Page 158 - Neuropsychiatric.indd

การวิเคราะหอภิมานของ observational studies ของยารักษาโรคจิตกลุ่มเก่าและกลุ่มใหม่ใน
์
กลุ่มยา ยา กลไก 89
NSAIDs non-selective NSAIDs, selective COX- เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดตัน ผู้สูงอายุ (20 เรื่อง ผู้ป่วย 798,052 ราย) พบว่าอุบัติการณ์ของกล้ามเนื้อหัวใจตาย จากการใช้ยารักษาโรคจิต
่
2 inhibitors กลุ่มเกาและกลุ่มใหม่ ในช่วง 6 เดือน เท่ากับ 1.2 ต่อ 100 ราย และ 1.0 ต่อ 100 ราย ตามล าดับ โดยยารักษา
PDE5 inhibitors sildenafil เพิ่ม myocardial oxygen demand และ/หรือ โรคจิตกลุ่มเก่ามีความเสี่ยงมากกว่ากลุ่มใหม่ (HR 1.2, 95% CI 1.16-1.23)
81
ลด oxygen supply ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หรือกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันจากยา มีลักษณะ
ยาอื่น ๆ desmopressin, dinoprost, leuprorelin, เพิ่มความเสี่ยงต่อกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน เช่นเดียวกับภาวะที่ไม่ได้มีสาเหตุจากยา ได้แก่ ไขมันในเลือดชนิด low density lipoprotein ความดันโลหิต
oxytocin, sulprostone สูง โรคอวน เบาหวาน ประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด สูบบุหรี่ และปัจจัยเสี่ยงเพมเติมคือ มี
ิ่
้
allopurinol, bromocriptine, cetirizine, เพิ่ม myocardial oxygen demand และ/หรือ โรคหลอดเลอดแดงโคโรนารอยู่เดิม กรณมประวัตใช้ยาเม็ดคุมก าเนิด ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจ
ิ
ี
ี
82
ี
ื
cisapride, iloprost, nicotine, ลด oxygen supply ขาดเลอดเฉยบพลน ได้แก อายมากกว่า 35 ปี ใช้ยาเม็ดคุมก าเนิดที่มีเอสโตรเจนในขนาดสูง สูบบุหรี่ และ
ั
ุ
่
ื
81
ี
ondansetron, penicillamine
กลุ่มยาอื่น ๆ ยาต้านซึมเศร้า ยาต้านแบคทีเรีย ยาปรับ เพิ่ม myocardial oxygen demand และ/หรือ ความดันโลหิตสูง
ภูมิคุ้มกัน ยาต้านมะเร็ง ยารักษาไมเกรน ลด oxygen supply
ยารักษาโรคจิต ยาสลบ sympathomimetics, 9.2 ข้อแนะน าเพื่อการป้องกัน
81
ื่
ี
ั
stress testing agents ข้อแนะน าเพอป้องกันการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉยบพลนใช้ยา มี
ACE-inhibitors, angiotensin-converting enzyme inhibitors, COX-2 inhibitors, cyclooxygenase-2 inhibitors, NSAIDs, non-steroidal ดังนี้
anti-inflammatory drugs; PDE5 inhibitors, phosphodiesterase 5 inhibitors o ผู้ป่วยที่มีโรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี และผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดแดงโคโร
81
84
ที่มา : Sowinski และ Ottervanger และคณะ
นารี (เช่น สูบบุหรี่ ไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง เบาหวาน) เป็นผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการ
ยาที่มีข้อมูลหลักฐานเชิงประจักษ์ทางการแพทยแสดงถึงความเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตาย เกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือกล้ามเนื้อหัวใจตาย ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาที่สามารถกระตุ้น
์
ประกอบด้วย ยาเม็ดคุมก าเนิดที่มีเอสโตรเจน ยาแก้ปวดกลุ่ม selective COX-2 inhibitors และ NSAIDs การเกิดภาวะดังกล่าว (ตารางที่ 3.14) หากมีความจ าเป็นต้องใช้ยา ควรเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด
ิ
ี
ั
ใน ค.ศ. 2003 คณะกรรมการอาหารและยา สหรฐอเมรกา ประกาศใหมการปรบเปลยนฉลากยาของ o ยาบางชนิดมีข้อแนะน าชัดเจนส าหรับผู้ป่วยที่มีโรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี
้
ี
่
ั
90
85
้
