Page 41 - Neuropsychiatric.indd

3) Selective serotonin reuptake inhibitors

้
่
ิ
้
SSRIs เปนยาตานซึมเศรากลุมใหม่ทใชสําหรับรกษาโรคตาง ๆ เชน โรคซมเศรา กลุมอาการวตกกงวล
็
ั
่
่
้
ึ
่
่
ี
ั
้
่
ั
ั
ื
้
่
่
ั
ํ
ี
้
ี
์
ภาวะเครยด ยากลุมนออกฤทธยบยงทีจาเพาะกบ serotonin transporter เพอลดการนํา serotonin กลับ
ิ
ิ
้
้
่
่
ั
่
้
ี
้
เขาสู presynaptic neuron ทําใหระดบ serotonin ในสมองเพมขึน ยาในกลมน ไดแก citalopram,
่
ุ
้
่
escitalopram, fluoxetine, fluvoxamine, paroxetine และ sertraline 27,29 ยาทางเลอกแรกทแนะนํา คอ
ื
ี
ื
ิ
่
ี
่
ี
ั
ิ
่
์
ื
์
fluoxetine และ sertraline ยา fluoxetine มีคาครึงชวต 2-4 วน และเมแทบอไลตของยาในรูปทมีฤทธคอ
ี
่
ึ
ื
่
ั
ั
ึ
่
้
ิ
ี
้
ั
norfluoxetine มคาครงชวต 7-15 วน จงควรระมัดระวงการใชยาโดยเฉพาะการใชรวมกบยาอนทีมีอนตร
่
ั
่
่
ี
ั
ิ
ิ
ั
่
ื
้
่
ิ
กรยากบ fluoxetine สําหรบ citalopram และ escitalopram ไม่นยมใช เนองจากมความเสียงตอการเกด
ิ
์
ั
่
่
QT interval prolongation สูงกวายาอน ๆ โดยสัมพนธกบขนาดยา 29,41
ั
ื
ั
ั
้
่
้
ั
ั
ยาแตละชนดมความสามารถในการยบยง CYP ทีแตกตางกน และยบยงชนดของเอนไซม CYP ที ่
ิ
่
ั
ิ
์
่
ี
ั
้
ั
แตกตางกน เชน fluvoxamine มีผลยบยงเอนไซม์ CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 และ CYP3A4
่
่
ั
ระดบปานกลางถงรนแรง จงนยมใชนอยกวา fluoxetine, sertraline และ paroxetine สําหรบ fluoxetine
้
ึ
้
ั
ึ
ั
ุ
่
ิ
ั
ิ
้
ั
ิ
ั
์
ั
่
และ paroxetine มีฤทธยบยงเอนไซม์ CYP2D6 ทีแรง และ sertraline มีฤทธยบยงเอนไซม์ CYP2D6 ระดับ
้
์
้
ั
่
้
้
ี
้
่
่
ี
ึ
ปานกลาง จงตองระวงการใชรวมกบยาทีถูกเปลยนแปลงดวยเอนไซม์น เชน aripiprazole, haloperidol,
่
ั
42
้
่
์
ั
risperidone และ thioridazine ในขณะที citalopram และ escitalopram มีฤทธิยบยังเอนไซม์ CYP2D6
ระดบเล็กนอย
ั
้
้
้
ึ
้
เนองจากยากลมนมีผลเพมระดบ serotonin จงหามใชรวมกบ MAO inhibitors เพราะจะทาใหเกด
่
ื
่
ั
ุ
่
่
ี
้
ิ
ั
ํ
ิ
ี
่
ุ
ิ
่
้
์
้
้
กลุมอาการ serotonin syndrome โดยตองหยด MAO inhibitors เปนเวลา 2 สัปดาห กอนเรมใชยากลุมน
็
่
่
หรอตองหยด fluoxetine เปนเวลา 5 สัปดาห กอนเริมใช MAO inhibitors และควรระวงการใชรวมกบยาอน
ื
่
้
่
้
ื
ุ
้
ั
ั
่
็
่
์
่
่
่
ั
ิ
ั
่
ทีมีผลเพม serotonin ในเลอด และระวงการใชรวมกบ TCAs เพราะจะเพิมระดบยาในเลือดของ TCAs และ
ื
ั
้
42
ิ
เพมความเสยงตอการเกิดพษตอหวใจ
ั
่
่
ี
่
่
ิ
ิ
ั
ิ
ิ
ึ
่
อาการไม่พงประสงคจากยาตอจิตและประสาท คอ โรคจต ประสาทหลอน วตกกงวล คดอยากฆาตวตาย
่
ั
์
ื
ื
่
ั
่
กระสับกระส่าย ชก กลุมอาการ serotonin syndrome กลุมอาการ NMS และ รางกายเคลอนไหวผิดปกต
ิ
่
่
ิ
้
การหยดยากลมนแบบกะทันหน โดยเฉพาะยาทีคาครึงชวตสัน เชน fluvoxamine และ paroxetine จะทําให ้
ั
่
่
่
ี
ุ
่
้
ุ
ี
่
ิ
ั
เกดกลุมอาการ FINISH syndrome 43,44 ไดแก อาการคล้ายไขหวดใหญ่ (flu-like symptoms) นอนไม่หลับ
้
่
่
้
่
(insomnia) คลืนไส้ (nausea) ขาดความสมดล (imbalance) รบกวนระบบประสาทรับความรูสึก (sensory
้
ุ
่
่
่
ื
่
่
ิ
ั
ุ
ื
disturbances) และกลุมอาการรางกายตนตว (hyperarousal) เชน ตนตระหนก หงดหงด กระสับกระส่าย
หวาดระแวง

4) Tricyclic antidepressants
ั
ั
้
TCAs เปนยาตานซึมเศร้ากลุมเกา มีกลไกหลัก คอ ยบยงการนากลับของสารสือประสาท serotonin
่
ื
ํ
่
้
็
่

ั
่
่
และ norepinephrine เขาสูเซลล์ ตวอยางยาในกลมน ไดแก amitriptyline, clomipramine, doxepin,
้
ุ
้
ี
้
่
่
27
ั
่
้
ื
่
่
imipramine และ nortriptyline ซึงนยมใชนอยกวา SSRIs เนองจาก SSRIs มีประสิทธผลในการรกษาและ
้
ิ
ิ
้
่
ี
่
้
ี
่
ั
มีความปลอดภยมากกว่า แตใชยากลมนในผูปวยทีไม่ตอบสนองตอการรกษาดวย SSRIs หรือผูปวยทมีอาการ
่
ุ
้
้
่
่
ั
่
้
่
่
ุ
ิ
้
รนแรง อาการเศร้าโศก (melancholic) หรอ โรคจตจากซึมเศรา (psychotic depression) ขอบงใชอน
้
ื
ื
้
่
ั
่
้
ไดแก กลุมอาการวตกกงวล TCAs ทีใชบอยในปจจบน คอ amitriptyline โดยสวนใหญใชในการรกษาอาการ
ั
่
่
ุ
ื
ั
่
้
ิ
่
้
ั
ปวดศรษะจากความเครยด และอาการปวดทางระบบประสาท (neuropathic pain) 27,30,45
ี
ี
22
20