Page 157 - เภสัชภัณฑ์ทางผิวหนัง-14052022

ั
ทำได?โดยกระจายผงยาหรือแขวนลอยผงยาในตัวพาเฉื่อย เช@น โพแทสเซียมโบรไมด( (KBr) แล?วนำไปอด
เป”นแผ@นบางก@อนนำไปวิเคราะห(

ื
4) X-ray powder diffraction (XRPD) เป”นเทคนิคที่สามารถใช?ระบุเอกลักษณ(ผลึกหรอ
ตรวจสอบรูปแบบของผลึกพหุสัญฐานได? เนื่องจากให?ข?อมูลที่ชัดเจน รวดเร็ว ใช?ตัวอย@างไม@มาก และ

ขั้นตอนการวัดค@อนข?างง@าย เมื่อรังสีเอกซ(ตกกระทบผลึกที่มีโครงสร?างที่เป”นระเบียบและสม่ำเสมอ

ในช@วงความยาว จะเกิดการเลี้ยวเบน (diffraction) และแสดงแบบอย@างการเลี้ยวเบน (XRD pattern)

ึ
ที่ประกอบด?วยพีกที่องศาตกกระทบต@างๆ ที่มีลักษณะเฉพาะตัวสำหรับแต@ละรูปผลึก ในขณะที่รูปผลก
แบบอสัญฐานจะแสดงพีกขนาดกว?าง (diffuse halo pattern) เรียบ ไม@แหลม เนื่องจากไม@มีโครงสร?าง

ที่เรียงกันเป”นระเบียบในช@วงยาว

7.2.2 ขนาดอนุภาคและการกระจายตัวของอนุภาค (particle size และ particle size

distribution)
ขนาดอนุภาคของตัวยาสำคัญ และการกระจายตัวของขนาดอนุภาคเป”นปจจัยที่มีผลต@ออัตราการ

ละลาย การดูดซึม ความสม่ำเสมอของปริมาณยา (content uniformity) สี ความคงตัว การไหล อัตรา

การตกตะกอน และลักษณะความเรียบเนียนของตำรับเมื่อทาลงบนผิวหนัง อนุภาคขนาดใหญเมื่อทาลง
@
บนผิวหนังจะทำให?รู?สึกสากผิว อนุภาคที่มีขนาดเล็กสามารถละลายและดูดซึมผ@านเมมเบรนได?ง@ายและ

เร็วกว@าอนุภาคที่มีขนาดใหญ เนื่องจากอนุภาคที่เล็กจะมีพื้นที่ผิวที่สัมผัสกับตัวทำละลายหรือของเหลว
@
ในร@างกายได?มากกว@า อย@างไรก็ตามการลดขนาดอนุภาคให?มีขนาดเล็กมากเกินไปอาจเพิ่มโอกาสสัมผส
ั
จากปจจัยในสภาวะแวดล?อม เช@น ออกซิเจน แสง ความชื้น มากกว@าอนุภาคที่มีขนาดใหญ@กว@า ทำให?เกิด

การเสื่อมสลายได?ง@ายกว@า นอกจากนี้อนุภาคของตัวยาควรมีขนาดสม่ำเสมอเพราะหากมีการกระจายตว
ั
ของขนาดอนุภาคสูงอาจส@งผลต@อความไม@สม่ำเสมอของปริมาณยาได? การวัดขนาดอนุภาคและการ

กระจายตัวของขนาดอนุภาคมีข?อดีและข?อจำกัดที่แตกต@างกันไป ผู?ทำการทดลองควรเลือกใช?วิธีการหรือ
เครื่องมือให?ถูกต?องและเหมาะสมกับคุณสมบัติของสารและรูปแบบเภสัชภัณฑ(ที่จะผลิต การวัดขนาด

อนุภาคสามารถวัดได?หลายวิธี ได?แก@
1) การใช?แร@ง (analytical sieving)

แร@งเป”นอุปกรณ(ทใช?สำหรับแยกขนาดอนุภาคโดยอาศัยการสั่นสะเทือนที่อาจจะทำโดยแร@งมือ
ี่
หรือแร@งด?วยเครื่องกล แรงลมหรืออากาศ มีลักษณะเป”นช@องที่มีรูเป„ดที่มีขนาดแตกต@างกันในแต@ละชั้นท ี่

ี่
เรียงต@อกันประมาณ 5-10 ชั้น ตะแกรงอาจทำจากไนลอน หรือลวดเหล็ก หรือพลาสติก (รูปท 7.3) การ
แร@งทางเภสัชกรรมมักใช?แรงการสั่นสะเทือนจากเครื่องกล ซึ่งมีตัวสั่นช@วยให?เกิดการสั่น ทำให?อนุภาคผง

143