Page 106 - Neuropsychiatric.indd

อ
า
ข
ภ
2.
เจ็บป่ว
การไม่พึ
งประสง
ลัน
ตารางที่ 2.23 รายการยาที่ใช้แก้ไขภาวะเจ็บป่วยแบบเฉียบพลันของอาการไม่พึงประสงค์จากยาต่อจิตและ
ารยาที่ใช้
พ
แก
ยแบบเฉียบ
ตารางที่
ของ
และ
23
จิต
รายก
กลุ่ม vesicular monoamine transporter 2 inhibitor ซึ่งมีฤทธิ์ลดการน า dopamine เข้าใน synaptic ตารางที่ 2. 23 รายก ารยาที่ใช้ แก ้ไ ้ไ ข ภ าว ะ เจ็บป่ว ยแบบเฉียบ พ ลัน ของ อ า การไม่พึ งประสง ค์ จากยาต่อ จิต และ
จากยาต่อ
ค์
าว
ะ
110
ั
ประสาท
ประสาท
ั
vesicle ตามแนวทางการรกษาในต่างประเทศ จึงใช้รกษา tardive dyskinesia อย่างไรก็ตาม ไม่มียานี้ใน ประสาท
ไ
ยาที่ใ
ยาที่ใ
ยการ
ะส
ไ
ยการ
ะส
ม่พึง
าร

อาก
อาก
ม่พึง

าร
ง
รา รา
ค์
ค์
ง
ล
ล
ัน
ัน
แบบเฉียบพ
ประเทศไทย อาการไม่พึงประสงค์ รายการยาที่ใชแก้ไขภาวะเจ็บป่วยแบบเฉียบพลัน
แก้ไขภาวะ
้
ช
ช
ปร
แบบเฉียบพ
แก้ไขภาวะ
้
ปร
้
เจ็บป่วย
เจ็บป่วย

o
หร
o
o
l
ือ
ือ
o
al
al
หร
ra
ra
l
I
I
คจิต
l
h
h
โรคจิต
M
M
perid
o
o
l
perid
o o
โร โร คจิต o haloperidol IM หรือ oral

I

ัก
pam
I
di
อาก
อาการชัก
V
ช
V
di
pam
aze
าร
aze
o o
สรุปท้ายบท อาก าร ช ัก o diazepam IV

o
I
สับสนเฉียบพลัน
al
perid
M
h
ฉี
M
ือ
ือ
ับสนเ
l
ra
I
o
ra
ยบพลัน
o
o
o
l
l
o
หร
h
perid
l
al
หร
o o
ั
ึ
อาการไมพงประสงคจากยาต่อจิตอาจท าให้เกิดอนตรายรุนแรงต่อชีวิตผู้ป่วย หรือคนรอบข้าง ซึ่งอาจ ส ส ับสนเ ฉี ยบพลัน o haloperidol IM หรือ oral
่
์

di
I
aze
aze
I
V
V
pam
pam
o
o

di
ือ
ือ
หร
หร
ra
l

l
ra
o o
เกิดจากยาที่ใช้รักษาโรคของผู้ป่วย เช่น โรคจิตจากการใช้ยารักษาโรคพาร์กินสัน จึงมีความจ าเป็นต้องค้นหา กลุ่ม อาก าร N MS o diazepam IV หรือ oral
MS
r
r
i
pti
pti
i

อาก

r
r
al
o bromocriptine oral
al
าร
N
bromoc
bromoc
e o
n
กลุ่มอาการ NMS
n
กลุ่ม
e o
o o
ั
ิ
็
้
ี
ปญหาจากการใช้ยาอย่างรวดเรวและแกไขปญหาใหเหมาะสม นอกจากนยาบางชนดมีแนวทางในการแกไข o diazepam IV
้
้
ั
้

V
pam
pam
V
aze
aze
I
I
di
di

o o

ื
่
ั
่
ี
ั
่
ื
ั
ุ
ื
้
ปัญหาที่แตกต่างกน เช่น คอย ๆ ปรบลดขนาดยา เพอปองกนอาการถอนยา หรอเลอกหยดยาทใช้ตามลาดับ กลุ่มอาการ serotonin syndrome o diazepam IV

aze
aze
s
s
erot
erot

di
di
าร
n
dr
n

V
I
o
I
V
dr
กลุ่ม
n
sy
i
n
i
sy
n
กลุ่ม
o
o
n
pam

อาก
าร
pam
อาก
me
o
me
o
o
ในกรณีที่มีการใช้ยาหลายตัวร่วมกัน o cyproheptadine oral

l

o
o
o
o
ra
ra
h
ptadi
e
e
cypr
cypr
ptadi
e
h
l
n
n
e
o o
์
อาการไมพงประสงคจากยาต่อประสาท ได้แก่ อาการชัก กลมอาการ NMS กลุ่มอาการ serotonin Akath is ia o propranolol oral
ึ
่

