Page 203 - ebook.msu.ac.th
P. 203
200
เรื่องท้าวก่ ากาด า (ท้าวกินรี)
อักษรธรรม ๑ ผูก วัดศรีคุณเมือง บ้านาจาน ต าบลระเว อ าเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
ิ
แต่ก่อนนานมาแล้ว มีผัวเมียที่ยากจนมากครอบครัวหนึ่ง แต่งงานมา ๗ ปี ไม่มีลูกจึงขอลูกจากพระอนทร์
ิ
้
พระอนทร์จึงประทานลูกใหเป็นชาย ก่อนท้องแม่ฝันว่าลูกแก้วสีด าตกเข้าปาก ลูกแก้วลอยหนีไป ส่งแสงสว่างไปทั่ว
ั
เมื่อตั้งท้องเกิดลูกเป็นชายตัวด าเหมือนการูปชั่วตัวด าใครๆ ก็หวเราะเยาะ แม่ไม่ยอมเลี้ยงเพราะอบอายจึงเอาไปล่อง
ั
ิ
แพทิ้ง เด็กด าลอยไปอยู่ ๗ วัน ๗ คืน ก็มาถึงหาดทรายแห่งหนึ่ง พระอนทร์เล็งเหนว่าล าบากเลยใหกาด ามาช่วยพาไป
็
้
ไว้เมื องเบ็ งจาล กิน รีเล ยห าผล ไม้ กิน เป็ น อาห าร เจ้าของส วน ม าพ บ เข้ าจึงเอาไป เลี้ยงไว้
วันหนึ่งกินรีช่วยยายเจ้าของสวนร้อยดอกไม้มาลัยได้สวยงามมาก ยายเอาไปถวายธิดากษัตริย์ชื่อนางลุน นาง
็
ลุนก็อยากเหนตัวคนร้อยมาลัย วันหนึ่งกินรีท าอบายใหยายพานางมาชมสวน กินรีพบนาง กินรีหลงรักนาง กินรีมี
ุ
้
ความสามารถในการเป่าแคนได้ไพเราะ จึงเป่าแคนให้ผู้คนฟัง เสียงเล่าลือว่ากินรีเป่าแคนได้ไพเราะไปทั่วเมือง วันหนึ่ง
กินรีได้ถอดรูปร้ายกลายเป็นคนร่างงามสง่าไปหานางลุนบอกนางว่ามาจาก เมืองอินทปัฐ และได้นางเป็นเมีย เจ้าเมือง
้
้
ฝันว่าช้างมาไล่คนกินออยกล้วยของเมืองจึงใหหมอมาทาย กาด าได้เฝ้ากษัตริย์ เพราะชื่อเสียงว่าเป่าแคนเพราะ
้
กลางคืนกินรีไปหานางและได้ขอแหวนและผ้าสไบมาไว้เป็นที่ระลึก กลับมาบ้านให้ยายไปขอให เจ้าเมืองเรียกสินสอด
เงิน แสนชั่ง ( ๑ ชั่ง = ๔ ต าลึง ๆ = ๘๐ บาท ) ทองแสนชั่ง ช้างพันตัว มีคนขับขี่พร้อม คนใช้พันคน สะพานเงิน
สะพานทอง จากบ้านยายไปหาพระราชวัง พระอนทร์และพญานาคมาช่วยท าสะพาน หาสินสอดในที่สุดกินรีกับนาง
ิ
ลุนก็ได้แต่งงานกัน
เรื่องท้าวผาแดง – นางไอ่
อักษรธรรม ๘ ผูก วดสุทธาวาส บ้านโสกใหญ่ ต าบลลือ อ าเภอพนา จังหวดอุบลราชธานี (ปัจจุบัน จังหวด
ั
ั
ั
อ านาจเจริญ)
เมืองสุวรรณโคมค าหรือเอกธีตา อยู่ทางทิศใต้ของเมืองหนองแส เมืองเอกธีตานี้มีพระยาขอมเป็นผู้ปกครอง
