Page 199 - ebook.msu.ac.th
P. 199
196
ในตระกูลเดียวมีพัฒนาการต่อเนื่องกัน หมอล าที่ได้บันทึกเสียงสมัยแรก ได้แก่คณะอัศวินสีหมอก คณะรังสีมันต์ และ
หลายคณะตามล าดับลักษณะของหมอล า แบ่งออกได้เป็นหลายประเภท เช่นหมอล าแมงตับเต่า หมอล ากกขาขาว
ั้
หมอล าเวียงและหมอล าเพลิน หมอล าแมงตับเต่าแสดงเรื่องขูลูนางอว ใช้ท านองล าแบบล าทางยาว ใช้แคน พิณ ซอ
ี
บรรเลงประกอบที่เรยกว่า หมอล าแมงตับเต่า เพราะว่ามีบทล าในเชิงตลกที่ขี้นต้นว่า “แมงตับเต่าแมงเม่าขี้หมา จับ
อยู่ฝาแมงมุมแมงสาป จับซาบลาบแมงสาปแมงมุม” ส่วนหมอล าหมู่กกขาขาวนั้นแสดงเรื่องสังข์ศิลป์ชัย แสดงโดยหมอ
ล าผู้หญิงล้วน และใส่กางเกงขาสั้น ท าให้มองเห็นต้นขา จึงเรียกว่า หมอล ากกขาขาว แต่หมอล าแมงตับเต่ากับหมอล า
ุ
่
กกขาขาวเลิกแสดงไปนานแล้ว ปัจจุบันล าเรื่อต่อกลอนแบ่งออกเป็น ๓ ท านอง คือ ท านองขอนแกน ท านองอบลฯ
ท านองสารคาม-กาฬสินธุ์
ตัวอย่างกลอนล าท านองขอนแก่น เรื่องท้าวปิ่นทอง
ยินเสียงติดปากเว้า ท้าวม้วนชื่นในใจจิต หลายเด
พอปานมีเงินแสนใส่กระเป๋าเอาไว้
ตอนนี้ไปจาปากเว้ากับนางลุนอยู่ในบ่อน
ผมภูธรกล่าวสิเว้า ให้นางฮู้เหตุการณ์ก่อนน้า
ตัวอย่างวาดขอนแก่น
๑.๓ ล าเพลิน
หมอล าเพลิน มีท านองล าที่ครึกครื้นสนุกสนาน การล าเพลินนี้มี ๒ ท านอง ท านองเร็วส าหรับเดินเรื่อง
เรียกว่า เดินกลอน ส่วนท านองช้าเอื้อนคล้ายล าทางยาว การแต่งกายตามสมัยนิยม ฝ่ายหญิงสมัยแรกนุ่งกระโปรงสั้น
ฝ่ายชายสวมชุดทรงเครื่องแบบหมอล าเรื่องต่อกลอน เน้นเรื่องการเต้น เป็นส าคัญ เครื่องดนตรีประกอบคือ แคน พิณ
คีย์บอด กีตาร์ เบส และกลองชุด ระยะต่อมาน าเอาวงดนตรีลูกทุ่งและเพลงลูกทุ่งมาแสดงเป็นส่วนหนึ่ง มีหางเครื่อง
เต้นประกอบ จากเวลาประมาณสามทุ่มไปจนถึงเที่ยงคืน หลังจากนั้นจึงจะเป็นการแสดงหมอล า ส่วนวรรณกรรมที่ท า
ให้ล าเพลินเป็นรู้จักอย่างกว้างขวางคือ เรื่องท้าวก่ ากาด า และขุนช้างขุนแผน