ุ
่

o
o
l
l
o
o
l
Akath
l
l
Akathisia
l
ora
ora
n
propra
propra
ia
is
n
o o

ือ
IV
IV
ือ
M
M

I
I
หร
หร
en
en
h
ph
di
di
ph
dra
mine
mine
dra
h
y
y
n
sto
ia
Dystonia
ั
็

ั
syndrome จาเปนต้องได้รบการรกษาอยางเรงด่วน ส าหรับอาการชัก จ าเป็นต้องค้นหาว่าเป็นสาเหตุโดยตรง D D y y sto n ia o diphenhydramine IM หรือ IV
่
่
o o

benztrop
IV
IV

รือ
in
รือ
ห
ห
in
benztrop
e IM
e IM
o o
ั
ั
่

่
ุ
ุ
็
ื
จากการใช้ยา หยดยา หรอเปนสาเหตุโดยอ้อม เพ่อแกไขปญหาได้อยางเหมาะสม สาหรบภาวะกลมอาการ o benztropine IM หรือ IV
้
ื

ห
kin
in
so

Parkinsonism
in

e IM
e IM
benztrop
IV
IV
รือ
ism

รือ
n
ห

benztrop
o o
NMS มักไม่สามารถท านายได้ล่วงหน้า แต่ควรเฝ้าระวังในผู้ป่วยที่ใช้ยาที่มีความเสี่ยงซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยที่ Pa Pa r r kin so n ism o benztropine IM หรือ IV

en
l
ph

id
ph

id
l
l
exy
ora
trih
trih
ora
exy
y
l
en
o trihexyphenidyl oral
y
o o
ได้รับยารักษาโรคจิตความแรงสูงหรือขนาดสูง ส าหรับกลุ่มอาการ serotonin syndrome จะต้องเฝ้าระวังในผู้ IM, intramuscular; IV, intravenous; NMS, neuroleptic malignant syndrome

ptic
I
I
le
le
cula
mus
a
a
ptic
cula
mus
ma
V, intr
syndro
ve
V, intr
nt
r;
I I
me
me
r;
a
ve
syndro
a
ntr
i
i
ntr
ma
lig
lig
na
nous; NMS, neuro
M,
M,
nous; NMS, neuro
na
nt
่
ิ่
ที่ใช้ยาที่เพมระดับ serotonin หรือเพมการกระตน serotonin receptor โดยเฉพาะเมอใช้ยา 2 ชนิดร่วมกัน
่
ื
ุ
ิ
้
การเกิดร่างกายเคลื่อนไหวผิดปกติจากการใช้ยา มักพบในผู้ป่วยที่ได้รบยารักษาโรคจิต จ าเป็นต้องเฝ้าระวังใน เอกสาร อ ้างอิง
ั
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
ช่วงแรกที่ใช้ยา หรือช่วงที่มีการปรับเพิ่มขนาดยา 1. Griswold KS, Del Regno PA, Berger RC. Recognition and differential diagnosis of psychosis

Berger

diag
diag
ris
ris
ial
Berger
ial
,
,
is
of
is
d KS,
d KS,

nos
nos
ferent
w
w
Del
and
Del
n

n
ecognitio
ecognitio
dif
ol
dif
ferent
R
C.
and
C.
ol
R
os
egno PA
psych
R
G
G
R
os
R
is
psych
is
of
egno PA
R
1. 1.
ผู้ป่วยที่ได้รับยาที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พงประสงค์ต่อจิตและประสาท ก่อนเริ่มใช้ยาควร in prima ry care . . Am Fa m Phys ician. 2015;91( 12) : : 856 - - 63.
ึ
in prima
ician.
63.
Am
in primary care. Am Fam Physician. 2015;91(12):856-63.
856
2015;91(
12)
m Phys
care
ry
Fa
ิ
ิ
ู
้
ประเมนสภาวะทางจต และประวัติการเจบป่วยทางจิตของผป่วยและครอบครว รวมถึงประวัติการดื่ม 2. มาโนช หล่อตระกูล และปราโมทย์ สุคนิชย์. จิตเวชศาสตร์ รามาธิบดี ฉบับเรียบเรียงครั้งที่ 4.
็
ั

