Page 60 - Neuropsychiatric.indd

2.1 ยาที่เป็นสาเหตุ
2.1 ยาที่เป็นสาเหตุ
2.1 ยาที่เป็นสาเหตุ 17-20 (รูปที่ 2.2) ได้แก 1) ท าให้ระดับ norepinephrine
กลไกที่ยาท าให้เกิดภาวะซึมเศร้ามีหลายกลไก
17-20 (รูปที่ 2.2) ได้แก่ 1) ท าให้ระดับ norepinephrine
่
กลไกที่ยาท าให้เกิดภาวะซึมเศร้ามีหลายกลไก
17-20
(รูปที่ 2.2) ได้แก 1) ท าให้ระดับ norepinephrine
ลดลง เช่น propranolol, clonidine, methyldopa, reserpine; 2) กระตุ้นการทางานของ GABA และลด
่
กลไกที่ยาท าให้เกิดภาวะซึมเศร้ามีหลายกลไก

ลดลง เช่น propranolol, clonidine, methyldopa, reserpine; 2) กระตุ้นการทางานของ GABA และลด

ลดลง เช่น propranolol, clonidine, methyldopa, reserpine; 2) กระตุ้นการทางานของ GABA และลด
ั
ระดับ serotonin เช่น ยากนชักบางชนด (ยากันชักกลุ่มใหม่ที่พบน้อยมาก คือ gabapentin และ
ิ
ระดับ serotonin เช่น ยากนชักบางชนด (ยากันชักกลุ่มใหม่ที่พบน้อยมาก คือ gabapentin และ
ั
ิ
ิ
ระดับ serotonin เช่น ยากนชักบางชนด (ยากันชักกลุ่มใหม่ที่พบน้อยมาก คือ gabapentin และ
ั
lamotrigine); 3) ท าให้ระดับ dopamine และ serotonin ลดลง เช่น aripripazole และ quetiapine; 4)
lamotrigine); 3) ท าให้ระดับ dopamine และ serotonin ลดลง เช่น aripripazole และ quetiapine; 4)
lamotrigine); 3) ท าให้ระดับ dopamine และ serotonin ลดลง เช่น aripripazole และ quetiapine; 4)
ท าให้ระดับ serotonin ลดลง เช่น prednisolone ขนาดสูง; 5) ท าให้ระดับ serotonin เปลี่ยนแปลง เช่น ยา
ท าให้ระดับ serotonin ลดลง เช่น prednisolone ขนาดสูง; 5) ท าให้ระดับ serotonin เปลี่ยนแปลง เช่น ยา
ท าให้ระดับ serotonin ลดลง เช่น prednisolone ขนาดสูง; 5) ท าให้ระดับ serotonin เปลี่ยนแปลง เช่น ยา
รักษาไมเกรนกลุ่ม triptans; 6) ท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกาย เช่น ระดับ estrogen
รักษาไมเกรนกลุ่ม triptans; 6) ท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกาย เช่น ระดับ estrogen
รักษาไมเกรนกลุ่ม triptans; 6) ท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกาย เช่น ระดับ estrogen
ลดลง ส่งผลใหเกดการเปลยนแปลงทางอารมณ เนองจาก estrogen มีผลต่อการสร้าง tryptophan ซึ่งเป็น
์
่
ิ
ี
้
่
ื
ี
์
ิ
ลดลง ส่งผลใหเกดการเปลยนแปลงทางอารมณ เนองจาก estrogen มีผลต่อการสร้าง tryptophan ซึ่งเป็น
้
่
่
ื
ี
่
ิ
้
่
ลดลง ส่งผลใหเกดการเปลยนแปลงทางอารมณ เนองจาก estrogen มีผลต่อการสร้าง tryptophan ซึ่งเป็น
ื
์
สารตั้งต้นของ serotonin เช่น leuprorelin ซึ่งเป็น gonadotropin-releasing hormone agonist และ
สารตั้งต้นของ serotonin เช่น leuprorelin ซึ่งเป็น gonadotropin-releasing hormone agonist และ
สารตั้งต้นของ serotonin เช่น leuprorelin ซึ่งเป็น gonadotropin-releasing hormone agonist และ
tamoxifen และ 7) เพิ่มระดับ cytokine เช่น interleukin-6 ซึ่งมีผลท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระดับของสาร
tamoxifen และ 7) เพิ่มระดับ cytokine เช่น interleukin-6 ซึ่งมีผลท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระดับของสาร
tamoxifen และ 7) เพิ่มระดับ cytokine เช่น interleukin-6 ซึ่งมีผลท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระดับของสาร
สื่อประสาทและท าให้เกิดซึมเศร้า นอกจากนี้ยาบางรายการท าให้เกิดภาวะซึมเศร้าแต่ยังไม่ทราบกลไกชัดเจน
สื่อประสาทและท าให้เกิดซึมเศร้า นอกจากนี้ยาบางรายการท าให้เกิดภาวะซึมเศร้าแต่ยังไม่ทราบกลไกชัดเจน
สื่อประสาทและท าให้เกิดซึมเศร้า นอกจากนี้ยาบางรายการท าให้เกิดภาวะซึมเศร้าแต่ยังไม่ทราบกลไกชัดเจน
เช่น efavirenz ซึ่งเป็นยาต้านไวรัสในกลุ่ม non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors และ
เช่น efavirenz ซึ่งเป็นยาต้านไวรัสในกลุ่ม non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors และ
เช่น efavirenz ซึ่งเป็นยาต้านไวรัสในกลุ่ม non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors และ
17-20
mefloquine ซึ่งเป็นยาต้านมาลาเรีย (ตารางที่ 2.3)
17-20
mefloquine ซึ่งเป็นยาต้านมาลาเรีย (ตารางที่ 2.3)
mefloquine ซึ่งเป็นยาต้านมาลาเรีย (ตารางที่ 2.3) 17-20

