Page 55 - Neuropsychiatric.indd

ของตัวรับ glutamate ชนิด N-methyl-D-aspartate (NMDA) เช่น ยาที่มีฤทธิ์ anticholinergics; 3) ปิดกั้น
่
ตัวรับ NMDA (NMDA receptor antagonists) ท าให้สารสื่อประสาท glutamate ไมสามารถออกฤทธิได ้
์
ื
ั
เต็มที่ เช่น ยาต้านแบคทีเรียหลายกลุ่ม ยาต้านไวรส ซึ่งมกเกิดอาการโรคจิตในช่วง 1 เดอนแรกของการเริ่มใช้
ั
ื
่
่
ี
์
ิ
ยา; 4) พษตอระบบประสาท เช่น isotretinoin (คาดว่ามผลต่อพัฒนาการของเซลลประสาท และสารสอ
ประสาทซึ่งเกี่ยวข้องการเกิดโรคจิต) ยาต้านมะเร็ง ยาปรับภูมิคุ้มกัน เช่น interferon และยากดภูมิคุ้มกัน เช่น
tacrolimus (เพมการสราง nitric oxide และมีฤทธิ์ต่อ dopaminergic, glutamatergic และ GABAergic
่
ิ
้
system) และ angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitors; 5) ยามีฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง
เช่น ยาสลบ ยากันชักกลุ่มใหม่ (ยาที่พบน้อยมากคือ lamotrigine ) ยาคลายกล้ามเนอ baclofen; 6) เพิ่ม
3,4
้
ื
์
ระดับ cortisol เช่น ยากลุ่มคอรติโคสเตียรอยด และ anabolic steroids ท าให้เกิดความผิดของปกติของ
์
hypothalamic-pituitary-adrenal axis โดยสัมพนธ์กับขนาดยา พบได้ในผู้ที่ใช้ prednisolone ขนาด
ั
+ +
มากกว่า 40 มิลลิกรัม/วัน; 7) digoxin ยับยั้ง Na /K ATPase pump ส่งผลกระตุ้นเซลล์ประสาท โดยมีความ
ิ่
ิ
เสี่ยงเพมขึ้นเมื่อระดับยาในเลือดมากกว่า 1.5 นาโนกรัม/มิลลิลิตร หรือระดับอเล็กโทรไลต์ในร่างกายผิดปกติ
ึ
หรือภาวะขาดออกซิเจนทสมอง; 8) การหยุดยาบางชนิดกะทนหน เช่น anabolic steroids ยาต้านซมเศรา
ี
่
้
ั
ั
และ benzodiazepines นอกจากนี้ มียาหลายชนิดที่ยังไม่ทราบกลไกชัดเจน เช่น H2 receptor antagonists
และ proton pump inhibitors
็
้
ิ
่

้
ิ
ี
่
อาการไมพงประสงคจากยาททาใหเกดโรคจต เปนสาเหตุใหยาหลายชนิดถูกถอนออกจากตลาด เช่น
ึ
์
8
rimonabant ที่ใช้รักษาโรคอ้วน และ triazolam ซึ่งอยู่ในกลุ่ม benzodiazepines
7
ื
ุ
ู
3-5
ุ
ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคจิตจากยา ได้แก่ เด็ก ผู้สงอาย เพศหญิง ใช้สารเสพติด หรอสารกระตน
้
ี
ี
ประสาท เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของคาเฟอน มประวัติเจบป่วยด้วยโรคทางจตและ
ิ
็
ประสาท โรคพาร์กินสัน หญิงหลังคลอด การท างานของตับหรือไตบกพร่อง ได้รับยาที่มีความเสี่ยงต่อการเกิด
โรคจิต (ตารางที่ 2.2) ในขนาดยาสูง หรือมีระดับยาในร่างกายเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วจากการได้รับยาแบบออก
ฤทธิ์เร็วหรือได้รับยาฉีดทางหลอดเลือดด า ได้รับยาหลายขนาน อยู่ในสภาวะที่ท าให้ยาผ่านเข้าสู่สมองได้เพม
ิ่
มากขึ้น เช่น บาดเจ็บทางสมอง หรือเจ็บป่วยในระดับรุนแรง เช่น ผู้ป่วยวิกฤติ

34
34