต ซึง
่
่
ประกอบด้วย อาการอยูไมสุข (akathisia) กล้ามเนอบางส่วนของร่างกายบดเกรง (dystonia) กลุมอาการ
่
ิ
็
ื
้
่
่
่
่
ิ
์
ํ
ิ
พารกนสัน (parkinsonism) และ เคลือนไหวแบบบิดไปมา/ซ้า ๆ แบบเดม (tardive dyskinesia) กลุมยา
้
่
่
่
ุ
่
่
ทังหมดทีมีรายการยาทีพบวาเปนสาเหตของอาการไมพงประสงคตอจิตและประสาทในลกษณะตาง ๆ ขางตน
์
็
้
ั
ึ
้
่
ึ
สรปไวในตารางที 2.1 โดยจัดเรียงลําดบกลุมยาทีเปนสาเหตใหเกดอาการไมพงประสงคหลายลักษณะไวในลําดบ
่
้
่
ั
่
ั
้
็
ิ
้
่
์
ุ
ุ
ตน ๆ
้
้
่
ั
้
ิ
ึ
ิ
่
่
ในตารางที 2.1 ยาทีทําใหเกดอาการไม่พงประสงค์ตอจตและประสาทหลายอาการ ไดแก ยารกษาโรค
่
ุ
่
้
ิ
ั
ั
้
ื
์
ั
่
จต ยากนชก ยาตานอาเจียน ยารกษาโรคพารกนสัน ยาตานซึมเศร้า benzodiazepines ยากลมอน ๆ ได้แก่
ิ
ี
้
ั
ี
้
่
ื
ุ
ี
่
ั
้
้
่
่
่
ยาตานมะเร็ง ยาปรบภมิคมกน ยาลดความดนโลหิต และยาตานแบคทเรย ซึงยากลุมอน ๆ เหลานมีหลายกลุม
ั
ู
้
่
้
ึ
่
่
ึ
้
่
ุ
่
ี
ิ
ั
ยอย การเกดอาการไมพงประสงค์จากยาเกดขนเฉพาะบางกลมยอย ซึงจะไดกล่าวรายละเอยดในหวขอยอย
่
ิ
30
30
