Page 175 - Neuropsychiatric.indd
P. 175

้
                                                                                                                                                                        ื
                                                                                                                                                                                 ้
                                                                                                                                                                                                     ่
                                                                                                                                              ่
                                                                                                                                                ึ
                                                                                                                                                                                         ั
                                                                                                                                                                ่
                                                                                                                                      อาการไมพงประสงค์จากยาตอหลอดเลอด พบไดในหลายลกษณะ ไดแก ลิ่มเลือดหรือก้อนเลือดอดกั้นใน
                                                                                                                                                                                                                          ุ
                                                                                                                                      หลอดเลือด (thromboembolism) ซงส่วนใหญ่เกิดจากยาที่มีฤทธิ์ท่าให้หลอดเลือดบาดเจ็บ กระตุ้นการเกาะ
                                                                                                                                                                      ่
                                                                                                                                                                      ึ
                                                                                                                                                                                                                       ิ
                                                                                                                                                                                               ิ่
                                                                                                                                                                                                                          ื
                                                                                                                                      กลุ่มกันของเกล็ดเลือด รบกวนกระบวนการแข็งตัวของเลือด หรือเพมความหนืดของเลอด การเกดเลอดออก
                                                                                                                                                                                                               ื
                                                                                                                                      ซงส่วนใหญ่เป็นผลจากยาที่มีฤทธิ์รบกวนการแข็งตัวของเลือด รบกวนกระบวนการเกาะกลุ่มกันของเกล็ดเลือด
                                                                                                                                        ่
                                                                                                                                        ึ
                                                                                                                                      หรือยาท่าให้ระดับความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้นแบบเฉียบพลัน ภาวะดังกล่าวต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน  ยา
                                                                                                                                                          ั
                                                                                                                                            ิ
                                                                                                                                                                                     ้
                                                                                                                                      บางชนดท่าให้เกิดการคงของของเหลวในรางกาย ทาใหหลอดเลอดหดตัว เป็นสาเหตุให้ระดับความดันโลหิต
                                                                                                                                                                                  ่
                                                                                                                                                                                            ื
                                                                                                                                                                          ่
                                                                                                                                                          ่
                                                                                                                                         ิ่
                                                                                                                                                                                                                       ่
                                                                                                                                      เพมสูงขึ้นซึ่งเพมความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ หลอดเลือดสมองแตก หรือการทางานของไต
                                                                                                                                                   ิ่
                                                                                                                                                   ้
                                                                                                                                                                                                                       ็
                                                                                                                                                                        ้
                                                                                                                                                                                                              ื
                                                                                                                                      เสื่อมลง เป็นตน ยาบางชนิดมฤทธิ์ทาใหหลอดเลอดขยายตัว ลดแรงต้านของหลอดเลอด อาจเปนสาเหตุให
                                                                                                                                                                                ื
                                                                                                                                                                ี
                                                                                                                                                                     ่
                                                                                                                                      ระดับความดันโลหิตต่่าเมื่อเปลี่ยนท่า เป็นผลให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการล้มและได้รับบาดเจ็บ
                                                                                                                                                                                                          ์
                                                                                                                                                                                                ่
                                                                                                                                              ในบทนี้ ผู้นิพนธ์ได้อธิบายเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับอาการไมพึงประสงคจากยาตอหลอดเลอด โดย
                                                                                                                                                                                                                          ื
                                                                                                                                                                                                                 ่
                                                                                                                                                                                     ุ
                                                                                                                                                                                                                 ุ
                                                                                                                                      กล่าวถึงอาการไม่พงประสงค์จากยาที่ท่าให้เกิดลิ่มเลือดอดตันหลอดเลือด ได้แก่ ลิ่มเลือดอดตันหลอดเลือดด่า
                                                                                                                                                      ึ
                                                                                                                                                                                                ั
                                                                                                                                                   ุ
                                                                                                                                      ที่ขา ลิ่มเลือดอดตันในปอด และหลอดเลือดสมองตีบหรืออดตัน จากน้นจะกล่าวถึงหลอดเลือดสมองแตกชนิด
                                                                                                                                                                                       ุ
                                                                                                                                                   ้
                                                                                                                                                   ื
                                                                                                                                        ื
                                                                                                                                      เลอดออกในเนอสมอง (intracerebral hemorrhage) ความดันโลหิตสูง และความดันโลหิตต่่าเมื่อเปลี่ยนท่า
                                                                                                                                                                                       ิ
                                                                                                                                              ี
                                                                                                                                               ี
                                                                                                                                                                ็
                                                                                                                                         ่
                                                                                                                                      กลมยาทมรายการยาทพบว่าเปนสาเหตของการเกดความผดปกติของหลอดเลอดในลกษณะต่าง ๆ ได้สรุปไว้
                                                                                                                                                         ่
                                                                                                                                                         ี
                                                                                                                                              ่
                                                                                                                                                                       ุ
                                                                                                                                                                                ิ
                                                                                                                                                                                                             ั
                                                                                                                                                                                                       ื
                                                                                                                                         ุ
                                                                                                                                      ในตารางที่ 4.1 โดยจัดเรียงล่าดับกลุ่มยาที่เป็นสาเหตุให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์หลายลักษณะไว้ในล่าดับต้น ๆ
                                                                                                                                                            ่
                                                                                                                                                                                ่
                                                                                                                                                          ่
                                                                                                                                                          ี
                                                                                                                                                                                  ึ
                                                                                                                                                                                                          ื
                                                                                                                                                                                          ์
                                                                                                                                              รายละเอียดทกลาวถงในแต่ละอาการไมพงประสงคจากยาต่อหลอดเลอด มลักษณะการน่าเสนอ          ้
                                                                                                                                                                                                               ี
                                                                                                                                                                ึ
                                                                                                                                      เช่นเดียวกับบทที่ 2 และ 3


