Page 160 - Neuropsychiatric.indd

3) กรณีเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดจากยา ในผู้ป่วยที่ไม่มีโรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี (constrictive pericarditis) และเลือดออกในเยื่อหุ้มหัวใจ (hemopericardium) ซึ่งเกิดได้จากหลายสาเหตุ
่
ั
ั
่
ี
ี
่
ื
ิ
้
ิ
พจารณาให้การรักษาเฉพาะช่วงที่เกิดอาการเจ็บเค้นหน้าอก และหยุดยาที่เป็นสาเหตุ แต่ในกรณีที่ไม่ เช่น การตดเชื้อ ยา และอ่น ๆ สงผลใหหวใจบีบและคลายตวบกพรอง กรณทรุนแรง จะพบอาการแสดง เช่น
สามารถหยุดยาที่เป็นสาเหตุได้ เช่น ผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบ าบัด อาจมีความจ าเป็นต้องได้ nitrate อมใต ้ เจ็บแน่นหน้าอก ผลตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจพบ widespread ST elevation และ PR interval depression 96,98
ลิ้น ในระยะสั้น (short-term) และจัดการปัจจัยเสี่ยงของผู้ป่วย อาการเด่นที่พบ คือ เจ็บแปลบในช่องอก เมื่อหายใจลึก ๆ หรือหายใจเข้าแรง ๆ ร่วมกับปวดไหล่ โดยมีอาการ
้
้
ื่
ขางเดียวหรือสองขาง มักมีอาการดีขึ้นเมื่อนั่งเอนตัวมาข้างหน้า อาการจะแย่ลงเมื่อนอนราบ อาการอนที่พบ
9.4 ตัวอย่างกรณีศึกษา คือ หายใจล าบาก ไอแห้ง ใจสั่น ความดันโลหิตต่ า มีไข้ อ่อนเพลีย และเวียนศีรษะ
95
Yildirim และคณะ ได้รายงานกรณีศึกษาการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดจาก prednisolone ใน
ผู้ป่วยหญิงอายุ 64 ปี โดยมอาการเจบเคนหนาอกในขณะพกและเมอออกแรงในช่วง 1 เดือนหลังจากเริ่มใช้ 10.1 ยาที่เป็นสาเหตุ
็
้
้
ื
ี
่
ั
prednisolone ชนิดรับประทาน ขนาด 40 มิลลิกรัม/วัน แม้ได้รับ nitroglycerin อมใต้ลิ้นไปแล้ว แต่อาการ กลไกที่ยาเป็นสาเหตุของการเกิดความผิดปกติของลิ้นหัวใจ 96,99,100 (ตารางท 3.15) เกี่ยวข้องกับการ
่
ี
ุ
้
่
่
ิ
ื
เจ็บเค้นหน้าอกยังคงอยู่ ผลตรวจคลนไฟฟาหัวใจพบว่าปกต ผลตรวจ coronary angiography ไมพบการอด กระตุ้น 5-hydroxytryptamine (HT)2B receptor ท าให้กระตุ้นการหลั่งสารสื่อประสาท serotonin มากขึ้น
ตันของหลอดเลอดแดง แต่มการไหลเวียนของเลอดช้าลงทบรเวณ right coronary artery ผู้ป่วยจึงได้รับ และกระตุ้นยีนเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับการเพมจ านวนของ valvular interstitial cell ท าให้เกิดรอยโรคที่ลิ้น
ี
ี
ื
ิ่
่
ื
ิ
aspirin ขนาด 100 มิลลิกรัม/วัน และ diltiazem ขนาด 90 มิลลิกรัม/วัน หลังจากนั้น 2 สัปดาห์ ผู้ป่วย หัวใจ (fibrotic valvular lesion) น าไปสู่ภาวะลิ้นหัวใจรั่วชนิดต่างๆ (ได้แก่ aortic regurgitation, mitral
กลบมานอนโรงพยาบาลดวยอาการเจ็บเคนหนาอกรุนแรงขน ผลตรวจคลนไฟฟาหัวใจพบ ST-segment regurgitation, tricuspid regurgitation) และภาวะลิ้นหัวใจตีบ (mitral stenosis) ตัวอยางยา เช่น
้
่
้
้
ั
้
่
ึ
ื
้
ิ
ื
elevation ผลตรวจ coronary angiography พบการอุดตันของหลอดเลอดแดงบรเวณ right coronary bromocriptine และ ergot derivatives
ั
artery และเมื่อท า floppy guidewire ผ่านไปยังหลอดเลือดดังกล่าว ท าให้ลิ่มเลือดหลุดและเลือดไหลเวียนดี เยื่อหุ้มหัวใจอกเสบเฉียบพลัน (acute pericarditis) ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับกระบวนการตอบสนอง
่
่
ขึ้น และผลการติดตามคลนไฟฟ้าหวใจ พบว่า ST-segment elevation หายไป และไมพบ Q wave แต่ค่า ของระบบภูมิคุ้มกัน เช่น ยาท าให้เกิด systematic lupus erythematosus (SLE)-like syndrome หรือ
ั
ื
่
้
ิ
ิ
ิ
ิ
ิ
troponin I สูงกว่าปกติ และ 4 วันต่อมา ผู้ป่วยมีอาการเจ็บเค้นหน้าอกซ้ า และผลตรวจคลืนไฟฟาหัวใจ พบ ภาวะภูมไวเกน (hypersensitivity) โดยเกดได้จากยาหลายชนด นอกจากน้ เกดจากการอักเสบจากพิษของ
96
ี
ิ
ST-segment elevation และพบการไหลเวียนของเลือดบรเวณ left anterior descending coronary ไม่ดี ยาเคมีบ าบัด หรือเกี่ยวข้องกับฤทธิ์ของยาโดยตรง เช่น การเกิดเลือดออกในเยื่อหุ้มหัวใจในผู้ป่วยที่ได้รับยา
ั
ึ
และมี Q wave แพทย์สงสัยอาการไมพงประสงคจาก prednisolone และเมื่อหยุดใช้ prednisolone พบว่า fibrinolytics หรือ warfarin ซึ่งมักเกิดในผู้ป่วยที่มีภาวะเยื่อหุ้มหัวใจอกเสบอยู่เดิม หรือภายหลังได้รับการ
์
่
ผู้ป่วยไม่มีอาการเจ็บเค้นหน้าอก และยาที่ได้รับการรักษาต่อเนื่อง คือ aspirin ขนาด 100 มิลลิกรัม/วัน ผ่าตัดหัวใจ
clopidogrel ขนาด 75 มิลลิกรัม/วัน atorvastatin ขนาด 40 มิลลิกรัม/วัน และ nifedipine SR ขนาด 30 ยาที่เป็นสาเหตุของโรคลิ้นหัวใจและได้ถูกเพกถอนทะเบียนทั้งในประเทศไทย และสหรัฐอเมริกา คือ
ิ
มิลลิกรัม/วัน กรณีศึกษานี้เป็นตัวอย่างของการใช้ prednisolone ขนาดสูงต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 1 เดือน fenfluramine, dexfenfluramine และยาที่ถูกถอนออกจากสหรัฐอเมริกา คือ pergolide ซึ่งไม่มีในประเทศ
ี
่
้

