Page 30 - MSU Digital Book

ั
่
่
้
่
ในรู้ะบื้บื้ทำางเดินปสสาวะ ควรู้ต้รู้วจต้ิดต้ามคาครู้เอต้ินนในเลอดและกี่ารู้ต้รู้วจปัสสาวะ (urinalysis)
�
่
่
�
้
้
�
�
่
�
อยางใกี่ลช้ิด เนองจากี่ความผู้ิดปกี่ต้ิเหลานสามารู้ถ่กี่รู้ะต้้นใหเกี่ดกี่ารู้ปฏิเสธไต้ได ผู้ปวยทำคาครู้เอต้ินน
�
่
่
่
่
ิ
่
�
ิ
�
�
�
ิ
ิ
่
ิ
้
ิ
ึ
�
ิ
�
�
�
�
ในเลอดเพมขน รู้อยละ 20-25 จากี่คาเรู้มต้น ควรู้มกี่ารู้ต้รู้วจปรู้ะเมินเพมเต้มอย่างใกี่ลช้ิด ดวยวธกี่ารู้
่
่
�
์
เช้น กี่ารู้อลต้รู้าซ้าวนดไต้ กี่ารู้ต้รู้วจช้ิ�นเนอไต้ (kidney allograft biopsy) เพ้อหาสาเหต้้ทำแนช้ด 4,7,8
�
้
�
ั
่
�
่
ั
่
1.2 การปฏิิเสธไต
ิ
ำ
ั
ิ
�
่
้
ำ
่
กี่ารู้ปฏิเสธไต้เปนภูาวะแทำรู้กี่ซ้อนทำสาคญของกี่ารู้ปลกี่ถ่ายไต้ทำทำาใหเกี่ดกี่ารู้สญเสย
�
�
่
็
้
�
่
็
่
ิ
ไต้ได� ม่สาเหต้้จากี่ปฏิิกี่รู้ยาทำางภูมคมกี่น โดยสามารู้ถ่แบื้งต้ามกี่ลไกี่ทำางรู้ะบื้บื้ภูมคมกี่น เปน 2 แบื้บื้
ิ
ั
�
้
้
ิ
้
�
้
ิ
ั
ดงน่�
ั
�
็
1) Cellular immunity ซ้งเปนกี่ารู้ต้อบื้สนองทำางรู้ะบื้บื้ภูมคมกี่นผู้านกี่ารู้ทำางาน
่
้
ั
�
ำ
้
ิ
ึ
่
ิ
์
ำ
็
�
้
้
�
่
�
์
ของเซ้ลลเมดเลอดขาวช้นด T-cell ทำเหนยวนาใหเกี่ดกี่ารู้ต้ายของเซ้ลลเปาหมาย (apoptosis)
ิ
�
่
่
เรู้่ยกี่กี่ารู้ปฏิิเสธไต้ผู้านกี่ลไกี่น่วา T-cell mediated rejection หรู้้อ cellular rejection
็
ึ
่
ิ
ำ
ั
2) Humoral immunity ซ้�งเปนกี่ารู้ต้อบื้สนองทำางรู้ะบื้บื้ภู้มคมกี่นผู้านกี่ารู้ทำางาน
�
้
็
่
ั
�
ของเซ้ลลเมดเล้อดขาวช้นด B-cell รู้วมกี่บื้ plasma cell และ T-cell ทำำาให�เกี่ดกี่ารู้หลัง antibody
์
ิ
ิ
เรู้่ยกี่กี่ารู้ปฏิิเสธไต้ผู้านกี่ลไกี่น่วา humoral rejection หรู้้อ antibody-mediated rejection หรู้้อ
่
่
�
vascular rejection 4,8
กี่ารู้ปฏิิเสธไต้ ยงสามารู้ถ่แบื้งต้ามรู้ะยะเวลาได�เปน 3 รู้ะยะ ดงน่ �
่
็
ั
ั
1) Hyperacute rejection เกี่ดกี่ารู้ปฏิิเสธไต้อยางรู้วดเรู้วมากี่ ในเวลานาทำ่ถ่งช้ัวโมง
