Page 21 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022
P. 21
ดัน และอุณหภูมิของร@างกาย ระบบไหลเวียนเลือดในชั้นนี้จะทำให?เกิดความต@างของความเข?มข?น
ของยาระหว@างความเข?มข?นของยาในสูตรตำรับที่ทาที่ผิวหนังและความเข?มข?นของยาในกระแสเลือด
(concentration gradient) ทำให?เกิดแรงผลักดันของยาเพื่อดูดซึมเข?าสู@ผิวหนัง นอกจากนี้ยังม ี
เส?นประสาท ท@อน้ำเหลือง และมีบางส@วนของ appendages ได?แก@ ต@อมไขมัน ต@อมเหงื่อ และขนแทรก
อยู@ในชั้นน ี้
3) Subcutaneous หรือ hypodermis
ชั้น subcutaneous เปนผิวหนังชั้นที่อยู@ถัดลงมาจากชั้น dermis มีส@วนประกอบหลักเปน
เนื้อเยื่อไขมัน และเปนที่สะสมของไขมันในร@างกาย ทำหน?าที่หลักในการพยุงผิวหนังชั้น epidermis และ
dermis นอกจากนี้ไขมันในชั้นนี้ยังช@วยปsองกันแรงกระแทกหรือสั่นสะเทือนจากภายนอก และควบคุม
ี
อุณหภูมิภายในร@างกาย ภายในชั้นนี้มหลอดเลือดสำหรับขนส@งสารอาหาร ออกซิเจน และขับของเสีย
ออกจากผิวหนัง และมีเส?นประสาทมากมายสำหรับรับความรู?สึกต@อแรงกด
4) Appendages ประกอบด?วย ต@อมไขมัน ต@อมเหงื่อ และรูขุมขน
4.1) ต@อมไขมัน (sebaceous gland) อยู@บริเวณใกล?กับรูขุมขน ทำหน?าที่สร?างไขมันชนิด
free fatty acid, ointment หรือ triglyceride เรียกอีกชื่อว@า “ซีบั่ม (sebum)” ซึ่งออกมาทางรูขุมขน
หรือผวหนังบริเวณนั้น โดยจะเคลือบที่ผิวหนัง ทำให?บริเวณนั้นเกิดความชุ@มชื้น หล@อลื่นผิวหนัง ควบคุม
ิ
pH ของผิวหนังให?มีค@าประมาณ pH 5.5 การเปลี่ยนแปลง pH บนผิวหนังอาจเปนสาเหตุของการติดเชื้อ
การสูญเสียน้ำของผิวหนังและการแพ?ระคายเคือง นอกจากนี้ต@อมไขมันยังปsองกันการเป ยกน้ำของ
ผิวหนัง ต@อมไขมันพบได?บริเวณผิวหนังทั่วไป พบมากที่หน?า หน?าผาก และหู แต@พบน?อยหรือไม@พบเลยท ี่
บริเวณฝ¤ามือ และฝ¤าเท?า
4.2) ต@อมเหงื่อ (sweat glands) ในร@างกายมี 2 ชนิด ได?แก@ 1) eccrine gland พบใน
ผิวหนังชั้น dermis ทำหน?าที่หลักในการขับเหงื่อเพื่อควบคุมอุณหภูมิภายในร@างกายในสภาวะที่อุณหภูม ิ
สูง เหงื่อที่ออกมาเปนสารละลายเกลือเจือจาง และ 2) apocrine gland พบในร@างกายน?อยกว@าชนิดแรก
โดยพบที่บริเวณรักแร? อวัยวะสืบพันธุ( และรอบๆ หัวนม เมื่อเข?าสู@วัยรุ@นต@อมนี้จะสร?างสารคัดหลั่งที่ม ี
คุณสมบัติเปนไขมันหรือน้ำมัน ซึ่งเปนอาหารของเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังทำให?เกิดกลิ่นตัวเฉพาะบุคคล
หรือหลั่งโปรตีนจากนมสำหรับต@อมที่อยู@บริเวณหัวนม
7