มีนางจันทร์เป็นมเหสี ต่อมาได้ใหก าเนิดธิดาสาวสวยคนหนึ่งชื่อไอค า พระยาขอมมีน้องชาย ๒ คน ใหไปครองเมือง
้
้
่
้
เชียงเหียนและเมืองสีแก้ว มีหลาน ๓ คนใหไปปกครองเมืองฟ้าแดด เมืองหงส์ และเมืองทอง นางไอ่ค าเมื่ออายุได้ ๑๕
ปี มีความงามเล่าลือไปทั่วทุกทิศจนกระทั่งไปเข้าหูของท้าวผาแดงแห่งเมืองผาโพง ท้าวผาแดงจึงขึ้นขี่ม้ามาแอบหานาง
ไอ่ และได้สมัครรักใคร่กันแล้วสัญญากันว่า จะท าพิธีสู่ขอและแต่งงานกันตามประเพณีในไม่ช้านี้ ยังมีเมองอีกแห่งหนึ่ง
ื
ุ
ชื่อศรีสัตนาคนหต มีสุทโธนาคครองเมือง มีโอรสชื่อภังคี สุทโธนาคนี้อพยพมาจากหนองแส เพราะผิดใจกับสุวรรณ
นาคผู้เป็นสหายเนื่องมาจากการแบ่งเนื้อเม่น คือ สุทโธนาคไม่พอใจเพราะได้น้อยคิดว่าสุวรรณนาคเล่นไม่ซื่อจึงเกิดการ
ิ
ทะเลาะกัน เป็นสงครามอนยิ่งใหญ่ เดือดร้อนถึงพระอนทร์ต้องส่งเทพบุตรลงมาหามศึกสงคราม และเทพบุตรได้แบ่ง
ั
้
เขตใหทั้งสองอยู่คือ สุวรรณนาคปกครองฝั่งใต้ สุทโธนาคครองฝั่งเหนือและตะวันออก โดยแบ่งลงไปจดฝั่งทะเล นาค
้
ทั้งสองจึงขุดคลองจากหนองแสลงสู่ทะเล โดยสุวรรณนาคขุดแม่น้ าน่านหรือโพระมิง ตั้งเมืองนันทบุรี
ี
ส่วนสุทโธนาคขุดแม่น้ าโขง และตั้งเมืองศรสัตนาคนหุต ครงถึงกลางเดือนหกพระยาขอมจะท าบุญบั้งไฟจึงมี
ั้
ใบ บอกบุญไปยังหวเมืองต่างๆ ที่เป็นบริวารใหท าบั้งไฟไปร่วมจุดในงาน ท้าวผาแดงไม่ได้รับใบบอกบุญ แต่ได้ทราบ
ั
้
่
ข่าวจึงจัดบั้งไฟหมื่นไปร่วมบุญด้วยแล้วได้พบนางไอค าเป็นครั้ง ที่สอง และได้รับการต้อนรับอย่างดี ในการจุดบั้งไฟ
พระยาขอมให้มีการพนันกันว่าถ้าบั้งไฟของใครชนะจะให้ทรัพย์สมบัติและนางสนม ก านัล ส าหรับท้าวผาแดงนั้นจะยก
นางไอ่ค าให้ ในเวลาจุดปรากฏว่าบั้งไฟของเมืองอื่นๆ ขึ้นหมด ส่วนของพระยาขอมไม่ขึ้น (ซุ) และของท้าวผาแดงแตก
กลางบั้ง แต่พระยาขอมก็เฉยเสียไม่ท าตามสัญญา เจ้าเมืองต่างๆ จึงพากันกลับหมด ส่วนท้าวผาแดงก็กลับเมืองของตน
พร้อมกับความทุกข์เพราะความรักและบั้งไฟไม่ ขึ้น งานบุญบั้งไฟนั้นท้าวภังคี ลูกชายสุทโธนาค ไม่ได้น าบั้งไฟมาร่วม
