Page 42 - Neuropsychiatric.indd

่
่
ึ
ั
ิ
ิ
ื
ุ
่
ํ
่
้
่
อาการไม่พงประสงค์จากยาตอจตและประสาท คอ เพมความเสียงตอการฆาตวตายในผูทีอายตากวา
่
่
่
ิ
ั
ิ
ิ
่
่
ี
ี
้
ื
์
ุ
่
25 ป ชก กลุมอาการ serotonin syndrome และร่างกายเคลอนไหวผดปกต ยากลมนมีฤทธanticholinergic
่
อาการไมพงประสงคจากยาตอจตและประสาท คอ เพมความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายในผู้ที่อายุต่ ากว่า
ึ
์
่
ิ
ื
ิ่
ํ
ั
ั
้
่
effects อาจทาให้เกดภาวะสบสนเฉียบพลัน ความสามารถของสมองบกพรอง และทําใหงวงซึม ความดน
ิ
่
25 ปี ชัก กลุ่มอาการ serotonin syndrome และร่างกายเคลื่อนไหวผิดปกติ ยากลุ่มนี้มีฤทธิ์
ี
ุ
่
่
่
ุ
โลหตตาเมือเปลียนท่าซึงเพมความเสยงตอการพลัดตกหกล้มในผูสูงอาย การหยุดยากลมนแบบกะทันหนทําให ้
้
่
ํ
่
่
ี
ั
่
้
ิ
่
ิ
anticholinergic effects อาจท าให้เกิดภาวะสับสนเฉียบพลัน ความสามารถของสมองบกพร่อง และท าให้ง่วง
46
เกดอาการวตกกงวล กระวนกระวาย นอนไม่หลับ สับสน จงตองคอย ๆ ปรบลดขนาดยาก่อนหยดยา
่
ั
ิ
ุ
้
ึ
ั
ิ
ิ่
ซึม ความดันโลหิตต่ าเมื่อเปลี่ยนท่าซึ่งเพมความเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ การหยุดยากลุ่มนี้แบบ
้
ี
ั
ึ
่
ิ
ุ
่
้
่
่
ิ
็
้
นอกจากนทําใหเกดอาการไมพงประสงค์ทีรนแรงตอหวใจและหลอดเลือด เชน หวใจเตนเรวกวาปกต และ
่
ั
ั
ั
กะทนหนทาใหเกดอาการวิตกกงวล กระวนกระวาย นอนไมหลบ สบสน จึงต้องคอย ๆ ปรบลดขนาดยากอน
ั
้
ิ

่
่
่
ั
ั
ั
ั
หวใจเตน 30 ่ ึ ั ่ ่ ั
46ผิดจังหวะ ควรระวังการใช้รวมกบ SSRIs เพราะเพิมความเสียงต่อการเกิดพิษต่อหวใจ
้
หยุดยา นอกจากนี้ท าให้เกิดอาการไม่พงประสงค์ที่รุนแรงต่อหัวใจและหลอดเลือด เช่น หัวใจเต้นเร็วกว่า

30
ั
ปกติ และหัวใจเต้นผิดจังหวะ ควรระวังการใช้ร่วมกบ SSRIs เพราะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดพิษต่อหัวใจ
5) ยารกษาโรคจตกลุมเก่า
ั
ิ
่
5) ยารักษาโรคจิตกลุ่มเก่า ์ ิ ั ้ ั
ยารกษาโรคจิตกลุมเกา (typical antipsychotics) ออกฤทธยบยง dopamine (D2) receptor ทุก
่
ั
่
ยารักษาโรคจิตกลุ่มเก่า (typical antipsychotics) ออกฤทธิ์ยับยั้ง dopamine (D2) receptor ทุก
ุ
ั
pathway ในสมอง ทําให้สามารถควบคมอาการของโรคจตไดทังดานบวกและดานลบ แตฤทธดงกล่าวทาให ้
ํ
้
์
้
้
ิ
ิ
้
่
pathway ในสมอง ทาใหสามารถควบคมอาการของโรคจิตได้ทั้งด้านบวกและด้านลบ แต่ฤทธิ์ดังกล่าวท าให้
ุ

้
่
้
ึ
ิ
เกดอาการไมพงประสงค์ตอประสาท คอ EPS กลุมอาการ NMS และอาการชักได รวมถึงอาการนานมไหล
่
้
ํ
่
ื
เกิดอาการไม่พงประสงค์ต่อประสาท คือ EPS กลุ่มอาการ NMS และอาการชักได้ รวมถงอาการนานมไหล
้

ึ
ึ
31,47-49
่
่
ื

ู
(galactorrhea) และเต้านมโตในผชาย (gynecomastia) เนองจากมี prolactin หลังออกมามาก
้
(galactorrhea) และเต้านมโตในผู้ชาย (gynecomastia) เนื่องจากมี prolactin หลั่งออกมามาก 31,47-49
่
้
ั
้
ี
ั
่
ยาทมีความแรงสูงในการยบยง D2 receptor ไดแก haloperidol, flupenthixol, fluphenazine,
ู
ยาท่มีความแรงสงในการยับยั้ง D2 receptor ได้แก่ haloperidol, flupenthixol, fluphenazine,
ี
ี
่
pimozide และ trifluoperazine ในขณะท perphenazine และ zuclopenthixol เปนยาทีมีความแรงปานกลาง
่
็
ี
pimozide และ trifluoperazine ในขณะท่ perphenazine และ zuclopenthixol เป็นยาที่มีความแรงปาน
่
่
ส่วน chlorpromazine และ thioridazine เปนยาทีมีความแรงต่า ยาทมีความแรงสูงมีความเสียงในการเกิด
็
ี
ํ
่
กลาง ส่วน chlorpromazine และ thioridazine เป็นยาที่มีความแรงต่ า ยาที่มีความแรงสูงมีความเสี่ยงใน
47
่
่
EPS สูงกวายาทีมีความแรงต่า
ํ
47
การเกิด EPS สูงกว่ายาที่มีความแรงต่ า
่
่
ู
ส่วนใหญ่ยาถกเปลียนแปลงโดยเอนไซม์ CYP2D6 และยาบางชนิดถกเปลียนแปลงโดยเอนไซม์
ู
ู
์
ิ
ี
่
ส่วนใหญ่ยาถูกเปลี่ยนแปลงโดยเอนไซม์ CYP2D6 และยาบางชนดถกเปลยนแปลงโดยเอนไซม
ั
้
่
ั
ิ
้
ึ
ิ
่
CYP3A4 รวมดวย เชน chlorpromazine, haloperidol และ perphenazine จงตองระวงอนตรกรยา
CYP3A4 รวมด้วย เช่น chlorpromazine, haloperidol และ perphenazine จึงต้องระวังอนตรกิริยา
ั
่
50
้
่
ี
่
้
่
้
้
่
ระหวางยาทีใชรวมดวย 50 ยากลมนมีข้อหามใช้ในผป่วยโรคพารกนสัน ผูป่วยเด็ก และผูป่วยทีระบบประสาท
้
่
ุ
ู
้
้
์
ิ
ระหว่างยาที่ใช้ร่วมด้วย ยากลุ่มนี้มีข้อห้ามใช้ในผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน ผู้ป่วยเด็ก และผู้ป่วยที่ระบบประสาท
้
ุ
็
่
ิ
่
ส่วนกลางถูกกดอย่างรนแรง โคมา สมองเสือมชนด Lewy bodies ซึมเศร้าอยางมาก กล้ามเนอหดเกรง
่
ื
ส่วนกลางถูกกดอย่างรุนแรง โคม่า สมองเสื่อมชนิด Lewy bodies ซึมเศราอยางมาก กลามเนอหดเกรง
่
็
ื
้
้
้
้
(spastic diseases) เพราะอาจทําใหเกด EPS ทีรนแรง สับสน และอยในภาวะสงบระงบ รวมทงควรหลีกเลียง
่
ั
ั
้
ุ
่
่
ู
ิ
(spastic diseases) เพราะอาจท าให้เกิด EPS ที่รุนแรง สับสน และอยู่ในภาวะสงบระงับ รวมทั้งควรหลีกเลี่ยง
้
้
์
้

่
การใช้ยาในผป่วยโรคไทรอยดเป็นพิษ เพราะจะทาใหเกดพิษตอระบบประสาททรนแรงได เช่น กล้ามเนื้อแข็ง
ุ
่
ิ
ี
้
ููป่วยโรคไทรอยด์เป็นพิษ เพราะจะทําให้เกิดพิษต่อระบบประสาททีรนแรงได้ เช่น กล้ามเนือแข็ง
การใช้ยาในผ
ุ
้
่
เกร็ง ไม่สามารถพูดหรือเดินได้ ้
เกรง ไม่สามารถพดหรือเดนได
ิ
็
ู

fluphenizine 2
fluphenizine 2
pimozide 2 2
haloperidol 2 2
haloperidol
flupenthixol 3 3
trifluoperazine 5 5
trifluoperazine
perphenzine 10
10
zuclopenthixol 25
zuclopenthixol
25
thioridazine 100
100
chlorpromazine
chlorpromazine 100
100
0 20 40 60 80 100 120
0 20 40 60 80 100 120

รูปที่ 1.4 เปรียบเทียบขนาดยาของยารักษาโรคจิตกลุ่มเก่าที่มีฤทธิ์ใกล้เคียงกัน (Equivalent dose, มิลลิกรัม)
ู
ิ
่
่
ั
่
ี
ิ
์
รปที 1.4 เปรยบเทียบขนาดยาของยารักษาโรคจตกลุมเกาทีมีฤทธใกล้เคยงกน (Equivalent dose, มิลลิกรม)
ี
่
ั
ที่มา : สร้างจาก มาโนช
51
51
ี
่
้
ทมา : สรางจาก มาโนช

21
23
21