Page 179 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022
P. 179
แตกตัวได?มากกว@า 50% เมื่ออยู@ในสภาวะที่ pH < pKa และจะแตกตัวได?น?อยกว@า 50% เมื่ออยู@ใน
สภาวะ pH > pKa ดังแสดงในรูปที่ 7.19
ตัวยาที่มีคุณสมบัติเปนกรด pH = pKa, แตกตัว 50%
กรดแตกตัว < 50% กรดแตกตัว
pH 1 pKa pH 14
0
ตัวยาที่มีคุณสมบัติเปนดาง
pH = pKa, แตกตัว 50%
เบสแตกตัว เบสแตกตัว < 50%
pH 1 pKa pH 14
รูปที่ 7.19 สภาวะการแตกตัวของตัวยาสำคัญที่เปนกรด และด@าง
ภาพโดย: คัทลียา เมฆจรัสกุล
การศึกษาค@า pKa ของตัวยาสามารถทำได?โดยใช?เทคนิคไตเตรท (potentiometric titration)
@
@
ู
@
ั
@
?
@
ั้
?
ั
?
ิ
?
ั
่
ั
โดยทวไปแลวตวยาในรปไมแตกตวจะสามารถแพรผานเขาไปยงผวหนงไดโดยใชการแพรผานเสนทางชน
ั
?
ั
ผิวหนัง (transepidermal route) อย@างไรก็ตามตัวยาที่แตกตัวสามารถแพร@ผ@านเข?าสู@ผิวหนังได?เช@นกน
(
โดยใช?เส?นทางรยางคของผิวหนัง (appendageal route) เนื่องจากช@องทางนี้มีพื้นที่เพียง 0.1% ของ
พื้นที่ผิวหนังทั้งหมดและยังสวนทางกับทางเดินปกติของสารคัดหลั่ง จึงส@งผลให?ตัวยาที่อาศัยช@องทางน ี้
ั
ในการแพร@ผ@านเข?าสู@ผิวหนังมีปริมาณต่ำ ทั้งนี้การทำนายความสามารถในการดูดซึมเข?าสู@ผิวหนังของตว
ยาสำคัญจะพิจารณาเพียงการแตกตัวของตัวยาสำคัญเพียงอย@างเดียวไม@ได? จำเปนต?องพิจารณา
ั
คุณสมบัติอื่นของตัวยาสำคัญประกอบด?วย ได?แก@ ค@าการละลาย สัมประสิทธิ์การแบ@งภาคระหว@างวฏ
(
ภาคน้ำมันและน้ำ การเกิดการทำลายของยาโดยเอนไซมในชั้นผิวหนัง (metabolism) รวมไปถึงสภาวะ
ของผิวหนัง ณ ตำแหน@งที่ให?ยาอีกด?วย
165
