Page 57 - Neuropsychiatric.indd
P. 57

1.2 ข้อแนะน าเพื่อการป้องกัน
                                                          4
                       ข้อแนะน าเพื่อป้องกันการเกิดโรคจิตจากยา
                       o  การสั่งใช้ยาในตารางที่ 2.2 มีรายละเอียดที่ต้องพิจารณา ดังนี้
                          -  ประเมินปัจจัยเสี่ยงก่อนเริ่มใช้ยา
                          -  ควรใช้ยาในขนาดต่ าสุดที่ให้ผลการรักษา
                          -  หลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกันหลายขนาน และจ ากัดขนาดยาที่ใช้

                          -  ปรับขนาดยาให้เหมาะสมในผู้ป่วยที่มีการท างานของไตบกพร่องหรือตับบกพร่อง
                                                                       ี
                          -  หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของคาเฟอนสูง (มากกว่า 10 มิลลิกรัม/กิโลกรัม/วัน)
                              ในช่วงที่ใช้ยาที่มีความเสี่ยงท าให้เกิดโรคจิต

                          -  ติดตามผู้ป่วยสม่ าเสมอ และแนะน าให้ผู้ป่วยหรือญาติสังเกตอาการผิดปกติ
                                                        ่
                       o  การใช้ยารักษาโรคพาร์กินสัน ควรคอย ๆ ปรับเพมขนาดยา เพอลดความเสยงต่อการเกดโรคจต
                                                                                                        ิ
                                                                                                   ิ
                                                                              ่
                                                                                         ่
                                                                                         ี
                                                                              ื
                                                                   ิ
                                                                   ่
                                                                     ิ
                          เนื่องจากยารักษาโรคดังกล่าวมีทั้งยาที่มีผลเพ่มระดับ dopamine เช่น levodopa และ
                          bromocriptine และยาที่มีฤทธิ์ anticholinergics เช่น benztropine และ trihexyphenidyl
                          -  ขนาดยาเริ่มต้น levodopa/carbidopa 100 มิลลิกรัม/25 มิลลิกรัม รบประทาน ทุก 8 ชั่วโมง
                                                                                      ั
                              สามารถปรับเพิ่มขนาด levodopa ครั้งละ 100 มิลลิกรัม/วัน ทุก 1-2 วัน โดยขนาดยาสูงสุด
                                                                                    9
                              800 มิลลิกรัม/วัน และ carbidopa ขนาดสูงสุด 200 มิลลิกรัม/วัน
                          -  ขนาดยาเรมต้น bromocriptine 1.25 มิลลิกรัม รับประทาน ทุก 12 ชัวโมง และสามารถ
                                       ่
                                                                                          ่
                                       ิ
                              ปรับเพิ่มขนาดยาครั้งละ 2.5 มิลลิกรัม/วัน ทุก 2-4 สัปดาห์ ขนาดสูงสุด 100 มิลลิกรัม/วัน
                                                                                                        10
                                                                                          ั
                                        ิ
                       o  การใช้ยาบางชนด เช่น benzodiazepines ยาต้านซึมเศร้า ควรค่อย ๆ ปรบลดขนาดยา เมื่อ
                          ต้องการหยุดยา เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดอาการโรคจิตจากการหยุดยากะทันหัน

                       1.3 การจัดการเมื่อเกิดอาการไม่พึงประสงค์
                       โรคจตจากยาจะต้องมความสมพนธ์ระหว่างอาการแสดงและช่วงเวลาทใช้ยา เพ่มขนาดยา หรอหยุด
                                         ี
                                                                                  ่
                                                                                         ิ
                                                                                                    ื
                                                  ั
                           ิ
                                                                                  ี
                                               ั
                                                                                        3,4
                                                                                                   ั
                     ั
               ยากะทนหัน อาการแสดงของโรคจิตจากยามีลักษณะเช่นเดียวกับที่ไม่ได้มีสาเหตุจากยา  การวินิจฉยจึงเน้น
               การตัดสาเหตุที่ไม่เกี่ยวข้องออก โดยซักประวัติการใช้ยา สมุนไพร เช่น กัญชา กระท่อม สมุนไพรที่อยู่ใน
                                            ็
                              ่
                                                                       ่
                                               ่
                                                                                       ิ
                 ั
               ลกษณะยาดองทมแอลกอฮอลเปนสวนผสม สารเสพติด ตรวจรางกาย ตรวจทางจตประสาท ตรวจทาง
                               ี
                              ี
                                          ์

               หองปฏิบัตการ เช่น ระดับอิเลกโทรไลต์ การทางานของตับและไต ระดับไทรอยดฮอรโมน ความสมบูรณ์ของ
                 ้
                        ิ
                                         ็
                                                                                   ์
                                                                                      ์
               เม็ดเลอด หรือการส่งตรวจทจาเพาะ เช่น กรณสงสัยโรคหลอดเลือดสมอง จะส่งตรวจเอกซเรย์คอมพวเตอร    ์
                                                                                                    ิ
                                       ี

                                       ่
                                                       ี
                     ื
               สมอง หรือตรวจสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ตรวจหาเชื้อไวรัสเอชไอวี เพื่อแยกวินิจฉัยจากภาวะผิดปกติของ
               ระบบประสาทที่เกี่ยวกับการติดเชื้อเอชไอวี (HIV-associated neurocognitive disorder) เป็นต้น
                                                  ิ
                       โดยทั่วไป การรกษาอาการโรคจตจากยา ต้องหยุดยาทเป็นสาเหตุ สวนใหญอาการจะหายไดเอง
                                    ั
                                                                                        ่
                                                                                                      ้
                                                                      ี
                                                                                  ่
                                                                      ่
                                                              ็
                                                                                                    4
                                     ็
               ภายหลังจากหยุดยาที่เปนสาเหตุ โดยใช้ระยะเวลาเปนวัน ถึงหลายวัน ขึ้นกับค่าครึ่งชีวิตของยา  กรณี
                                            ่
                                            ื
               chloroquine ต้องใช้เวลานาน เนองจากค่าครึ่งชีวิต 45-55 วัน  หากผู้ป่วยจ าเป็นต้องใช้ยาต่อเนื่อง ให้ปรับ
                                                                                       4
               ลดขนาดยาหรือเปลี่ยนไปใช้ยาชนิดอนที่ไม่มีความเสี่ยงต่อโรคจิตหรือมีความเสี่ยงต่ า   ส าหรับผู้ป่วยที่ใช้ยา
                                               ื่
                                                                            ี
               รักษาโรคพาร์กินสันหลายตัวร่วมกันที่มีความเสี่ยงต่อโรคจิต ให้หยุดยาที่มความเสี่ยงมากกว่าก่อน โดยมีล าดับ
                                                                                            ี
               ดังนี้ คือ หยุด anticholinergics และ selegiline ก่อน และให้การรกษา  หากยังคงมอาการ ให้หยุด
                                                                            ั
               dopamine agonists เช่น bromocriptine และ levodopa/carbidopa ตามลาดับ   4,11-13  กรณีมีสาเหตุจาก

                                                                                                        36
               36
   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62