Page 241 - ebook.msu.ac.th
P. 241
238
ในเมืองที่มีสกุลใหญ่ ให้เขี้ยนยี่สิบทีเอาเงินห้าต าลึง ถ้าเป็นหม้ายฮ้างให้เขี้ยนสิบ
ห้าที เอา (๑๗/๑)...(ช ารุด)...บาท ถ้าเป็นลูกสาวท้าวในเมืองที่สกุลน้อยให้เขี้ยนสิบห้า
ทีเอาเงินห้าต าลึงถ้าเป็นหม้ายฮ้างให้เขี้ยนสิบ...(ช ารุด)...เงินสิบบาท ถ้าลูกสาวท้าว
บ้านนอกให้เขี้ยนสิบทีเอาเงินห้าต าลึง ถ้าเป็นหม้ายฮ้างให้เขี้ยนห้าทีเอาเงิน...
(ช ารุด)...ถ้าลูกสาวเพียกรมการผู้ใหญ่ในเมืองตั้งแต่เมืองแสนเมืองจันลงมาให้
้
เขี้ยนสิบทีเอาเงินห้าต าลึง ถ้า...(ช ารุด)...หม้ายฮาง ให้เขี้ยนห้าทีเอาเงินสิบบาท ถ้าลูกสาว
เพีย ใช้ราชการอยู่ในเมือง ให้เขี้ยนเจ็ดทีเอาเงินห้าต าลึง ถ้า(๑๗/๒).
...(ช ารุด)...ฮ้าง ให้เขี้ยนสามที เอาเงินสิบบาท ถ้าเป็นลูกสาวเพียตาแสงปลัดตาแสง
กวนบ้านให้เขี้ยนเจ็ดที เอา...(ช ารุด)...ต าลึง ถ้าเป็นหม้ายฮ้างให้เขี้ยนสามทีเอาเงิน
สิบบาท ถ้าเป็นลูกสาวจ่ากับเพียบ้านนอกให้เขี้ยนห้าทีเอา...(ช ารุด)...ต าลึงถ้าเป็น
หม้ายฮ้างให้เขี้ยน สามทีเอาเงินสิบบาทถ้าเป็นลูกสาวไพร่น้อยพลเมืองให้เอาแต่เงิน
...(ช ารุด)...แล้วให้แปลงเป็นสินไหมพินัยเกิ่งถ้าเป็นหม้ายฮ้างให้เอาแต่เงินสิบบาท
แล้วให้แปลงเป็นสินไหมพินัยเกิ่งแล้วให้แต่งสุพะ(๑๘/๑)...(ช ารุด)...ตามฮีตคลอง
บุราณจงทุกราย ฯ
ทั้งนี้ยังรวมไปถึงบทลงโทษหญิงที่มากชู้สู่ชาย
(๑๙/๑)... ถ้าลูกก็ดี เป็นหม้ายฮ้างก็ดี เป็นคนใจอันธพาลคบ...(ช ารุด)...ไม่เลือกหน้า
เป็นคนโลภตัณหาเห็นแก่เงินจ่ายตัวกินจ้าง ให้พ่อแม่กับพ่อบ้านจับเอาตัวส่งเข้าไป
ณ ศาลากลางจะจัดแจง...(ช ารุด)...กองอัฐมาสรับชายโถงและแขกเมือง จะได้อิ่มใน
กามตัณหาให้สมดังความมักญิงจ าพวกนี้ ถ้าชายใด...(ช ารุด)...(สมา) คม อย่าให้มีขัน
แปลงให้แต่ค่าจ้างตามราคาเกษียณอายุต่ าสูงเหมือนอย่างส าเพ็งในกรุงเทพมหานคร ฯ
หมายเหตุ - (.../...)* เลขก ากับใบและหน้าเอกสารใบลาน
- แปลตามเสียงและตัวอกษรที่ปรากฏ บางค าจึงไม่อยู่ในรูปการถ่ายเสียงซึ่งตรงกับการใช้ภาษาไทย
ั
ในปัจจุบัน
เช่น ญิง หมายถึง หญิง, เขี้ยน หมายถึง เฆี่ยน,
เข้า หมายถึง ข้าว, เหล้น หมายถึง เล่น เป็นต้น
สรุป
ในกระบวนการการปกครองตั้งแต่เดิมทีนั้น จะเห็นได้ว่ามีการน าจารีต ประเพณีเข้ามาใช้ร่วมกับส่วนที่
ื่
บัญญัติให้เป็นหลักค าเพอประกอบการบังคับใช้ ทั้งยังมีความส าคัญในฐานะเอกสารที่มีการบันทึก
ื้
ประวัติศาสตร์ในพนที่นั้นๆ รวมอยู่ด้วย และในส่วนนี้ย่อมท าให้เห็นภาพรวมของสังคมนั้นๆ ในช่วงระยะเวลา
หนึ่งถึงช่วงระยะเวลาหนึ่งซึ่งเชื่อมโยงถึงกัน ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ศาสนาและวัฒนธรรม
ประเพณีที่มีต่อพนที่โดยรอบ จากบันทึกช่วงต้นของหลักค าได้กล่าวถึงความทุกข์ล าบากหลังจากเจ้าอนุ
ื้
เวียงจันทน์ประหารพระยาภักดีชุมพล (แล) จนถึงการขึ้นในอาณัติต่อเมืองนครราชสีมา โคต่างช้างเกวียนใน
ั
ื้
พนที่ ๆ ต้องน าไปรับรองราชการที่นครราชสีมา ตลอดจนความสัมพนธ์ระหว่างกลุ่มชาติพนธุ์โดยรอบ จาก
ั
