Page 61 - Neuropsychiatric.indd

17
ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะซึมเศร้าจากยา ได้แก่ เพศหญิง มีความวิตกกังวล การนอนผิดปกติ มีโรค
ี
ี
ู
ิ
ทางระบบประสาทอยู่เดิม มีความเครยดสง เคยมประวัตภาวะซึมเศร้า หรือเคยเกดภาวะซึมเศราจากยา
้
ิ
ประวัติครอบครัวเป็นโรคทางอารมณ์

2.2 ข้อแนะน าเพื่อการป้องกัน
ข้อแนะน าเพื่อป้องกันการเกิดภาวะซึมเศร้าจากยา ในตารางที่ 2.3 มีดังนี้
17
o ประเมินปัจจัยเสี่ยงก่อนเริ่มใช้ยา
o เลือกใช้ยาตัวอื่นในกลุ่มแทน หากเป็นไปได้
o ค่อย ๆ ปรับขนาดยาเพิ่มขึ้น

o ปรับลดขนาดยาให้เหมาะสมในผู้ป่วยที่ไตหรือตับท างานบกพรอง เช่น ปรับลดขนาดยา
่
levetiracetam ในผู้ป่วยที่ไตท างานบกพร่อง
o หลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกันหลายขนาน และจ ากัดขนาดยาที่ใช้
o ติดตามผู้ป่วยสม่ าเสมอโดยเฉพาะในช่วงแรกของการใช้ยา และแนะน าให้ผู้ป่วยหรือญาติสังเกต
ิ
ื
อาการผดปกตเพ่อสามารถค้นหาและให้การรักษาได้แต่เนิ่นและป้องกันการเกิดภาวะซึมเศร้าที่
ิ
รุนแรงมากขึ้น

2.3 การจัดการเมื่อเกิดอาการไม่พึงประสงค์

ั
ี
้
ื
ี
17
ั
่
่
้
อาการของภาวะซึมเศราจากยาเหมอนกบอาการทไมไดมสาเหตุจากยา ในการวินิจฉยภาวะ
่
้
์
ั
ิ
ี
ั
ึ
ึ
้
ซมเศราจากการใช้ยา แพทยจะซกประวัตโรคประจ าตว ยาทใช้ ประวัติภาวะซมเศรา ประวัติโรคซมเศราใน
ึ
้
่
ครอบครัว ตลอดจนเหตการณหรือความเครียดที่ส่งผลกระทบท าให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้ ตรวจรางกาย ตรวจ
์
ุ
ื่
ทางจิตประสาท ตรวจทางห้องปฏิบัติการที่จ าเป็นในกรณีที่สงสัยว่าผู้ป่วยอาจมีโรคทางร่างกายอน ๆ ที่อาจ
ิ
ึ
ิ
ั
้
เป็นสาเหตุให้เกิดภาวะซึมเศร้า รวมทั้งประเมนและจ าแนกระดบความรุนแรงดวยแบบประเมนโรคซมเศร้า 9
21
ค าถาม (9Q) ในตารางที่ 2.4 เพื่อน ามาใช้ในการวางแผนการรักษา ซึ่งแปลผลดังนี้ คือ 7-12 คะแนน จัดเป็น
ึ
้
ั
ระดบรุนแรงน้อย; 13-18 คะแนน จัดเปนระดบรุนแรงปานกลาง; และ 19 คะแนนขนไป จัดเปนระดบรุนแรง
ั
ั
็
็
มาก

ตารางที่ 2.4 แบบประเมินโรคซึมเศร้า 9 ค าถาม (9Q)
หัวข้อ คะแนน
“ใน 2 สัปดาห์ที่ผ่านมารวมทั้งวันนี้ ท่านมีอาการเหล่านี้บ่อยแค่ไหน”
1. เบื่อ ไม่สนใจอยากท าอะไร 0 = ไม่มีเลย
2. ไม่สบายใจ ซึมเศร้า ท้อแท ้ 1 = เป็นบางวัน 1-7 วัน
3. หลับยากหรือหลับๆ ตื่นๆ หรือหลับมากไป 2 = เป็นบ่อย > 7 วัน
4. เหนื่อยง่ายหรือไม่ค่อยมีแรง 3 = เป็นทุกวัน
5. เบื่ออาหารหรือกินมากเกินไป
6. รู้สึกไม่ดีกับตัวเอง คิดว่าตัวเองล้มเหลวหรือครอบครัวผิดหวัง
7. สมาธิไม่ดีเวลาท าอะไร เช่น ดูโทรทัศน์ ฟังวิทยุ หรือท างานที่ต้องใช้ความตั้งใจ
8. พูดช้า ท าอะไรช้าจนคนอื่นสังเกตเห็นได้ หรือกระสับกระส่ายไม่สามารถอยู่นิ่งได้
เหมือนที่เคยเป็น
9. คิดท าร้ายตนเอง หรือคิดว่าถ้าตายไปคงจะดี
21
ที่มา : อ้างอิงจาก https://www.dmh.go.th/test/download/view.asp?id=22 [เข้าถึง 20 มกราคม 2564] และกรมสุขภาพจิต
40
40