้
ื
ิ

ี
ื
็
้
โดยยามผลรบกวนเซลล์เยื่อบุหลอดเลือด ทาใหหลอดเลอดหดเกรง ลดการไหลเวียนเลอดมาเลยงทาใหเพม ไทย
ความหนืดของเลือด ส่งผลเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ปัจจัยเสี่ยงจ าเพาะต่อยาที่ต้องระมัดระวังการใช้ เช่น ลิ้นหัวใจรั่วจาก ergotamine สัมพันธ์กับการใช้
็
ยาเปนเวลานานมากกว่า 9 เดือน และขนาดการใช้ยา ergotamine มากกว่า 6 มิลลิกรัม/วัน เยื่อหุ้มหัวใจ
ั
ั
10. โรคลิ้นหัวใจและเยื่อหุ้มหัวใจ อักเสบจาก minoxidil สมพันธ์กบการเจ็บป่วยด้วยโรคไตเรื้อรัง เยื่อหุ้มหัวใจอกเสบจากการใช้ยาเคมีบ าบัด
ั
ลิ้นหัวใจท าหน้าที่ควบคุมการไหลเวียนของเลือดภายในหัวใจ ใหไปในทิศทางเดยว โดยไม่มีการไหล สัมพันธ์กับการใช้ยาในขนาดสูง โดยอาจพบเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบได้ในช่วงที่เริ่มต้นรักษา
ี
้
ย้อนกลับของเลือดมายังทิศทางเดิม โรคลิ้นหัวใจ (valvular heart disease) เป็นโรคที่เกิดจากลิ้นหัวใจ
ท างานผิดปกติ โดยไม่สามารถเปิดหรือปิดได้อย่างสมบูรณ์เมอมีการบีบและคลายตัวของหัวใจ ส่งผลกระทบต่อ
ื่
การไหลเวียนของเลือดที่ผ่านเข้าและออกห้องหัวใจ ภาวะลิ้นหัวใจรั่ว (regurgitation) เป็นภาวะที่ลิ้นหัวใจไม่
สามารถปิดกั้นระหว่างห้องหัวใจได้อย่างสมบูรณ์ ท าให้เลือดไหลย้อนกลับผ่านลิ้นหัวใจดังกล่าว ซึ่งมักไม่
ปรากฎอาการชัดเจน จนกระทั่งเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว และกรณีลิ้นหัวใจตีบ (stenosis) เป็นภาวะที่ลิ้นหัวใจ
ไม่สามารถเปิดได้อย่างสมบูรณ์ ท าให้การไหลเวียนเลือดผ่านลิ้นหัวใจนั้นได้ลดลง อาการที่พบได้แก่ หายใจ
ั

ลาบากขณะออกกาลงกาย หรอเมอนอนราบ หายใจลาบากในเวลากลางคืน ตวบวม ขาบวม อ่อนเพลย ไมม ี
ื
ั
่
ี

่
ื
แรง หน้ามืด 96,97
เยื่อหุ้มหัวใจท าหน้าที่ช่วยคงรูปร่างของหัวใจ ช่วยไม่ให้กล้ามเนื้อหัวใจยืดขยายตัวมากเกินไป ท าให้
ั
ั
้
ู
ี
ี
่
หวใจอยในต าแหนงปกติ และลดแรงเสยดทานระหว่างหวใจกบอวัยวะทอยขางเคยง เช่น ปอด หลอดเลอด
่
ู
ื
่
ี
ั
่
ั
ั
โรคเยื่อหุ้มหัวใจ พบได้หลายแบบ เช่น เยื่อหุ้มหัวใจอกเสบเฉียบพลัน เยื่อหุ้มหัวใจอกเสบและหดตัว
138 139
139