Page 245 - Neuropsychiatric.indd

ข้อมูลที่เป็นประเด็นส าคัญที่หน่วยงานกลางที่สนับสนุนการท างานของเภสัชกรโรงพยาบาลควรจัดท า
์
ุ
ื
่
เพ่อเผยแพรต่อบคลากรทางการแพทยในการรณรงคการใช้ยา simvastatin อย่างปลอดภัย ได้แก่ ข้อมูลการ
์
เปลี่ยนแปลงทางเภสัชจลนศาสตร์เมื่อใช้ยา simvastatin ร่วมกับยาที่ห้ามใช้ เนื่องจากมีผลเปลี่ยนแปลง AUC
ี
ู
้
ั
ุ
่
ั
และคาระดับยาในพลาสมาสงสด (Cmax) ภายหลงจากไดรับยาร่วมกน (ตารางท 5.19) คาพารามเตอร ์
่
ิ
่
ดังกล่าวช่วยบ่งชี้ความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พงประสงค์ ผู้สนใจสามารถสืบค้นเพมเติมได้จาก
ึ
ิ่
14
Rattanachotphanit และคณะ

ตารางที่ 5.19 ข้อมูลการเพิ่มขึ้นของค่าพื้นที่ใต้กราฟของความเข้มข้นของยากับเวลา และค่าระดับยาใน
Statins
ยาที่ห้ามใช้ร่วม
เภสัชจลนศาสตร์ของยา
พลาสมาสูงสุดของ simvastatin เมื่อใช้ร่วมกับยาที่ห้ามใช้ร่วมกัน (ต่อ) % AUC เพิ่มขึ้น ของ statin
ขนาดยาของยาที่ให้ร่วม
*
ขนาดยาของ statin
ยาที่ห้ามใช้ร่ว
Statins
ยาที่ห้ามใช้ร่วม ม Statins เภสัชจลนศาสตร์ของยา Parent Metabolites
เภสัชจลนศาสตร์ของยา
*
*
ขนาดยาของ statin
% AUC เพิ่มขึ้น ของ statin
ขนาดยาของยาที่ให้ร่วม
ยากลุ่มอื่น ๆ ขนาดยาของ statin ขนาดยาของยาที่ให้ร่วม % AUC เพิ่มขึ้น ของ statin
Metabolites
Parent
c
Cyclosporine SMV 20 มก. 1 ครั้ง 1.1-3.8 มก./กิโลกรัม/วัน Parent 200-300% Metabolites
ยากลุ่มอื่น ๆ c
ยาต้านเชื้อรากลุ่ม Azoles
5-10 มก. วันละครั้ง นาน 6 เดือน ปรับขนาดยาเพื่อให้ระดับความเข้มข้น

