Page 239 - ebook.msu.ac.th
P. 239
236
๓.ลักษณะทางสังคมวัฒนธรรม
มีการระบุเรื่องข้อก าหนดการคบค้าสมาคมกับผู้คนเชื้อชาติอื่น ทั้งยังอธิบายสาเหตุว่าก าหนดข้อบังคับ
ขึ้นด้วยสาเหตุใด
(๒๘/๒)... อนึ่งกุลาผ้าลางเป็นคนต่างประเทศบทก่อน ห้ามว่าหมิให้ถือเพศเอามาเป็น
ี
(๒๙/๑) ฮตคลองของโตนั้น ด้วยเหตุว่ากุลาผาลางเป็นคนต่างภาษา บ่ฟังบังคับบัญชา เป็น
คนบ่หย้านเจ้าหย้านนาย จะเอาราชการบ้านเมืองก็บ่ซะดวกโดยละม่อมแล้วย่อมท าอาวุธ
ั
เป็นเครื่องมือให้คนอนธพาลชอบใจมาขายคนทั้งปวงจึงได้เยื่องอย่างคิด ทั้งมีดซุยมีดซะ
ด้ าถือไปมา...(ช ารุด)...กลางวันกลางคืน ทุกวันนี้ก็เพราะกุลาผาลางท ามาเป็นตัวอย่างจึง
ก าเริบพากันคิดกระท าตามทั้งนี้บ่ควร มันจะเป็นข้าเสิก...(ช ารุด)...เหมือนสัตว์เดียระสาน
ช้างอาศัยเชิงงา ปลาอาศัยเชิงเงี่ยง หมาอาศัยเชิงแข่ว บ้านเมืองก็จะเกิดข้า (ฆ่า) ฟนไม่
ั
เป็นบรมผาสุก จึงได้ห้าม ฯ
(๒๙/๒)... ถ้าต้องสู่กุลา จะเข้ามาเป็นเขยสู่โดยละม่อม ให้ตาแสง นายอ าเภอพาตัวกุลากับ
่
่
พอแม่ผู้ญิงเข้าไป ณ ศาลากลางจะได้ไถ่ถามพอแม่แลตัวกุลาให้อยู่ในบังคับบัญชา
เจ้านายพอแม่โคตรวงศ์โดยละเอียด จึงจะให้ (๓๐/๑) ปลูกฝัง ถ้าลูกสาวหลานสาวผู้ใด เอา
่
กุลาขึ้นสู่ ให้จับเอาตัวกุลากับลูกสาวหลานสาวส่งเข้าไปจะได้ท าโทษเป็นข้อล่วงเกิน หลัก
ค าแล้วบ่ให้เป็นผัว...(ช ารุด)...เมียกันต่อไป ถ้ากุลาก็ดี ไทมอญ ญ้อ ยวน ลาวพวน
เขมร ส่วย ข่า ละว้า ชาวบน สมัครเข้ามาเป็นเขยสู่โดยละม่อมตามประเพ (ณี)...(ช ารุด)...
ตาแสงพอบ้านนายอาเภอโคตรวงศ์พร้อมกันเอาปฏิญาณทาน(ทัณฑ์)บนไว้ให้มั่นคง ตาม
่
่
อย่างบุราณแล้วให้เร่งเอาเงินกับ...(ช ารุด)...เป็นค่าคารวะให้ตาแสงมีหนังสือบอกให้พอ เมี ย
แม่เมียกับตัวเขยสู่ ถือหนังสือบอกกับเงินหกบาทไปคารวะหลักค าจงทุก (ประการ)
(๓๐/๒)...(ช ารุด)...ปิดบังเขยสู่ไว้จะมีความผิด ฯ
๔.สังคมเกษตรกรรม
ว่าด้วยเรื่องสาระส าคัญของการท านา ปลูกข้าว ห้ามเผาหญ้าหน้าแล้ง ข้อก าหนดเกี่ยวกับการกั้นน้ า
ท าฝายสาธารณะทดน้ าเข้านา การลงแรงท างานส่วนรวม และสิทธิประโยชน์ที่จะได้รับ
(๓๑/๑) ... ข้อหนึ่ง เถิงเทศกาลเดือน ๑๒ เดือน ๑ เดือน ๒ เดือน ๓ ราษฎรเกี่ยวเข้าแล้วยัง
บ่(๓๑/๒)ทันเกี่ยวหญ้า ห้ามอย่าให้ผู้ใดเอาไฟจูดป่า ถ้าผู้ใดเอาไฟจูดป่าลามไปไหม้
แฝกคาอันราษฎรยังบ่ทันได้เกี่ยวเอาก็ดี และเกี่ยวไว้แล้วก็ดี เสียมากน้อยเท่าใดให้ผู้
จูดป่านั้นใช้ แล ลามไปไหม้ฮั้วไฮ่ฮั้วนา เถียงไฮ่ เถียงนา แอกคราดไถ ไหม้เท่าใดให้
ใช้ท่อนั้น ถ้าไหม้บ้านเฮือน ให้ตาแสง จับเอาตัวส่งเข้าไป ณ ศาลากลาง จะได้ท า
โทษตามกฎหมาย ถ้าพ้นเดือน ๓ เพ็งไป จะเอาโทษแก่ผู้จูดป่านั้นบ่ได้ ด้วย
เจ้าพระยาพลเทพโปรดอนุญาตให้ราษฎรจูดป่าแล้ว เจ้าของบ่ระมัดระวังเก็บเอา
ของตัวไว้ ไหม้เสียบ่มีโทษแก่ผู้จูดแล ฯ
