Page 20 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022

ั
บางขึ้น นิวเคลียสภายในเซลล(หดตัวลงเล็กน?อย มีรูปร@างหลายเหลี่ยม มีลักษณะคล?ายหนามยื่นไปสัมผส
กับเซลล(ข?างเคียง จึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว@า prickle cells หรือ prickly cell layer

1.3) ผิวหนังชั้นสตราตัมแกรนูโลซัม (stratum granulosum หรอ granular layer) เซลล (
ื
ในชั้นนี้มีลักษณะที่แบนและบางลง เป”นเซลล(ที่พัฒนาขึ้นมาจากชั้น stratum spinosum เริ่มม ี

?
keratohyalin granules สะสมอยู@ปริมาณมากทำหน?าที่สร?างโปรตีนเชื่อมเส?นใยต@างๆ ให?กลายเป”นเสน
ใยเคอราตินที่มีพันธะที่แข็งแรงต@อไป

1.4) ผิวหนังชั้นสตราตัมลูซิดัม (stratum lucidum) เซลล(ในชั้นนี้มีลักษณะแบนมาก

ยิ่งขึ้น เริ่มมองไม@เห็นนิวเคลียส และโปร@งใส

”
1.5) ผิวหนังชั้นสตราตัมคอร(เนียม (stratum corneum หรือ horny layer) ชั้นนี้เปน
ชั้นนอกสุดของผิวหนัง เป”นเซลล(ที่พัฒนาขึ้นมาจากชั้น stratum lucidum ซึ่งมีเคอราตินสะสมในเซลล (

จำนวนมาก จึงเรียกว@า keratinized cells เซลล(มีลักษณะแบนมากเรียงกัน 15-20 ชั้น เรียงตัวกันแนน
@
มีไขมันแทรกอยู@ระหว@างชั้น คล?ายก?อนอิฐที่มีปูนอยู@รอบๆ ลักษณะนี้เรียกเฉพาะว@า brick and mortar

model ผิวหนังบริเวณที่บางที่สุดมีความหนาเพียง 10-20 µm ผิวหนังบริเวณที่หนาที่สุด ได?แก@ ฝ¤ามอ
ื
และฝ¤าเท?า มีความหนาประมาณ 100 µm เซลล(ผิวหนังในชั้นนี้เป”นเซลล(ที่ตายแล?ว และไม@มีนิวเคลียส

ซึ่งหลุดลอกออกไปตลอดเวลากลายเป”นขี้ไคล ชั้น stratum corneum ประกอบด?วยโปรตีนร?อยละ 40

ไขมันร?อยละ 40 และน้ำร?อยละ 20 โดยไขมันที่พบได?แก@ ceramides, free fatty acids, triglycerides,

cholesterol และ sterol เป”นต?น การสูญเสียน้ำจะทำให?เห็นเป”นผิวหนังแห?งหรือแตกเป”นขุย ชั้นไขมน
ั
ั
ใน stratum corneum จะหดตัว เปราะ และน้ำซึมผ@านยาก ในทางกลับกันเมื่อผิวหนังสัมผัสกบ
ความชื้น ชั้น stratum corneum จะบวม และน้ำซึมผ@านได? เนื่องจากเป”นชั้นนอกสุดของร@างกาย

ผิวหนังชั้นนี้จึงทำหน?าที่เป”นตัวกำหนดอัตราการซึมผ@านของสารต@างๆ เข?าสู@ร@างกายทางผิวหนัง (rate

limiting barrier) นั่นคือ สารชนิดใดที่สามารถผ@านผิวหนังชั้นนี้เข?าไปได? จะสามารถเข?าไปยังผิวหนังชน
ั้
อื่นๆ และเข?าสู@ระบบไหลเวียนเลือดได ?

2) Dermis (ชั้นหนังแท?)

ผิวหนังชั้นนี้อยู@ถัดลงมาจากชั้น epidermis มีความหนาประมาณ 3-5 มม. เป”นเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

(connective tissues) ที่เป”นเส?นใยโปรตีน ได?แก@ collagen (75%), elastin (4%) และ reticulin

(0.4%) โดยที่ collagen ทำหน?าที่พยุงหรือค้ำจุนอวัยวะต@างๆ ภายในร@างกาย elastin มีหน?าที่พยุง

โครงสร?างผิวหนัง เพิ่มความยืดหยุ@นให?แก@ผิวหนัง ชั้น dermis มีเลือดไหลเวียนมาเลี้ยงเซลล( ให ?

สารอาหารและออกซิเจนแก@เซลล( ฟ¨©นฟูและซ@อมแซมบาดแผล นำของเสียออกจากเซลล( ควบคุมความ

6