�
็
่
ึ
ิ
หลงกี่ารู้ปลกี่ถ่ายไต้ ซ้งเป็นผู้ลมาจากี่กี่ารู้ม antibody จำานวนมากี่ไปต้่อต้าน antigen ของอวัยวะ
ั
้
่
ึ
�
่
�
่
�
ทำปล้กี่ถ่่าย โดยในปจจ้บื้นม่วธ่กี่ารู้ต้รู้วจ donor specific antibodies (DSAs) และเทำคนคกี่ารู้ต้รู้วจ
ั
ั
ิ
ิ
ความเข�ากี่นได�ของเล้อด (cross-matching techniques) ทำช้วยลดปญหากี่ารู้ปฏิิเสธไต้ได�
่
ั
่
�
ั
่
2) Acute rejection เป็นปฏิกี่ิรู้ิยากี่ารู้ปฏิิเสธไต้เฉยบื้พลัน ซ้�งพบื้ได�บื้่อยในช้่วง
ึ
ิ
้
�
่
่
�
้
่
้
้
่
�
่
6 เดอนแรู้กี่ของกี่ารู้ปลกี่ถ่ายไต้ โดยพบื้ไดถ่งรู้อยละ 20 ของผู้ปวย ทำาใหไต้ทำปลกี่ถ่ายเขาไป ไมสามารู้ถ่
ำ
�
�
ึ
�
่
ั
�
�
้
ึ
่
่
้
ิ
ิ
ทำางานได ค่าครู้เอต้นนในเลอดเพมสงขนต้อเนองมากี่กี่ว่าหรู้อเทำากี่บื้รู้อยละ 30 จากี่คาเดม โดยไม ่
�
้
่
ำ
�
ิ
่
�
้
ั
่
ึ
่
ทำรู้าบื้สาเหต้้ หรู้้อ ม่ภูาวะ delayed graft function กี่ารู้ทำำางานของไต้ไมถ่งรู้ะดบื้ทำคาดไว� ภูายใน
�
่
1-2 เด้อนแรู้กี่ พบื้วา acute rejection นอกี่จากี่เกี่ดในช้วงแรู้กี่ของกี่ารู้ปล้กี่ถ่่ายไต้แล�ว ยงสามารู้ถ่
่
ั
ิ
่
�
้
ิ
ั
ิ
้
�
้
้
ั
�
้
้
เกี่ดไดในทำกี่ช้วงเวลาหลงกี่ารู้ปลกี่ถ่ายไต้ โดยเฉพาะเมอรู้ะดบื้ยากี่ดภูมคมกี่นในเลอดลดลง โดยเกี่ด
่
ั
ิ
ผู้านกี่ลไกี่ทำางรู้ะบื้บื้ภูมคมกี่น ได�ทำงแบื้บื้ cellular immunity และ humoral immunity ผู้ปวย
่
่
�
้
ั
�
ั
ิ
้
�
้
ำ
�
�
ิ
ั
ำ�
ั
�
ำ�
่
ั
มกี่มความดนโลหต้สง นาหนกี่เพมจากี่กี่ารู้คงของนาและโซ้เดยม และเกี่ดภูาวะ azotemia ทำาใหม ่
้
ิ
ั
่
ิ
ิ
�
่
่
กี่ารู้เพิ�มขึนของคายเรู้่ยไนโต้รู้เจนในเล้อดและคาครู้่เอต้น่นในเล้อด
้
่
ั
้
3) Chronic allograft nephropathy/injury คอ โรู้คไต้เรู้อรู้งหลงกี่ารู้ปลกี่ถ่ายไต้
ั
้�
้
ำ
โดยมผู้ลใหกี่ารู้ทำาหนาทำของไต้ทำไดรู้บื้กี่ารู้ปลกี่ถ่ายเสอมลงช้า ๆ ใช้เวลาเปนเดอนหรู้อป โดยพบื้ใน
้
่
็
�
้
ี
ั
้
้
�
่
�
�
่
�
�
�
�
่
5