Page 23 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022

รูปที่ 1.3 การดูดซึมยาผ@านผิวหนัง

ภาพโดย: ธนธรณ( โยธาภักด ี

การให?ยาทางผิวหนัง เช@น การทา การพ@นสเปรย( หรือการติดแผ@นแปะ ตัวยาสำคัญในรูปแบบยา

ิ
ต@างๆ สามารถออกฤทธิ์ที่ผิวหนังชั้นต@างๆ ขึ้นอยู@กับคุณสมบัตของตัวยาสำคัญ การออกแบบรูปแบบ
ตำรับ และบริเวณที่ต?องการให?ยาออกฤทธิ์ ตำแหน@งที่ยาที่ให?ทางผิวหนังสามารถออกฤทธิ์ได? ได?แก @

1. ด?านนอกของผิวหนัง นั่นคือ ไม@เกิดการดูดซึม โดยยาจะเคลือบเป”นฟ„ล(มบางๆ บนผิวหนัง เพื่อ

ชำระล?างทำความสะอาดผิวหนัง ปsองกันแสงแดด ปsองกันแมลง หรือการใช?เครื่องสำอางสำหรับแต@งหน?า

(
2. รยางคของผิวหนัง (appendages) ได?แก@ ต@อมเหงื่อ ต@อมไขมันสำหรับการรักษาสิว ฆ@าเชื้อ
ั
แบคทีเรีย ระงับกลิ่นกาย หรือที่รูขุมขนสำหรบการกระตุ?นการเกิดของเส?นผม
3. ภายในชั้นผิวหนังต@างๆ รวมถึงชั้นกล?ามเนื้อ เช@น ออกฤทธิ์ผลัดเซลล(ผิว กัดหูด ยับยั้งการแบ@ง

เซลล(ผิวหนัง ลดการอักเสบ ทำให?ชา หรือต?านฮิสตามีน เป”นต?น

4. ภายในร@างกาย โดยการดูดซึมผ@านชั้นผิวหนัง แล?วดูดซึมเข?าสู@ระบบไหลเวียนเลือด เช@น แผ@น

แปะนิโคติน ยาต?านอาเจียน (scopolamine) และแผ@นแปะยาคุมกำเนิด เป”นต?น

9