ยาเม็ดคุมก าเนิดที่มีเอสโตรเจน โดยใหเพ่มขอความว่า “ยามีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ หัวใจวาย - ห้ามใช้ triptans ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี
ิ
้
91
เฉียบพลัน (heart attack)” - ควรหลีกเลี่ยงการใช้ ergot alkaloid ในผู้ป่วยที่มีโรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี
ู
่
86
์
การวิเคราะหอภิมานของ observational studies (13 เรื่อง ผู้ป่วย 29,051 ราย) แสดงถงความ - ไม่ควรใช้ sildenafil ในผู้ที่อยระหว่างการใช้ nitrates เช่น isosorbide dinitrate,
ึ
92
ั
่
เสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายจากยาเม็ดคุมก าเนิดเมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่ไม่ได้ใช้ยา (OR 2.48, 95% CI isosorbide mononitrate และ nitroglycerin โดยเฉพาะภายใน 24 ชัวโมงแรกหลงจาก
่
1.91, 3.22) โดยพบความเสียงดังกลาวในยาเม็ดคุมก าเนิดกลุ่ม first generation และ second generation ใช้ยา sildenafil
่
ในขณะที่ third generation ไมพบว่าเพิ่มความเสี่ยงดังกล่าว ความเสี่ยงต่อการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายขึ้นกับ
่
ขนาดของ estrogen โดยขนาด 50 ไมโครกรมต่อเม็ดขึ้นไป และ 30-49 ไมโครกรัม เพมความเสี่ยงอย่างมี 9.3 การจัดการเมื่อเกิดอาการไม่พึงประสงค์
ั
ิ่
81
่
้
ั
้
ุ
ี
นัยส าคัญทางสถิติ (OR 3.62, 95% CI 2.22, 5.90 และ OR 1.97, 95% CI 1.43, 2.71 ตามล าดับ) หากเป็นไปได ควรหยุดยาทเป็นสาเหต และใหการรักษา โดยในส่วนนี้อธิบายการจดการในภาวะ
ส าหรับ selective COX-2 inhibitors และ NSAIDs ใน ค.ศ. 2006 คณะกรรมการอาหารและยา เฉียบพลัน ซึ่งจ าเป็นต้องจ าแนกตามลักษณะผู้ป่วย ดังนี้
สหรัฐอเมริกา ประกาศแจ้งเตอนว่า “ยาอาจเป็นสาเหตุใหเพ่มความเสยงต่อการเกด cardiovascular 1) กรณีเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันจากยา
ื
้
ิ
ี
่
ิ
thrombotic events ที่รุนแรง กล้ามเนื้อหัวใจตาย และโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ แนวทางการรักษาเช่นเดียวกับภาวะที่ไม่ได้มีสาเหตุจากยา ทั้งนี้จะไม่กล่าวถึง เนื่องจากเภสัชกรมี
ึ
ั
ิ
่
่
้
ู
ุ
้
ิ่
ยกเว้น aspirin และการใช้ยาต่อเนองนานมีผลเพมความเสี่ยง ผู้ที่มีโรคหัวใจและหลอดเลือดหรือมีปัจจัยเสี่ยง ความคนเคย ผอานสามารถศกษาเพมเติมได้จากแนวทางการรกษาของ ACC และ AHA 93,94 และแนวทางเวช
ื
่
83
้
ี
จะมีความเสี่ยงสูง” ซงในช่วง ค.ศ. 2004-2005 ไดมการถอนยา rofecoxib และ valdecoxib ออกจาก ปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ประเทศไทย พ.ศ. 2563
่
ึ
ท้องตลาด รวมถง AHA ได้แจงเตือนการใช้ NSAIDs ในผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือด และให้ข้อแนะน าการ 2) กรณีเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดจากยา ในผู้ป่วยที่มีโรคหลอดเลือดแดงโคโรนารี
ึ
้
81
็
้
87
เลือกใช้ยาแก้ปวดที่เหมาะสม แนวทางการรักษาเช่นเดียวกับภาวะที่ไม่ได้มีสาเหตุจากยา คือ การลดอาการเจบเค้นหนาอก และ
88
์
การวิเคราะหอภิมานของ RCTs และ observational studies (26 เรื่อง, ผู้ป่วย 228,391 ราย) บรรเทาความกังวลของผู้ป่วย โดยให้ isosorbide dinitrate อมใต้ลิ้น อาการเจ็บเค้นหน้าอกควรจะดีขึ้น
ึ
พบว่า rofecoxib (ถูกถอนทะเบียนแล้ว) แสดงถงความเสี่ยงต่อกล้ามเนื้อหัวใจตาย (OR 2.16, 95% CI 1.14, หลังจากอมยาไปแล้ว 5 นาที ถ้าอาการไม่ดีขึ้น ให้อมยาซ้ า รวมสูงสุดไม่เกิน 3 เม็ด ทั้งนี้ห้ามใช้ยาอมใต้ลิ้นใน
ั
ี
ั
ั
่
4.05) ผู้ป่วยที่ใช้ PDE5 inhibitors (sildenafil) โดยเฉพาะภายใน 24 ชัวโมงหลงใช้ sildenafil ในปจจุบนมการใช้
morphine ลดลงเนื่องจากยามีผลลดการดูดซึมของยาต้านการเกาะกลุ่มกันของเกล็ดเลือด
137
136 137