Page 240 - ebook.msu.ac.th
P. 240
237
(๒๓/๒)...เถิงเทศกาลจะท านา ให้พ่อบ้านป่าวเตินลูกบ้านพร้อมกัน ลงป้านฝายห้วย
หนอง คลองบึงแต่ต้นระดู เดือน ๔ เดือน ๕ เดือน ๖ จะได้น้ าไว้ใส่นาโดย (๒๔/๑)
ง่าย จะได้ผลเม็ดเข้า(ข้าว)เป็นก าลังราชการ ท าบุญให้ทานเป็นการกุศลต่อไป ฯ
ถ้าเป็นฝายฮ่วมกัน นาหลายเจ้าจะเอาน้ าขึ้นไปใส่ ...(ช ารุด)...ให้ตาแสงกับผู้เป็นเจ้า
ฝายป่าวฮ้องให้มาป้านซ่อยกัน ถ้าผู้ใดบ่มาปั้นซ่อย อย่าให้น้ าไหลไปใช้นามัน ถ้ามัน
มาขืนเป่งเอา...(ช ารุด)...ไปใช้นามันให้พ่อบ้านกับเจ้าฝายเขี้ยน(เฆี่ยน)ห้าบาด(ห้าที)
ให้มันเสียเงินบาทหนึ่ง ให้พ่อบ้านกับพวกปั้นฝายแจกกันกิน
๕. จิตส านึกความรับผิดชอบร่วมกัน
ว่าด้วยการสั่งห้ามดักปลาในฤดูวางไข่ และบทลงโทษผู้ฝ่าฝืน ด้วยเหตุที่ห้วยหนองคลองบึงเป็นสมบัติ
ที่คนในชุมชนใช้ร่วมกัน จึงจ าเป็นต้องมีข้อก าหนดเพื่อการจัดการทรัพยากร
(๒๔/๒)... ข้อหนึ่ง เถิงระดูเดือนสี่ เดือนห้า เดือนหกฝนตกน้ านอง ผุงสัตว์สาคณา...
(ช ารุด)...(๒๕/๑) ขึ้นเหล้นขึ้นไข่ จะได้เป็นแนวเป็นพันธุ์ต่อไป ห้ามอย่าให้คนทั้งปวง
เฮ็ดเผือกลงละบังต้อนหลี่กักขังไว้เป็นอันขาด ฯ ถ้าผู้ใดขืนเฮ็ดให้ตาแสงอ าเภอเขี้ยน
ห้าบาด ให้มันคารวะหลักค า เงินสิบบาทให้ตาแสงแบ่งเป็นพินัยห้าบาทส่งเข้าไปให้
ตาแสง ปลัด นายบ้านเอาไว้ท า...(ช ารุด)...บายแจกกันกิน ถ้าเถิงระดูเดือน ๑๐ เดือน
๑๑ น้ าล่วงปลาลงก็บ่ห้าม ฯ ข้อหนึ่งห้ามอย่าให้คนทั้งปวงวางยาเบื่อยาเมาด้วย
ลูกไม้ ใบไม้ เปลือกไม้ ฮากไม้ลงในวังน้ าให้ปลาตาย เอามากินเป็นอาหารเป็นอัน
ขาด ถ้าผู้ใดขืนท า (๒๕/๒)...(ช ารุด)...ให้ตาแสงจับตัวส่งเข้าไปจะได้ท าโทษให้มัน
ทรมานกายเหมือนดังมันท าแก่สัตว์ถ้วนสามเดือน ฯ
๖. การครองตนของสตรี
ึ
ข้อปฏิบัติ ข้อบังคับในเรื่องของการประพฤติตน ของชายต่อหญิง และความผิด รวมถงการปรับตาม
ชั้นยศหรือบรรดาศักดิ์
(๑๖/๑)...บ่าวหนุ่มไปเที่ยวเหล้นลูกญิงนางสาว ให้อ่อนน้อมเป็นที่ย าเกรงบิดามารดา
สาว จะขับล าก็ให้เป็นค า...(ช ารุด)...ค าดีแก่เถ้าแก่บ้านเมืองเป็นที่ฟังได้ อย่าเอาค า
พุทธิเจ้ามาว่าเหล้นเป็นค าประโลมโลกเมื่อนั่งเหล้น...(ช ารุด)...ให้ห่างกันประมาณ
สามศอก ถ้าลูก ชายผู้ใดบังอาจไมกลัวเกรงขึ้นเข้าใกล้จับสายไนยุดไว้ นั่งกวมหัวไน
่
แล้วจับ(๑๖/๒)...(ช ารุด)...มือ จับในกายเนื้อตนลูกสาวของท่านจนเถิงส าเลา(ช าเรา)ก็
ดีท าดังนี้เป็นชาย บังอาจเป็นญิงไม่สมยอม ถ้าเป็นลูกสาวเจ้า..(ช ารุด)..บ่ทันมีผัวให้
เอาเงินสิบต าลึงเขี้ยน สามสิบที ถ้าเป็นหญิงหม้ายฮ้างให้เขี้ยนสิบห้าทีเอาเงินห้า
ต าลึง ถ้าเป็นลูก...(ช ารุด)...ฮาด เจ้าราชวงศ์เจ้าราชบุตรเจ้าผู้ช่วยให้เขี้ยนยี่สิบห้า
ทีเอาเงินสิบต าลึงถ้าเป็นหม้ายฮ้างให้เขี้ยนยี่สิบที...(ช ารุด)...ต าลึง ถ้าเป็นลูกสาวท้าว