ดี ฉบับเร
ดี ฉบับเร
ย์
ห
ย์
ห
รามาธิบ
.
มทย์ สุคนิช
รามาธิบ
ช
ช
.
กูล
กูล
ศาสตร์
และปราโ
และปราโ
มทย์ สุคนิช
ศาสตร์
ล่อตระ
ล่อตระ
งครั้ง
งครั้ง
4.

ียบเรีย
จิตเว
ียบเรีย
จิตเว
ที่
มาโนช
มาโนช
ที่
4.
2. 2.
แอลกอฮอล และการใช้สารเสพติด และติดตามประเมนความรวมมอในการใช้ยา ผปวยทได้รบยาทมความ กรุงเท พ มหานคร : ภ าควิช าจิต เว ช ศาสตร์ คณ ะ แ พ ทย ศาสตร์ รามาธิบ ดี มหาว ิทยาลัยมหิด ล , , 2558.
ู
ี
ื
ั
้
่
ี
่
่
ี
ิ
์
่
ิทยาลัยมหิด
พ
ศาสตร์
:
พ
ล
ทย
กรุงเท
2558.
ช
มหานคร
กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, 2558.
คณ
าควิช
ศาสตร์
าจิต
เว
รามาธิบ
ดี มหาว
ภ
ะ
แ
ี
เสยงต่อการเกดอาการชัก ควรติดตามระดับโซเดียมในเลอด ระดับแมกนเซยมในเลอด และระดับนาตาลใน 3. Ambizas EF. Nonpsychotic medication-induced psychosis. US Pharm. 2014;39(11):HS8-15.

ี
้
ื
ื
ิ
ี
่

onpsy
onpsy
chot
N
N
chot
11)
-
E
11)
induced psy
induced psy
-
2014;39(
m.
m.
s
E
2014;39(
s
15.
15.
-
F.
ic me
ic me
F.
HS
:
:
HS
-
8
8
.
is
is
US
US
.
chos
iza
iza
dication
dication
chos
Amb
Phar
Phar
Amb
3. 3.
เลือด และระดับยาในเลือดของยากันชัก รายการยาที่ใช้แก้ไขภาวะเจ็บป่วยแบบเฉียบพลันส าหรับอาการไม่พง 4. Goren JL. Chapter 20 Psychosis. In: Tisdale JE et al., eds. Drug-Induced Diseases: Prevention,
ึ

JE
JE

dale
20
G
20
r
dale
G
r
JL.
I
I
JL.
Dise
nduced
nduced
-
Drug
.
.
Drug
-
is
is
ion,
Chapte
Prevent
ion,
chos
chos
Chapte
Prevent
as
as
Dise
es
:
:
es
Psy
al
al
n:
.
Psy
n:
ore
et
is
is
et
ore
T
T
eds
.
,
,
n
n
.
eds
I
I
.
4. 4.
ประสงค์จากยาต่อจิตและประสาท สรุปไว้ในตารางที่ 2.23 Dete ction , , and Man ageme nt . . 3r d ed. Unit ed St at es : : America n Socie ty of He al th - - Sys t t e m
th
Sys
es
e
ed
Man
America
Unit
St
of He
ty
Socie
and
al
n
at
ageme
ction
d ed.
nt
Detection, and Management. 3rd ed. United States: American Society of Health-System m
3r
Dete
Pharmacists, Inc., 2018.
,
,
,
nc.
nc.
,
ts
I
I
Pharma
Pharma
2018.
2018.
cis
cis
ts
5. Gupta A, Chadda R. Adverse psychiatric effects of non-psychotropic medications. BJPsych

Chadda R
.