ตารางที่ 2.3 ยาที่สามารถท าให้เกิดภาวะซึมเศร้า
ตารางที่ 2.3 ยาที่สามารถท าให้เกิดภาวะซึมเศร้า
ตารางที่ 2.3 ยาที่สามารถท าให้เกิดภาวะซึมเศร้า
กลไก
ยา
กลไก
ยา
ยา กลไก
ยากันชัก: levetiracetam, phenobarbital, phenytoin, topiramate,
ยากันชัก: levetiracetam, phenobarbital, phenytoin, topiramate, กระตุ้นการท างานของ GABA และท าให้
ยากันชัก: levetiracetam, phenobarbital, phenytoin, topiramate, กระตุ้นการท างานของ GABA และท าให้
กระตุ้นการท างานของ GABA และท าให้
vigabatrin
serotonin ลดลง
vigabatrin
vigabatrin serotonin ลดลง
serotonin ลดลง
ลดระดับ serotonin
ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์
ลดระดับ serotonin
ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์
ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ ลดระดับ serotonin
ยาต้านมาลาเรีย: mefloquine
กลไกยังไม่ทราบชัดเจน
ยาต้านมาลาเรีย: mefloquine กลไกยังไม่ทราบชัดเจน
ยาต้านมาลาเรีย: mefloquine
กลไกยังไม่ทราบชัดเจน
ยาต้านไวรัส: efavirenz
ยาต้านไวรัส: efavirenz
ยาต้านไวรัส: efavirenz
ยาปรับภูมิคุ้มกัน: interferon-alfa, interleukin
เพิ่ม cytokine
ยาปรับภูมิคุ้มกัน: interferon-alfa, interleukin เพิ่ม cytokine
เพิ่ม cytokine
ยาปรับภูมิคุ้มกัน: interferon-alfa, interleukin
เปลี่ยนแปลงระดับ serotonin
ยารักษาไมเกรน: triptans
ยารักษาไมเกรน: triptans เปลี่ยนแปลงระดับ serotonin
ยารักษาไมเกรน: triptans
เปลี่ยนแปลงระดับ serotonin
เปลี่ยนแปลงระดับ dopamine และ serotonin
ยารักษาโรคจิต: aripiprazole, quetiapine
ยารักษาโรคจิต: aripiprazole, quetiapine เปลี่ยนแปลงระดับ dopamine และ serotonin
เปลี่ยนแปลงระดับ dopamine และ serotonin
ยารักษาโรคจิต: aripiprazole, quetiapine
ยาลดความดันโลหิต: clonidine, methyldopa, propranolol, reserpine ลดระดับ norepinephrine
ยาลดความดันโลหิต: clonidine, methyldopa, propranolol, reserpine ลดระดับ norepinephrine
ยาลดความดันโลหิต: clonidine, methyldopa, propranolol, reserpine ลดระดับ norepinephrine
รบกวนสมดุล dopamine
ยาเลิกบุหรี่: varenicline
ยาเลิกบุหรี่: varenicline รบกวนสมดุล dopamine
ยาเลิกบุหรี่: varenicline
รบกวนสมดุล dopamine
leuprorelin, tamoxifen
เปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมน
leuprorelin, tamoxifen เปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมน
leuprorelin, tamoxifen
เปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมน
GABA, gamma-aminobutyric acid
GABA, gamma-aminobutyric acid
GABA, gamma-aminobutyric acid
ที่มา : Botts และคณะ 17 17 18 18 19 19 20 20
ที่มา : Botts และคณะ , Rogers และคณะ , Kotlyar และคณะ และ Patten และคณะ
17, Rogers และคณะ , Kotlyar และคณะ และ Patten และคณะ
19
18
ที่มา : Botts และคณะ , Rogers และคณะ , Kotlyar และคณะ และ Patten และคณะ
20

ิ
รูปที่ 2.2 กลไกการเกดภาวะซึมเศร้าจากยา
ิ
รูปที่ 2.2 กลไกการเกดภาวะซึมเศร้าจากยา
ิ
รูปที่ 2.2 กลไกการเกดภาวะซึมเศร้าจากยา
GABA, gamma-aminobutyric acid
GABA, gamma-aminobutyric acid
18
19
17
GABA, gamma-aminobutyric acid
20
ที่มา : สร้างจาก Botts และคณะ , Rogers และคณะ , Kotlyar และคณะ และ Patten และคณะ
17, Rogers และคณะ , Kotlyar และคณะ และ Patten และคณะ
ที่มา : สร้างจาก Botts และคณะ 17 18 19 20
18
19
20
ที่มา : สร้างจาก Botts และคณะ , Rogers และคณะ , Kotlyar และคณะ และ Patten และคณะ
39
39
39
39