                                                           
                                         
               อาการไมพึงประสงคจากยาตอหลอดเลือด พบไดในหลายลักษณะ ไดแก ลิ่มเลือดหรือกอนเลือดอุดกั้น                                ตารางที่ 4.1 อาการไม่พึงประสงค์จากยาต่อหลอดเลือด จ่าแนกตามกลุ่มยา
                                  
                                         ่
                                                          ้
                                                                                                   ุ
                                                 ื
               อาการไมพงประสงค์จากยาตอหลอดเลอด พบไดในหลายลกษณะ ไดแก ลิ่มเลือดหรือก้อนเลือดอดกั้นใน
                                                                  ั
                                                                              ่
                                                                           ้
                       ่
                         ึ
                                                                         ิ
               ในหลอดเลือด (thromboembolism) ซึงสวนใหญเกิดจากยาทีมีฤทธ์ทําใหหลอดเลือดบาดเจ็บ กระตนการ                                    กลุ่มยา/ยา        ลิ่มเลือดอุดตัน  หลอดเลือด   หลอดเลือด      ความดัน     ความดันโลหิต
                                                                    ่
                                                 ่
                                                                                                     ุ
                                               ึ
               หลอดเลือด (thromboembolism) ซงส่วนใหญ่เกิดจากยาที่มีฤทธิ์ท่าให้หลอดเลือดบาดเจ็บ กระตุ้นการเกาะ
                                               ่
                                                                                        ื
               เกาะกลุมกันของเกล็ดเลือด รบกวนกระบวนการแขงตวของเลือด หรือเพิมความหนดของเลือด การเกิด                                                             หลอดเลือด     สมองตีบหรือ    สมองแตก       โลหิตสูง    ต่่าเมื่อเปลี่ยน
                                                            ็
                      
                                                                               ่
                                                               ั
                                                                                                   ื
                                                                                       ื
                                                                                                ิ
               กลุ่มกันของเกล็ดเลือด รบกวนกระบวนการแข็งตัวของเลือด หรือเพมความหนืดของเลอด การเกดเลอดออก                                                                         อุดตัน                                     ท่า
                                                                        ิ่
                                                                                                     
               เลือดออก ซึงสวนใหญเปนผลจากยาที่มีฤทธ์รบกวนการแข็งตัวของเลือด รบกวนกระบวนการเกาะกลุมกัน                              ยาต้านซึมเศร้า
                         ่
                                                     ิ
                 ่
               ซงส่วนใหญ่เป็นผลจากยาที่มีฤทธิ์รบกวนการแข็งตัวของเลือด รบกวนกระบวนการเกาะกลุ่มกันของเกล็ดเลือด
                 ึ
               ของเกล็ดเลือด หรือยาทําใหระดับความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้นแบบเฉียบพลัน ภาวะดังกลาวตองไดรับการรักษา                     NSAIDs                                                                           
               หรือยาท่าให้ระดับความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้นแบบเฉียบพลัน ภาวะดังกล่าวต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน  ยา
                                                                                                                                                                                                                           -
                                                                                                        ั
               อยางเรงดวน  ยาบางชนิดทําใหเกิดการคั่งของของเหลวในรางกาย ทําใหหลอดเลือดหดตัว เปนสาเหตุใหระดบ                    ยาต้านมะเร็ง                                                                     -
                                                          ่
                     ิ
                                                              ้
                                   ั
                                                                     ื
               บางชนดท่าให้เกิดการคงของของเหลวในรางกาย ทาใหหลอดเลอดหดตัว เป็นสาเหตุให้ระดับความดันโลหิต
                                                   ่
                                   ่
                                                                                                                                                                                                             