SMV
Cyclosporine SMV 20 มก. 1 ครั้ง 1.1-3.8 มก./กิโลกรัม/วัน 200-300% c 697% 1900%
Itraconazole
200 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน
-
40 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 4
SMV
SMV 5-10 มก. วันละครั้ง นาน 6 เดือน ปรับขนาดยาเพื่อให้ระดับความเข้มข้น 697%
ของยาในเลือดอยู่ในช่วง 150-200 นาโน c
80 มก. ของยาในเลือดอยู่ในช่วง 150-200 นาโน Cmax 1310% Cmax 1310%
200 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน
กรัม/มิลลิลิตร
Itraconazole ATV 20 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 4 200 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน 250% c -
Cyclosporine
ATV
5.2 มก./กิโลกรัม/วัน
870%
10 มก. วันละครั้ง นาน 28 วัน กรัม/มิลลิลิตร
1431%
40 มก. 1 ครั้ง
200 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน
2.5 มก./กิโลกรัม 2 ครั้ง
40 มก. วันละครั้ง
b
Cyclosporine ATV 10 มก. วันละครั้ง นาน 28 วัน 5.2 มก./กิโลกรัม/วัน 870% 330% a c 1418%
c
b
a
- 40 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 4
- 200 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน
a
- 1418%
Danazol SMV 40 มก. วันละครั้ง 2.5 มก./กิโลกรัม 2 ครั้ง 1431% 330% b - 83%
d
Danazol SMV - - 80 มก. วันละครั้ง - - 200 มก. วันละครั้ง นาน 30 วัน - - 47% - -
ATV
Ketoconazole ATV SMV - - - - - - - 185%
Gemfibrozil
SMV
35%
600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 3 วัน
20 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 3
Gemfibrozil SMV 20 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 3 600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 3 วัน 35% - 185% 285%
-
-
Ketoconazole
ATV
40 มก.
600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 3 วัน
135%
285%
40 มก.
ยาต้านแบคทีเรียกลุ่ม Macrolides 600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 3 วัน 135% 24% 51%
Gemfibrozil
b
a
600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 5 วัน
ATV
20 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 3
a
b
Gemfibrozil ATV 20 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 3 600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 5 วัน 24% 51%
500 มก. วันละ 2 ครั้ง ในวันที่ 10-18
40 มก. วันละครั้ง
Clarithromycin SMV 40 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 5 600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 7 วัน 35% a 885% b 1092%
a
35%
73%
600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 7 วัน
b
40 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 5
73%
Clarithromycin ATV 40 มก. 1 ครั้ง 600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 7 วัน 35% c 82% c d
35%
10 มก. วันละครั้ง นาน 8 วัน
500 มก. วันละ 2 ครั้ง ในวันที่ 6-8
600 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 7 วัน
40 มก. 1 ครั้ง
d 343%
80 มก. วันละครั้ง
500 มก. วันละ 2 ครั้ง ในวันที่ 10-18
200 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 6 วัน
40 มก. 1 ครั้ง
SMV
Nefazodone
Nefazodone SMV 40 มก. 1 ครั้ง 200 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 6 วัน 2000% 2000% d d
c
500 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 9 วัน
40 มก. 1 ครั้ง
Nefazodone
300-400%
Nefazodone ATV 80 มก. วันละครั้ง นาน 8 วัน 200 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 6 วัน d440% d
ATV 40 มก. 1 ครั้ง
200 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 6 วัน 300-400%
SMV
มก., มิลลิกรัม; ATV, atorvastatin; AUC, area under the curve; SMV, simvastatin น 2 วัน 620% 390%
1.5 กรัม/วัน นา
40 มก. 1 ครั้ง ในวันที่ 2
Erythromycin
มก., มิลลิกรัม; ATV, atorvastatin; AUC, area under the curve; SMV, simvastatin
14
d
Erythromycin
14
ATV
ที่มา: Rattanachotphanit และคณะ 10 มก. 1 ครั้ง โดยเว้นระยะห่าง 500 มก. วันละ 4 ครั้ง นาน 7 วัน ก่อน 32.5%
ที่มา: Rattanachotphanit และคณะ
% AUC * * เพิ่มขึ้น แยกเป็น parent drugs หรือ metabolites ยกเว้นไม่ระบุ
% AUC เพิ่มขึ้น แยกเป็น parent drugs หรือ metabolites ยกเว้นไม่ระบุ ให้ ATV ครั้งแรกไปจนถึงวันที่ 4 หลังจาก
2 สัปดาห์
a
a atorvastatin acid ให้ ATV ครั้ง 2
atorvastatin acid
b
b 2-Hydroxyatorvastatin acid 500 มก. วันละ 4 ครั้ง นาน 7 วัน 33%
2-Hydroxyatorvastatin acid 10 มก. 1 ครั้ง
c
c ข้อมูลไม่ได้ระบุว่าเป็น AUC ของ parent drugs หรือ metabolites หรือ ทั้งหมด
ข้อมูลไม่ได้ระบุว่าเป็น AUC ของ parent drugs หรือ metabolites หรือ ทั้งหมด
c d ยาต้านไวรัสเอชไอวี กลุ่ม Protease inhibitors
ข้อมูล AUC ของ parent drugs และ metabolites
ข้อมูล AUC ของ parent drugs และ metabolites
d e Darunavir/ SMV - - - -
อ้างอิงจากข้อมูลยาที่ผ่านการรับรองโดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรัฐอเมริกา

