Page 43 - Neuropsychiatric.indd
P. 43
6) ยารักษาโรคจิตกลุมใหม
้
ั
ิ์
ยารักษาโรคจิตกลุมใหม (atypical antipsychotics) ออกฤทธยบยง D2 receptor ใน pathway ที ่
ั
เกี่ยวของกับการควบคุมอาการโรคจิตทั้งดานบวกและดานลบ แตมีความสามารถในการจับกับ D2 receptor
นอยกวายารักษาโรคจิตกลุมเกา จึงเกิดอาการไมพึงประสงคตอประสาท และการหลั่ง prolactin นอยกวายา
้
ื
่
ี
์
กลุมเกา 31,47 นอกจากน ยามีผลตอ serotonin receptor ยาทีออกฤทธตอ dopamine เปนหลัก คอ
ิ
amisulpride และ aripiprazole ยาที่ออกฤทธิ์ตอ dopamine และ serotonin เปนหลัก คอ risperidone,
ื
่
ิ
paliperidone และ ziprasidone สวนยาทีออกฤทธตอ dopamine, serotonin และสารสื่อประสาทอืน ๆ
่
์
ื
คอ clozapine, olanzapine และ quetiapine 49,52 ยาที่ใชเปนทางเลือกแรก คือ risperidone
ยารักษาโรคจิตกลุมใหมที่ถูกเปลี่ยนแปลงโดยเอนไซม CYP3A4 ไดแก aripiprazole, quetiapine
และ ziprasidone และยาที่ถูกเปลี่ยนแปลงโดยเอนไซม CYP2D6 ไดแก aripiprazole และ risperidone จึง
50
มีโอกาสเกิดอันตรกิริยากับยาอืนไดมาก นอกจากนี้ ควรระมัดระวังการใชรวมกับยาอื่นที่มีผลเพิมระดับ
่
่
serotonin เชน opioids และ MAO inhibitors เพือลดความเสียงตอการเกิด serotonin syndrome
่
่
47
ื
่
่
อาการไมพึงประสงคจากยาตอประสาท คอ EPS ซึงพบนอยกวายารักษาโรคจิตกลุมเกา ยาทีพบ
ื
EPS มาก คอ risperidone และ paliperidone สําหรับยาทีพบ EPS นอย คอ quetiapine และ clozapine
ื
่
นอกจากนี้พบวา clozapine เปนยาที่มีความเสี่ยงสูงสุดตอการเกิดอาการชัก สําหรับฤทธ์ anticholinergic
ิ
่
ื
ั
effects ยาทีพบมากคอ clozapine และ olanzapine สําหรับกลุมอาการ NMS ยาทุกตวมีโอกาสเกิด
ใกลเคียงกัน
้
ควรระมัดระวังการใชยากลุมนในผูปวยสมองเสื่อมชนิด Lewy body dementia หรือ Parkinson
ี
่
่
disease dementia เพราะเพิมความเสียงตอการเกิด EPS ความบกพรองดานความจํา (irreversible
52
cognitive decompensation) หรือเสียชวต เนองจากยามีผลตอการควบคุมอุณหภูมิของรางกาย จึงควร
ี
ิ
ื
่
้
หลีกเลี่ยงการออกกําลังกายอยางหนัก หรือการสัมผัสความรอน ภาวะขาดนํา และการใชรวมกับยาที่มีฤทธ ิ ์
48
anticholinergic effects
7) ยากันชักกลุมมาตรฐาน
32
ยากันชักกลุมมาตรฐาน ไดแก carbamazepine, clonazepam, phenobarbital, phenytoin
และ valproate ซึ่ง valproate เปนยาที่ใชรักษาโรคลมชักหลายประเภทเมื่อเทียบกับยาอื่น ๆ ในกลุม
ยากลุมนี้มีอันตรกิริยาระหวางยาคอนขางมาก เชน valproate ยับยั้งการทํางานของเอนไซม CYP ชนิดตาง ๆ
ิ
เชน CYP2C9, CYP2D6 และ CYP3A4 จึงมีโอกาสเกิดอันตรกิริยากับยาหลายชนด การใช phenytoin ตอง
53
ระมัดระวังเมื่อใชรวมกับยาอื่นที่มีผลเหนี่ยวนําหรือยับยั้งเอนไซม CYP2C19 และ CYP2C9
54
อาการไมพึงประสงคจากยาตอจิตและประสาท ไดแก ภาวะซึมเศราจาก phenytoin และ
phenobarbital ความผิดปกติของการรับรูและความคิดจาก carbamazepine, phenytoin และ valproate
กลุมอาการ serotonin syndrome จาก valproate และรางกายเคลื่อนไหวผิดปกตจาก carbamazepine,
ิ
phenobarbital, phenytoin และ valproate
8) ยากันชักกลุมใหม
32
ยากันชักกลุมใหม ประกอบดวย gabapentin, lacosamide, lamotrigine, levetiracetam,
oxcarbazepine, pregabalin, topiramate, vigabatrin และ zonisamide ยาที่อยูในบัญชียาหลักแหงชาต ิ
ื
ป 2564 คอ gabapentin, lamotrigine, levetiracetam, topiramate และ vigabatrin ยากันชักกลุมใหมมี
24
22