                                                                                                                                                                                                
                                                                                                                                                                    
                                                                                                                                                                                  
               ความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้นซึ่งเพิ่มความเสี่ยงตอการเกิดภาวะแทรกซอน ไดแก หลอดเลือดสมองแตก หรือการ                       ยาต้านการแข็งตัวของเลือด                                             -            -
                                                                            
                                                                                                ่
               เพมสูงขึ้นซึ่งเพมความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ หลอดเลือดสมองแตก หรือการทางานของไต
                  ิ่
                            ิ่
                                                          ิ
               ทํางานของไตเสื่อมลง เปนตน ยาบางชนิดมีฤทธ์ทําใหหลอดเลือดขยายตว ลดแรงตานของหลอดเลือด                                  ยากดภูมิคุ้มกัน                                         -                         -
                                                                                ั
                                                                                         
                                                                                                ็
                                                                                       ื
                                         ี
                                              ่
                            ้
               เสื่อมลง เป็นตน ยาบางชนิดมฤทธิ์ทาใหหลอดเลอดขยายตัว ลดแรงต้านของหลอดเลอด อาจเปนสาเหตุให
                                                 ้
                                                         ื
                                                                                                          ้
               อาจเปนสาเหตุใหระดับความดันโลหิตต่ําเมื่อเปลี่ยนทา เปนผลใหเพิ่มความเสี่ยงตอการลมและไดรับบาดเจ็บ                 erythropoietin                                          -                         -
               ระดับความดันโลหิตต่่าเมื่อเปลี่ยนท่า เป็นผลให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการล้มและได้รับบาดเจ็บ
                             ี
                                                                                   
                                                                                          
                                ิ
                                               ้
                                               ื
                       ในบทน้ ผูนพนธไดอธิบายเนอหาความรูเกี่ยวกับอาการไมพึงประสงคจากยาตอหลอดเลือด โดย                              ฮอร์โมน                                                 -                         -
                                     
                                                                                   ์
                       ในบทนี้ ผู้นิพนธ์ได้อธิบายเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับอาการไมพึงประสงคจากยาตอหลอดเลอด โดย
                                                                         ่
                                                                                                   ื
                                                                                          ่
               กลาวถึงอาการไมพ ึึงประสงคจากยาที่ทําใหเกิดลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือด ไดแก ลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดดํา              decongestants                 -                                                   -
               กล่าวถึงอาการไม่พงประสงค์จากยาที่ท่าให้เกิดลิ่มเลือดอดตันหลอดเลือด ได้แก่ ลิ่มเลือดอดตันหลอดเลือดด่า
                                                              ุ
                                                                                          ุ
               ที่ขา ลิ่มเลือดอุดตันในปอด และหลอดเลือดสมองตบหรืออุดตน จา ักนันจะกลาวถึงหลอดเลือดสมองแตก                              ยาลดความดันโลหิต              -             -                                      
               ที่ขา ลิ่มเลือดอดตันในปอด และหลอดเลือดสมองตีบหรืออดตัน จากน้นจะกล่าวถึงหลอดเลือดสมองแตกชนิด
                                                           ี
                                                                     ั
                                                                            ้
                            ุ
                                                                ุ
                            ้
                            ื
                               ้
                 ื ชนิดเลือดออกในเนือสมอง (intracerebral hemorrhage) ความดันโลหิตสูง และความดันโลหิตต่ําเมื่อเปลี่ยน
               เลอดออกในเนอสมอง (intracerebral hemorrhage) ความดันโลหิตสูง และความดันโลหิตต่่าเมื่อเปลี่ยนท่า                         IVIG                                                    -             -            -
                                  ่
                                         ็
                                                                ิ
                                                         ิ
                                                ุ
                       ี
                        ี
                       ่
                                  ี
               กลมยาทมรายการยาทพบว่าเปนสาเหตของการเกดความผดปกติของหลอดเลอดในลกษณะต่าง ๆ ได้สรุปไว้                                    tretinoin                                               -             -            -
                  ่
                                                                                ื
                                                                                      ั
                  ุ ทา กลุมยาที่มีรายการยาที่พบวาเปนสาเหตุของการเกิดความผิดปกติของหลอดเลือดในลักษณะตาง ๆ ไดสรุป
               ในตารางที่ 4.1 โดยจัดเรียงล่าดับกลุ่มยาที่เป็นสาเหตุให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์หลายลักษณะไว้ในล่าดับต้น ๆ                ยาละลายลิ่มเลือด                           -                          -            -
               ไวในตารางที่ 4.1 โดยจัดเรียงลําดับกลุมยาที่เปนสาเหตุใหเกิดอาการไมพึงประสงคหลายลักษณะไวในลําดับตน ๆ
                                   ่
                                     ่
                                   ี
                       รายละเอียดทกลาวถงในแต่ละอาการไมพงประสงคจากยาต่อหลอดเลอด มลักษณะการน่าเสนอ                                      กลุ่มยาคอร์ติโคสเตียรอยด์                  -             -                         -
                                                           ึ
                                                                                   ื
                                                                   ์
                                                         ่
                                                                                        ี
                                         ึ
                                                                                                    ํ
                       รายละเอียดที่กลาวถึงในแตละอาการไมพึงประสงคจากยาตอหลอดเลือด มีลักษณะการนาเสนอ
               เช่นเดียวกับบทที่ 2 และ 3                                                                                              ยารักษาโรคจิต                              -             -             -            
               เชนเดียวกับบทที่ 2 และ 3  
                                                                                                                                     ยาต้านไวรัส                   -                                       -            -
               ตารางที่ 4.1 อาการไม่พึงประสงค์จากยาต่อหลอดเลือด จ่าแนกตามกลุ่มยา                                                      ยารักษาโรคพาร์กินสัน          -                          -             -            
               ตารางที่ 4.1 อาการไมพึงประสงคจากยาตอหลอดเลือด จําแนกตามกลุมยา
                                                                         