อ้างอิงจากข้อมูลยาที่ผ่านการรับรองโดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรัฐอเมริกา
e
Ritonavir
e

c
Darunavir/ ATV 10 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน 300/100 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 9 วัน 240%
จากประสบการณ์ของผู้นิพนธ์ ข้อมูลในตารางที่ 5.19 สามารถสืบค้นได้จากข้อมูลยาที่ผ่านการรับรอง
Ritonavir จากประสบการณของผูนิพนธ ขอมูลในตารางที่ 5.19 สามารถสืบคนไดจากขอมูลยาที่ผานการรับรอง
จากประสบการณ์ของผู้นิพนธ์ ข้อมูลในตารางที่ 5.19 สามารถสืบค้นได้จากข้อมูลยาที่ผ่านการรับรอง
(product monograph) โดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรัฐอเมริกา ในส่วนของข้อมูลอันตรกิริยาระหว่าง -
SMV
Lopinavir/
-
-
-
(product monograph) โดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรัฐอเมริกา ในสวนของขอมูลอันตรกิริยาระหวางยา
(product monograph) โดยคณะกรรมการอาหารและยา สหรัฐอเมริกา ในส่วนของข้อมูลอันตรกิริยาระหว่าง
์
่
ยาที่มีการกล่าวถึงค่าพารามิเตอร์ดังกล่าว แมว่าอาการไมพงประสงค rhabdomyolyis จาก simvastatin
้
ึ
Ritonavir
e
ั


ทีมีการกลาวถงคาพารามิเตอรดงกลาว แมวาอาการไมพึงประสงค rhabdomyolyis จ 590%
่400/100 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 14 วัน าก simvastatin จัดเปน

ึ
่
์
ึ
่
ยาที่มีการกล่าวถึงค่าพารามิเตอร์ดังกล่าว แมว่าอาการไมพงประสงค rhabdomyolyis จาก simvastatin
ี
ุ
็
ั
ั
่
ี
้ย่างแพรหลาย แต่การมหลกฐานแสดง AUC และ Cmax
จดเปนอาการไมพงประสงคทรนแรง และทราบกนอ
่
์ 20 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน
ัLopinavir/
ึ ATV
c
Ritonavir
อาการไมพึง ุประ ึสงคที่รุนแรงและทราบกันอยางแพรหลาย แตการมีหลักฐานแสดง AUC แ
ั จะส่งเสริมให้บคลากรทางการแพทยเกิดความเข้าใจในค าเตือนการใช้ยา simvastatin และตระหนักถึงความละ Cmax
ี
ั
่
่
่
์
จดเปนอาการไมพงประสงคทรนแรง และทราบกนอยางแพรหลาย แต่การมหลกฐานแสดง AUC และ Cmax
ั
ี
ุ
็
่
์
20 มก. วันละครั้ง นาน 28 วัน
SMV
Nelfinavir
ปลอดภัยในการสั่งใช้ยาดังกล่าวมากยิ่งขึ้น 1250 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 14 วัน 600% -
จะส่งเสริมให้บคลากรทางการแพทยเกิดความเข้าใจในค าเตือนการใช้ยา simvastatin และตระหนักถึงความ
ํ
จะสงเสริมใหบุคลากรทางการแพทยเกิดความเขาใจในคาเตือนการใชยา simvastatin และตระหนักถึง
์
ุ
c
Nelfinavir
74%
10 มก. วันละครั้ง นาน 28 วัน
1250 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 14 วัน
ATV
ข้อมูลจากงานวิจัยเกี่ยวกับการสั่งใช้ยารักษาโรคจิตร่วมกัน 2 ชนิดหรือมากกว่า ที่มีความเสี่ยงต่อการ
ความปลอ
ปลอดภัยในการสั่งใช้ยาดังกล่าวมากยิ่งขึ้น ยิ่งขึ้น 400/400 มก. วันละ 2 ครั้ง ในวันที่ 4-18 - 3200%
Ritonavir/ ดภัยในการสั่งใชยาดังกลาวมาก
40 มก. วันละครั้ง ในวันที่ 1-4
SMV
ิ่
เกิด QT prolongation หรือร่วมกับยาอนที่เพมเสี่ยงต่อการเกิด QT prolongation พบว่ามีสัดส่วนค่อนข้าง 
ื่
Saquinavir
และ 15-18
ขอมูลจากงานวิจัยเกี่ยวกับการสั่งใชยารักษาโรคจิตรวมกัน 2 ชนิดหรือมากกวา ที่มีความเสี่ยงตอ
ข้อมูลจากงานวิจัยเกี่ยวกับการสั่งใช้ยารักษาโรคจิตร่วมกัน 2 ชนิดหรือมากกว่า ที่มีความเสี่ยงต่อการ
สูงและมีแนวโน้มเพมขึ้น รวมถึงมีความแตกต่างกันระหว่างโรงพยาบาลค่อนข้างมาก เนื่องจากยังไม่มีการระบุ
400/400 มก. วันละ 2 ครั้ง ในวันที่ 4-18 390%
Ritonavir/
d
ิ่ATV
40 มก. วันละครั้ง ในวันที่ 1-4
ื่
ิ่
เกิด QT prolongation หรือร่วมกับยาอนที่เพมเสี่ยงต่อการเกิด QT prolongation พบว่ามีสัดส่วนค่อนข้าง
การเกิด QT prolongation หรือรวมกับยาอื่นที่เพิ่มเสี่ยงตอการเกิด QT prolongation พบวามีสัดสวนคอนขางสูง
์
คู่ยาที่ต้องระวังอันตรกรยาระหว่างยาอยางชัดเจน ผลการวิเคราะหขอมลจากโรงพยาบาล 26 แหง ใน พ.ศ.
ิ
และ 15-18
ิ
่
่
Saquinavir
้
ู
ิ่
สูงและมีแนวโน้มเพมขึ้น รวมถึงมีความแตกต่างกันระหว่างโรงพยาบาลค่อนข้างมาก เนื่องจากยังไม่มีการระบุ
40 มก. วันละครั้ง นาน 4 วัน ะหวางโรงพยาบาลคอนขางมาก เนื่องจากยังไมมีการระบุ
และมีแนวโนมเพิ่มขึ้น รวมถึงมีความแตกตางกันร

