Page 186 - ebook.msu.ac.th

183

ต านานอุรังคธาตุกับเครือข่ายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและสังคมของผู้คน

ในอนุภูมิภาคลุ่มน้ าโขง
The Myth of Urangadhatu and the Socio-Economic Interrelated Network

of the People in the Greater Mekong Sub-region

44
ดร.สพสันติ์ เพชรค า

บทคัดย่อ

บทความนี้ต้องการน าเสนอเครือข่ายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและสังคมของผู้คนในอนุภูมิภาคลุ่มน้ าโขงตั้งแต่สมัย
รัฐโบราณ โดยใช้ต านานอุรังคธาตุ (Urangadhatu) เป็นเอกสารส าคัญในการวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างรัฐโบราณต่างๆ ใน
่
ลุ่มน้ าโขงที่ปรากฏในต านาน เชน เมืองศรีโคตรบูร เมืองหนองหานหลวง (สกลนคร) เมืองหนองหานน้อย (อดรธานี) เมือง
ุ
จุฬณี (เมืองเว้) เมืองอินทปัฐ (กัมพูชา) และเมืองหนองคันแทเสื้อน้ า (เวียงจันท์) เป็นต้น ผลการศึกษาพบว่า หากเปรียบเทียบ
ต าแหน่งที่ตั้งทางกายภาพของรัฐโบราณตามต านานอุรังคธาตุกับขอบเขตของรัฐชาติในปัจจุบันแล้วเห็นว่า ต าแหน่งของรัฐ
โบราณเหล่านั้นมีอาณาบริเวณครอบคลุมหลายประเทศอันได้แก่ ประเทศไทย ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
ประเทศสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม และราชอาณาจักรกัมพูชา โดยต านานแสดงถงความสัมพันธ์ของรัฐต่างๆ ดังกล่าวถก
ู
ึ
เชื่อมโยงกับประเด็นทางเศรษฐกิจและสังคมผ่านความเชอทางศาสนาและการจัดการทรัพยากร รวมทั้งเส้นทางการค้าต่างๆ
ื่
ทั้งทางบกและทางน้ าในลุ่มแม่น้ าโขง ดังนั้นการท าความเข้าใจกับต านานอุรังคธาตุจึงท าให้เห็นการสร้างพื้นที่ทางเศรษฐกิจ
และสังคม (Socio-Economic Space) ที่มีร่วมกันของประเทศต่างๆ ในลุ่มแม่น้ าโขงที่มีพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน

ซึ่งเป็นพื้นฐานอันดีในการพัฒนาความสัมพันธ์และความร่วมมือบนเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก (East-west
economics corridor) ในปัจจุบันต่อไป

ื้
ค าส าคัญ : อุรังคธาตุ, ต านาน, พนที่ทางสังคม, ลุ่มน้ าโขง

Abstract

This article aims to present the social-economic interrelated network of people who resided in the Greater
Mekong Sub-region in ancient kingdom. The Myth of Urangadhatu is the crucial document mainly used in this study to
analyze the interrelation of ancient states in Mekong Subregion. The names of the ancient states appeared in the
Urangadhatu myth are Srikotaboon, Nong Harn Luang (Sakon Nakhon), Nong Harn Noi (Udonthanee), Julanee (Hue), Inthapat
(Cambodia), and Nong Kun Tae Sue Nam (Vientian). The study of geographical location of these ancient states covered
many nations today, i.e., Thailand, Lao People’s Democratic Republic, the Socialist Republic of Vietnam and the Kingdom of
Cambodia. The Myth of Urangadhatu reflects the interrelation among these ancient states through social-economic relation,
religious belief, resource management and trading routes by land and by the Mekong River; it also illustrates the socio-
economic space shared by these states. The Myth of Urangadhatu is, thus, one of major historical evidences for the long
period of development in this subregion. With this knowledge, it could help strengthen interrelation and cooperation
among the nations in the road network of the East-West Economic Corridor today and in the future.

ความน า

แม่น้ าโขงเป็นแม่น้ านานาชาติสายส าคัญที่ไหลผ่านหลายประเทศในภูมิภาคอุษาคเนย์ โดยเฉพาะบริเวณลุ่มน้ าโขง
ตอนล่าง (Lower Mekong River) เป็นพื้นที่มีความส าคัญทางเศรษฐกิจและสังคม เห็นได้จากความอุดมสมบูรณ์ของ

44 ประธานสาขาวิชาสังคมศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร