Page 44 - Neuropsychiatric.indd

53
่
ึ
่
ิ
่
่
ิ
้
ั
อาการไมพงประสงค์ และอันตรกรยาระหวางยานอยกวายากนชกกลุมมาตรฐาน แตราคาแพงกวามาก จง
่
ึ
่
ั
ั
่
่
่
้
้
่
้
็
้
้
้
เลือกใชเฉพาะผูปวยทีมีความจาเปน เชน ไม่ตอบสนองตอการรักษาดวยยากันชกกลุมมาตรฐาน มีขอหามใชยา
ํ
่
้
ื
่
ั
้
่
ื
ํ
ุ
มาตรฐาน ไดแก แพยารนแรง มีการทางานของตบหรอไตบกพรอง หรอมีโรครวมทีตองใชยาทมีอนตรกรยากบ
้
่
ิ
่
้
ิ
่
ั
ี
ั
ั
ี
่
ื
้
ั
่
้
้
ั
ั
ยากนชกกลุมมาตรฐาน มีโรคหรอภาวะทตองใชยากนชกกลุมใหม่เท่านน
ั
่
ั
การเลอกใชยาขึนกบชนดของโรคลมชกและโรคร่วมหรอความเจบปวยอน ๆ levetiracetam
ั
่
ื
้
็
ื
ื
้
ิ
่
่
้
ู
ั
้
้
ั
่
ั
้
สามารถใชไดในผปวยทีมีโรคตบ topiramate ใชสําหรบรกษา generalized tonic clonic และ partial
ั
้
ั
seizure gabapentin ส่วนใหญใชสําหรบรกษา neuropathic pain ส่วน lamotrigine มีโอกาสเกิดการแพ ้
่
ุ
่
่
ึ
ยารนแรงแบบ Stevens-Johnson syndrome (SJS) หรอ toxic epidermal necrolysis (TEN) จงไมคอย
ื
55
้
ิ
้
ี
้
ึ
้
่
นยมใช ในขณะที vigabatrin ใชเฉพาะการรักษาภาวะ infantile spasm จงมการใชนอย
54
์
ิ
่
ึ
อาการไม่พงประสงคจากยาตอจตและประสาท ได้แก่ อาการวิตกกังวลจาก gabapentin ภาวะ
ั
่
้
่
่
้
ซึมเศราทําให้เพมความเสียงในการฆาตวตายจาก levetiracetam ภาวะซึมเศราจาก topiramate ความผิดปกต ิ
ิ
้
ุ
ั
ั
ั
้
ู
ิ
ั
ของการรบรและความคด อาการชกจากการถอนยา gabapentin ดงนน การหยด gabapentin ตองค่อย ๆ
้
56
่
ุ
้
่
่
่
ลดขนาดยากอนหยดยา เพือป้องกันการถอนยา เช่น ผูทีใช้ขนาดยามากกวา 900 มิลลิกรัม/วัน ใหลดขนาด
้
่
ั
ั
ิ
้
ยา 300 มิลลิกรัม ทุก 10 วน และผูทีใชขนาดยาไมเกน 900 มิลลิกรัม/วน ใหลดขนาดยา 100 มิลลิกรัม ทุก
้
้
่
ั
10 วน

์
ั
9) ยารกษาโรคพารกินสัน
ยารักษาโรคพารกนสัน สามารถแบงตามกลไกการออกฤทธ 33,57 ไดดงน 1) ยาเปนสารตงตนในการ
่
ิ
์
ั
ั
็
ิ
้
์
้
้
ี
้
่
่
้
ุ
ื
ั
สังเคราะห์ dopamine คอ levodopa; 2) ยามีฤทธ dopamine agonists ไดแก bromocriptine ซึงเปนอนพนธ ์
็
์
ิ
่
ของ ergot และ piribedil, pramipexole และ ropinirole ซึงไมใชอนพนธของ ergot; 3) MAO inhibitors
์
ั
่
ุ
่
่
ิ
้
ไดแก selegiline; 4) ยาทีมีฤทธยบยง catechol-O-methyltransferase (COMT) (COMT inhibitors)
ั
้
่
์
ั
่
่
ี
่
ไดแก entacapone; 5) ยาทมีฤทธ anticholinergic effects ไดแก benztropine และ trihexyphenidyl;
์
้
้
ิ
ี
ี
ั
่
ิ
้
ู
่
ื
่
้
ื
ี
่
และ 6) กลไกอน คอ amantadine ยาเหล่านทีอยในบญชยาหลักแหงชาต ป 2564 ไดแก amantadine (ยา
่
้
กาพรา), benztropine, bromocriptine, entacapone, levodopa, ropinirole และ trihexyphenidyl
ํ
้
ั
ื
ยาหลกทีใชรกษาโรคพาร์กนสัน คอ levodopa โดยใชรกษาอาการดานการเคลอนไหว (motor) ใน
้
่
ั
้
ั
่
ิ
ื
57
้
ึ
ิ
ั
ี
้
่
ู
์
่
ั
โรคพารกนสันไดดทีสุดในปจจบน จงเหมาะสําหรับผูปวยทีมีอาการระดบปานกลางถึงมาก levodopa ถก
ั
่
ุ
่
ู
ดดซึมทางลําไส้เล็กและถกเปลียนแปลงภายนอกสมองโดยเอนไซม์ aromatic amino acid decarboxylase
ู
่
ึ
่
้
้
ั
(AADC) และ COMT ทําให้ผ่านเขาสมองน้อยลง จงตองใชรวมกบ AADC inhibitors เชน carbidopa และ
้
benserazide หรอ COMT inhibitors เชน entacapone เพอเพมปรมาณ levodopa ทีเขาสูสมอง และลด
้
่
่
ื
ิ
่
่
ื
่
ิ
่
ึ
้
ั
่
ื
ิ
ผลข้างเคียงจากการมีระดบ dopamine ภายนอกสมองเพิมสูงขน ซึงทําให้เกดอาการคลนไส้ อาเจียน ความ
่
่
ํ
ดนโลหตตาเมือเปลยนท่า 58,59 ควรเริมใช levodopa ในขนาดตาและคอย ๆ เพมขนาดยา โดยจากดขนาดยา
ํ
่
ั
ิ
ิ
่
้
ี
่
่
่
่
ํ
ั
่
ั
่
่
่
ื
ไม่เกน 400 มิลลิกรัม/วน เพอลดความเสียงตอการเกิดผลข้างเคยงจากการใชยา ในชวงแรกของการรักษา
ี
้
ิ
ี
่
ี
้
้
้
ื
้
่
ดวย levodopa อาจเกิดอาการคลนไส อาเจยน ควรหลกเลยงการใชยาตานอาเจียน metoclopramide
ี
ั
ื
่
ิ
เนองจากยาผ่าน blood brain barrier และปดกนตวรบ dopamine ในสมอง ทําใหอาการของโรคพาร์กนสัน
้
ิ
้
ั
ั
่
้
่
่
่
แยลงได ควรใช domperidone ซึงมความปลอดภยมากกวาเพราะไมผ่าน blood brain barrier ผูสูงอาย ุ
้
ั
้
ี
ึ
และผูทีมีภาวะสมองเสือมจะไวตอการเกิดอาการไม่พงประสงค์จากยาตอจิตและประสาท 60,61
่
่
้
่
่
23
25