c
390%
400/400 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 15 วัน
ู
้
2558 โดยเป็นขอมลรายโรงพยาบาล พบว่าผู้ป่วยที่ได้รับยารักษาโรคจิตและมีการสั่งใช้ยาที่เกิดอนตรกิริยาที่
ั
ู
่
่
์
้
ิ
คู่ยาที่ต้องระวังอันตรกรยาระหว่างยาอยางชัดเจน ผลการวิเคราะหขอมลจากโรงพยาบาล 26 แหง ใน พ.ศ.
ิ
ิ คูยาที่ตองระวังอันตรกิริยาระหวางยาอยางชัดเจน ผลการวิเคราะหขอมูลจากโรงพยาบาล 26 แหง ใน พ.ศ. 2558
ี
เพ่มความเสยงต่อการเกด QT prolongation มีค่ามัธยฐานเท่ากับร้อยละ 12.3 (เปอร์เซ็นไทล์ที่ 25 เท่ากับ
่
ิ
223
ู
2558 โดยเป็นขอมลรายโรงพยาบาล พบว่าผู้ป่วยที่ได้รับยารักษาโรคจิตและมีการสั่งใช้ยาที่เกิดอนตรกิริยาที่ ่
้
ั
์
ั
9.9 และเปอรเซนไทล์ที่ 75 เท่ากบ 19.5) ซ่งแตกต่างจาก simvastatin ซึ่งคู่มือบัญชียาหลักแห่งชาติได้ระบุตรกิริยาที
่
โดยเปนขอมูลรายโรงพยาบาล พบวาผูปวยทีไดรับยารักษาโรคจิตและมีการสั่งใชยาที่เกิดอัน
็
14
ึ
เพ่มความเสยงต่อการเกด QT prolongation มีค่ามัธยฐานเท่ากับร้อยละ 12.3 (เปอร์เซ็นไทล์ที่ 25 เท่ากับ
ี
่
ิ
ิ รายการยาที่เกิดอันตรกิริยาระหว่างยาไว้อย่างชัดเจน สงผลใหพบปัญหาการสั่งใช้ยาที่มีอันตรกิริยาร่วมกับยา
้
่
เพิ่มความเสี่ยงตอการเกิด QT prolongation มีคามัธยฐานเทากับรอยละ 12.3 (เปอรเซ็นไทลที่ 25 เทากับ
ั
9.9 และเปอรเซนไทล์ที่ 75 เท่ากบ 19.5) ซ่งแตกต่างจาก simvastatin ซึ่งคู่มือบัญชียาหลักแห่งชาติได้ระบุ
็
์
14
ึการสั่งใช้ยาที่เพิ่มความเสี่ยงในกรณีนี้ลดลงอย่างชัดเจน ผล
simvastatin ค่อนข้างน้อยและแนวโน้มของปัญหา
14
9.9 และเปอรเซ็นไทลที่ 75 เทากับ 19.5) ซึ่งแตกตางจาก simvastatin ซึ่งคูมือบัญชียาหลักแหงชาติไดระบุ
การวิเคราะห์ข้อมูลจากโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย 10 แห่ง พ.ศ. 2556 ในภาพรวมพบว่าการสั่งใช้ simvastatin
ั
ั
่
รายการยาที่เกิดอนตรกิริยาระหว่างยาไว้อย่างชัดเจน สงผลใหพบปัญหาการสั่งใช้ยาที่มีอนตรกิริยาร่วมกับยา
้
รายการยาที่เกิดอันตรกิริยาระหวางยาไวอยางชัดเจน สงผลใหพบปญหาการสั่งใชยาที่มีอันตรกิริยารวมกับยา
simvastatin ค่อนข้างน้อยและแนวโน้มของปัญหาการสั่งใช้ยาที่เพมความเสี่ยงในกรณีนี้ลดลงอย่างชัดเจน ผล
ิ่