                                                  
                                           
                      กลุ่มยา/ยา        ลิ่มเลือดอุดตัน  หลอดเลือด   หลอดเลือด      ความดัน    ความดันโลหิต                           PDE5 inhibitors                            -             -             -
                                                       หลอดเลอด
                                                             ื
                                                                           ื
                        
                      กลุมยา/ยา         ลิ่มเลือดอุดตัน  สมองตีบหรือ  หลอดเลอด      ความดัน    ความดันโลหิต
                                         หลอดเลือด
                                                                      สมองแตก
                                                                                                ต่่าเมื่อเปลี่ยน
                                                                                    โลหิตสูง
                                         หลอดเลอด      สมองตีบหรือ    สมองแตก       โลหิตสูง    ต่ําเมื่อเปลี่ยน                                                                                                              154
                                               ื

                                                                                                    ท่า
                                                         อุดตัน
               ยาต้านซึมเศร้า                           อุดตัน                                     ทา
                                                           
                                                                                                    -
               NSAIDs  ึ                       √            √           √          √         √
               ยาตานซมเศรา
                                                                                                    -
               ยาต้านมะเร็ง                  √                         √                         
                                                                         
                                             
               NSAIDs
                                                                                      √
                                                           √
                                                                                                    -
               ยาต้านการแข็งตัวของเลือด      √                         √            √            
                                                                                       -
                                                                         
                                             
               ยาตานมะเร็ง
                                                           √
                                                                         -
               ยากดภูมิคุ้มกัน   ื           √                         √                         
                                                                                                    -
                                             
               ยาตานการแข็งตัวของเลอด
                                                                                       
                                                           √
                                                                         -
               erythropoietin                √                                                  
                                                                                                    -
                                             
               ยากดภูมิคุมกน
                        ั
                                                           √
                                                                                      √
               ฮอร์โมน                                                 -                         -
               erythropoietin                √             √                       √            
               decongestants                 -                                                   -
               ฮอรโมน                       √             √                       √            
               ยาลดความดันโลหิต              -             -                                      
               decongestants                              √           √            √            
               IVIG                                                    -             -            -
                            ิ
               ยาลดความดันโลหต                                        √             √            √
               tretinoin                                               -             -            -
                                                                         
               IVIG                          √             √                                    
                                                                                                    -
               ยาละลายลิ่มเลือด
                                                           -
                                                                                       -
                                             
               tretinoin                     √             √                                    
                                                                                       
                                                                         -
               กลุ่มยาคอร์ติโคสเตียรอยด์
                                                           -
                                                                                                    -
                                             
                       ิ
                                                                                                    
               ยาละลายลมเลือด                √                         -  √                    
                       ่
                                                           -
                                                                                       -
               ยารักษาโรคจิต
                                             
                                                                         
                                                           
               กลุมยาคอรติโคสเตียรอยด     -  √                                    -  √        
               ยาต้านไวรัส
                                                                                                    -
                                                           
               ยารักษาโรคพาร์กินสัน
               ยารักษาโรคจิต                 -  √                       -           -            √
               PDE5 inhibitors                            -             -             -
                                                                                                       154
                                                                                                       154

               154
   170   171   172   173   174   175   176   177   178   179   180