vers
Ad
e
.
iat
iat
ot
e

BJP
BJP
Ad
s
of
s
of
Chadda R
ect
ions
ions
A,
ropic medicat
A,
ect
ropic medicat
vers
upta
upta
psych
.
.
s
G
psych
s
non
psych
-
-
psych
ych
ych
non
ot
eff
eff
G
ric
ric
5. 5.
Advances. 2016;22(5);325-34.
.
5)
;
vances
-
vances
325
5)
-
;
2016;22(
34.
2016;22(
34.
Ad Ad
.
325
6. Takeshita J, Thompson D, Nicolson S. Medication-Induced Psychosis. In Fujii D et al.

s
ychos
on D,
I
n
ake
s
n
T
ake
T
nduced Ps
ychos
on S
I
I
-
s
-
s
on S
hit
.
.
on D,
nduced Ps
I
homps
hit
homps
is
is
.
.
T
D et
Me
Nicol
Me
l
l
D et
dication

dication
a J,
Fu
Fu
T
.
a J,
jii
Nicol
a
jii
a
.
6. 6.
(eds.), The spectrum of psychotic disorders: neurobiology, etiology and pathogenesis.

(eds.
ychot
T
(eds.
ic diso
ic diso
ychot
tiol
biology,
rders
s
biology,
rders
),
),
m o
m o
s
o
is
tiol
o
is
.
.
e
e
:
ogenes
pectru
:
ogenes
ogy a
f p
f p
pectru
n
nd path
he
he
nd path
n
eur
eur
ogy a
s
s
T
Cambrid ge: Cambridg e U nivers ity Pres s , , 2007.
ity
U
e
Cambridge: Cambridge University Press, 2007.
Pres
Cambrid
ge:
2007.
nivers
s
Cambridg
7. Sam AH, Salem V, Ghatei MA. Rimonabant: from RIO to Ban. J Obes. 2011;2011:432607.

.
.
607
S
Ban.
Obes
Ban.
R
to
607
,
to
,

ei
432
432
.
:
2011;2011
MA.
ei
2011;2011
.
Obes
S
em
em
MA.
:
J
J
al
al
Sa
Sa
imona
bant:
G
G
I
I
from
hat
V,
hat
m AH
m AH
imona
from
R
V,
R
O
bant:
R
O
7. 7.
8. Nazareth I, Ashworth M, Hammond J, King M. Withdrawal of triazolam's product license:

prod
prod

As
Withdrawal

M.
I
I
e
e
:
M.

:
Withdrawal
hworth

mmond J,
am's
ol
mmond J,

ol
am's
As
h
tr
tr
iaz
iaz
h
hworth
l
,
,
l
King
of
of
Ha
Ha
icens
icens
M,
M,
King
uct
ret
Na

uct
za
za
Na
ret
8. 8.
effect on patients 18 months later. Addiction. 1995;90(7):927-34.
18 mon
pat
iction
iction
18 mon
pat
ect
1995;90(
th
s
th
Add
s
eff eff
1995;90(
.
.
Add
l
on
:
:

34.
34.

ient
ient
at
at
927
927
ect
er.
s
s
7)
on
er.
7)
-
l
-
9. Levodopa/carbidopa. [accessed 2 February 2021]. Available from: https://reference.

Levodop
from:
from:

ebrua
ebrua
Levodop
ference
a/ca
a/ca
ference
able
Av
able

ail
ail
ed 2 F
Av
ed 2 F
.
es
es
opa.

[
opa.
.
ry
ry
[
acc
acc
//re
rbid
ht
ht
//re
:
:
tps
rbid
s
s
1].
tps
1].
202
202

9. 9.
meds cape. com/drug/sin eme t t - - ryt ary - - carbidop a - - l l evodop a - - 343043
cape.
343043
evodop
ary
eme
a
meds
medscape.com/drug/sinemet-rytary-carbidopa-levodopa-343043
com/drug/sin
a
ryt
carbidop
10. Bromocriptine. [accessed 2 February 2021]. Available from: https://reference.medscape.

cape.
cape.
s
1].
1].
s
//re
ail
ail
from:
from:
//re
:
ebrua
.
.
:
202
202
meds
Bromocriptine
tps
meds
Bromocriptine
ht
tps
ed 2 F
ht
.
.
[
Av
able
Av
able
acc
acc
ry
ry
[
es
ference
ebrua
es
ference
ed 2 F

10. 10.
com/drug/cyclo s et - - parl odel - - bromocriptine - - 343124
bromocriptine
parl
s
343124
com/drug/cyclo
et
odel
com/drug/cycloset-parlodel-bromocriptine-343124

84 85 85 85
85