simvastatin คอนขางนอยและแนวโนมของปญหาการสั่งใชยาที่เพิ่มความเสี่ยงในกรณีน้ลดลงอยางชัดเจน
ี
การวิเคราะห์ข้อมูลจากโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย 10 แห่ง พ.ศ. 2556 ในภาพรวมพบว่าการสั่งใช้ simvastatin
224
่
ผลการวิเคราะหขอมูลจากโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย 10 แหง พ.ศ. 2556 ในภาพรวมพบวาการสังใช simvastatin

224 224

ู
ที่มีปญหาคิดเปนรอยละ 3.6 และใน พ.ศ. 2558 ลดลงเหลือรอยละ 2.6 สําหรับโรงพยาบาลศนย 16

14
แหง พ.ศ. 2556 เทากับ รอยละ 3.1 ในขณะที พ.ศ. 2558 ลดลงเหลือรอยละ 2.0
่

11. กรณีศึกษา: ตัวอยางการติดตามขอมูลการใชยาที่มีโอกาสเกิดอาการไมพึงประสงคจากยา
การนําเสนอขอมูลการใชยาที่มีโอกาสเกิดอาการไมพึงประสงคจากยา ประเด็นสําคัญ คือ ตอง
พิจารณาการสั่งใชยาในผูปวยที่มีความเสี่ยงโดยแสดงในรูปสัดสวนของการสั่งใชยาที่มีปญหาตอการสั่งใชยา
่
รายการที่ติดตาม ทั้งนี้ควรวิเคราะหเฉพาะในกลุมผูปวยที่มีความเสี่ยง เพือแสดงขอบเขตของปญหาใหชดเจน
ั
ุ
การตดตามขอมูลในระยะยาวแบบอนกรมเวลา (timeseries) จะทําใหเห็นการเปลี่ยนแปลงกอนและหลังการ
ิ


แทรกแซง (intervention) ทั้งนี้จํานวนครั้งรวมของการสั่งใชยาที่มีปญหาในผูปวยกลุมเสี่ยงเพียงอยางเดียว
อาจไมเพียงพอ เพราะรายการยาทีตดตามอาจมีการสังใชลดลง

ิ
่
่


ั
ในสวนตอไป ขอยกตวอยางการตดตามขอมูลการใชยาทีมีโอกาสเกิดอาการไมพึงประสงคจากยาที ่
่

ิ


วเคราะหไดจากฐานขอมูลอิเล็กทรอนกสการสังใชยาผูปวยนอก และในบางกรณอาจมีความจําเปนตอง

ิ

ี
่
ิ
้
ื
เช่อมโยงกับฐานขอมูลอิเล็กทรอนกสคาทางหองปฏิบัตการ (ตารางที่ 5.20) ทั้งนไดยกตัวอยางยากลุม
ิ
ี
ิ
benzodiazepines ชนิดออกฤทธิ์ยาว ซึ่งทําใหเกิดอาการไมพึงประสงคตอจิตและประสาท ควรหลีกเลี่ยงการ
ุ
ใชยาในผูสูงอายและหลีกเลี่ยงการใชยาตอเนื่องเปนเวลานานเนื่องจากมีผลทําใหเกิดความผิดปกติของการรับรู
และความคิด และเพิ่มความเสี่ยงตอการหกลม และยกตัวอยางยาอื่น ๆ ที่เปนตัวช้วัดของโครงการ Rational
ี
่
Drug Use (RDU) Hospital ของสํานกงานคณะกรรมการอาหารและยา ประเทศไทย ผูสนใจทีจะทําการ

ั
236