Page 40 - Neuropsychiatric.indd

้
ื
ั
14 วัน 519 วน 1 เดอนขึนไป
• วิตกกังวล • ชัก • อาการตาง ๆ
่
ื
• เหงอออก • ประสาทหลอน ลดลง
• ปวดศีรษะ • สับสนเฉียบพลัน
• อาการแพนิค • ซึมเศรา
ํ
• น้าหนักลด

รูปที่ 1.3 อาการไมพึงประสงคจากการหยุด benzodiazepines กะทันหัน จําแนกตามชวงเวลาภายหลังหยุดยา
37
ทีมา : สรางจาก Brett และคณะ

่

2) Monoamine oxidase inhibitors
MAO inhibitors สามารถแบงตามความจําเพาะในการยบยงเอนไซม MAO ซึ่งมีหนาที่ทําลายสารสื่อ
ั
้
ั
ี
ั
ั
้
ประสาทในสมอง 27,28,38 ไดดงน 1) ยาที่จําเพาะในการยับย้ง MAOA สงผลใหลดการทําลาย serotonin,
melatonin, epinephrine, norepinephrine และ dopamine ใชรักษาโรคซึมเศราและโรควิตกกังวล ซึ่งไม
้
ั
มีจําหนายในประเทศไทย; 2) ยาที่จําเพาะในการยับยง MAOB สงผลใหลดการทําลาย dopamine,
phenethylamine และ benzylamine ใชรักษาโรคพารกินสัน ไดแก ยา selegiline และ rasagiline และ


้
ั
้
ั
3) ยาที่ยบยงไดทัง MAOA และ MAOB คอ phenelzine และสามารถแบงกลไกในการยบยง MAO ไดดังน ้ ี
ื
ั
ั
้

ู
1) การยับยั้งแบบผันกลับไมได โดยยาออกฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม MAO อยางถาวร ฤทธิ์ของยาจะคงอยจนกระทั่ง
ั
ื
้
มีการสรางเอนไซม MAO ขนใหม คอ phenelzine, selegiline และ rasagiline และ 2) การยบยงแบบผัน
ั
้
ึ
กลับได โดยอาศัยการแยงจับกับ MAO ในรางกาย เชน meclobemide ซึ่งไมมีจําหนายในประเทศไทย
38
ปจจุบันมีการใชยากลุมนี้นอยลง เนื่องจากมีอาการไมพึงประสงคคอนขางมาก และมีอันตรกิริยากับ

่

ยากลุมอื่นและอาหาร แตยังคงใชในการรักษาผูปวยทีใชยาอืนแลวไมไดผล เชน การใช selegiline รวมกับ
่


levodopa ในผูปวยโรคพารกินสันที่ใช levodopa เปนระยะเวลานาน แลวตอบสนองตอ levodopa ไม
สม่ําเสมอเนื่องจากยาหมดประสิทธิภาพกอนมื้อถดไป (endofdose wearing off)
ั
่
่

ควรหลีกเลียงการใช MAO inhibitors รวมกับ opioids และ SSRIs เนองจากเพิมความเสียงตอการ

ื
่
่

์



เกิดกลุมอาการ serotonin syndrome ยากลุมนเปนยาทีออกฤทธินาน ควรเวนระยะหางอยางนอย 2
้
่
ี
ิ
ึ
สัปดาหหลังหยุด MAO inhibitors กอนเริ่มใชยาชนดอื่นที่มีผลใหสารสื่อประสาทเพิ่มข้น เชน bupropion,

carbamazepine, citalopram, TCAs, duloxetine, levodopa, fluoxetine, paroxetine, pethidine, venlafaxine,
desvenlafaxine และหยด fluoxetine อยางนอย 5 สัปดาห กอนเริมใช MAO inhibitors 39,40 นอกจากน ้ ี
ุ
่



ตองหลีกเลี่ยงการรับประทานรวมกับอาหารที่มี tyramine สูง เชน แฮม ไสกรอก โยเกิรตชีส ถั่วเหลือง ถั่วปากอา
็
ชอกโกแลต อะโวคาโด เบียร ชส เนองจาก tyramine จะกระตุนการหลั่งสารสื่อประสาทกลุม catecholamines
่
ื
ี
และ MAO inhibitors ยับยั้งการทําลาย catecholamines สงผลใหระบบประสาทอัตโนมัติถูกกระตุนรุนแรง
และทําใหระดับความดันโลหิตเพิ่มสูงขึ้น
38
อาการไมพึงประสงคจากยา คือ ความผิดปกติของการรับรูและความคิด สับสน ประสาทหลอน


กลามเนื้อกระตุก เดินเซ สั่น งวงซึม การหยุดยากลุมนี้แบบกะทันหันทําใหเกิดโรคจิตเฉียบพลันได
19
21