Page 105 - Neuropsychiatric.indd

กลุ่ม vesicular monoamine transporter 2 inhibitor ซึ่งมีฤทธิ์ลดการน า dopamine เข้าใน synaptic ตารางที่ 2.23 รายการยาที่ใช้แก้ไขภาวะเจ็บป่วยแบบเฉียบพลันของอาการไม่พึงประสงค์จากยาต่อจิตและ
110
ั
ั
vesicle ตามแนวทางการรกษาในต่างประเทศ จึงใช้รกษา tardive dyskinesia อย่างไรก็ตาม ไม่มียานี้ใน ประสาท
้
ประเทศไทย อาการไม่พึงประสงค์ รายการยาที่ใชแก้ไขภาวะเจ็บป่วยแบบเฉียบพลัน
โรคจิต o haloperidol IM หรือ oral
สรุปท้ายบท อาการชัก o diazepam IV
ั
อาการไมพงประสงคจากยาต่อจิตอาจท าให้เกิดอนตรายรุนแรงต่อชีวิตผู้ป่วย หรือคนรอบข้าง ซึ่งอาจ สับสนเฉียบพลัน o haloperidol IM หรือ oral
์
ึ
่
เกิดจากยาที่ใช้รักษาโรคของผู้ป่วย เช่น โรคจิตจากการใช้ยารักษาโรคพาร์กินสัน จึงมีความจ าเป็นต้องค้นหา กลุ่มอาการ NMS o diazepam IV หรือ oral
o bromocriptine oral
็
ี
้
ั
ิ
ั
้
ปญหาจากการใช้ยาอย่างรวดเรวและแกไขปญหาใหเหมาะสม นอกจากนยาบางชนดมีแนวทางในการแกไข o diazepam IV
้
้
ั
้
ั
ื
่
่
ี
่
ุ
ปัญหาที่แตกต่างกน เช่น คอย ๆ ปรบลดขนาดยา เพอปองกนอาการถอนยา หรอเลอกหยดยาทใช้ตามลาดับ กลุ่มอาการ serotonin syndrome o diazepam IV

ั
ื
ื
ในกรณีที่มีการใช้ยาหลายตัวร่วมกัน o cyproheptadine oral
่
่
ุ
ึ
อาการไมพงประสงคจากยาต่อประสาท ได้แก่ อาการชัก กลมอาการ NMS กลุ่มอาการ serotonin Akathisia o propranolol oral
์
syndrome จาเปนต้องได้รับการรกษาอยางเรงด่วน ส าหรับอาการชัก จ าเป็นต้องค้นหาว่าเป็นสาเหตุโดยตรง Dystonia o diphenhydramine IM หรือ IV
็
่
ั

่
็
ื
ื
่
ั
จากการใช้ยา หยดยา หรอเปนสาเหตุโดยอ้อม เพ่อแกไขปญหาได้อยางเหมาะสม สาหรบภาวะกลมอาการ o benztropine IM หรือ IV
ุ

ั
้
่
ุ
NMS มักไม่สามารถท านายได้ล่วงหน้า แต่ควรเฝ้าระวังในผู้ป่วยที่ใช้ยาที่มีความเสี่ยงซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยที่ Parkinsonism o benztropine IM หรือ IV
o trihexyphenidyl oral
ได้รับยารักษาโรคจิตความแรงสูงหรือขนาดสูง ส าหรับกลุ่มอาการ serotonin syndrome จะต้องเฝ้าระวังในผู้ IM, intramuscular; IV, intravenous; NMS, neuroleptic malignant syndrome
่
ื
้
ุ
่
ที่ใช้ยาที่เพมระดับ serotonin หรือเพมการกระตน serotonin receptor โดยเฉพาะเมอใช้ยา 2 ชนิดร่วมกัน
ิ่
ิ
ั
การเกิดร่างกายเคลื่อนไหวผิดปกติจากการใช้ยา มักพบในผู้ป่วยที่ได้รบยารักษาโรคจิต จ าเป็นต้องเฝ้าระวังใน เอกสารอ้างอิง
ช่วงแรกที่ใช้ยา หรือช่วงที่มีการปรับเพิ่มขนาดยา 1. Griswold KS, Del Regno PA, Berger RC. Recognition and differential diagnosis of psychosis
ึ
ผู้ป่วยที่ได้รับยาที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พงประสงค์ต่อจิตและประสาท ก่อนเริ่มใช้ยาควร in primary care. Am Fam Physician. 2015;91(12):856-63.
้
ิ
็
ั
ิ
ประเมนสภาวะทางจต และประวัติการเจบป่วยทางจิตของผป่วยและครอบครว รวมถึงประวัติการดื่ม 2. มาโนช หล่อตระกูล และปราโมทย์ สุคนิชย์. จิตเวชศาสตร์ รามาธิบดี ฉบับเรียบเรียงครั้งที่ 4.
ู
่
ี
่
ั
แอลกอฮอล และการใช้สารเสพติด และติดตามประเมนความรวมมอในการใช้ยา ผปวยทได้รบยาทมความ กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, 2558.
ี
ู
้
่
ิ
ื
่
์
ี
ี
ิ
เสยงต่อการเกดอาการชัก ควรติดตามระดับโซเดียมในเลอด ระดับแมกนเซยมในเลอด และระดับนาตาลใน 3. Ambizas EF. Nonpsychotic medication-induced psychosis. US Pharm. 2014;39(11):HS8-15.
่
ื
้
ื

ี
ี
เลือด และระดับยาในเลือดของยากันชัก รายการยาที่ใช้แก้ไขภาวะเจ็บป่วยแบบเฉียบพลันส าหรับอาการไม่พง ึ 4. Goren JL. Chapter 20 Psychosis. In: Tisdale JE et al., eds. Drug-Induced Diseases: Prevention,
ประสงค์จากยาต่อจิตและประสาท สรุปไว้ในตารางที่ 2.23 Detection, and Management. 3rd ed. United States: American Society of Health-System
Pharmacists, Inc., 2018.
5. Gupta A, Chadda R. Adverse psychiatric effects of non-psychotropic medications. BJPsych
Advances. 2016;22(5);325-34.
6. Takeshita J, Thompson D, Nicolson S. Medication-Induced Psychosis. In Fujii D et al.
(eds.), The spectrum of psychotic disorders: neurobiology, etiology and pathogenesis.
Cambridge: Cambridge University Press, 2007.
7. Sam AH, Salem V, Ghatei MA. Rimonabant: from RIO to Ban. J Obes. 2011;2011:432607.
8. Nazareth I, Ashworth M, Hammond J, King M. Withdrawal of triazolam's product license:
effect on patients 18 months later. Addiction. 1995;90(7):927-34.
9. Levodopa/carbidopa. [accessed 2 February 2021]. Available from: https://reference.
medscape.com/drug/sinemet-rytary-carbidopa-levodopa-343043
10. Bromocriptine. [accessed 2 February 2021]. Available from: https://reference.medscape.
com/drug/cycloset-parlodel-bromocriptine-343124

84 85
84