Page 190 - ebook.msu.ac.th
P. 190
187
่
ต านานอุรังคธาตุยังน าเสนอต านานการเกิดแม่น้ าสายส าคัญๆ โดยผ่านการกระท าของนาคเชน แม่น้ าอู แม่น้ าพิง
แม่น้ างึม แม่น้ าโขง แม่น้ ามูลนทีและแม่น้ าชีวายนท เป็นต้น การก าเนิดของแม่น้ าสายต่างๆ นั้นต านานกล่าวไว้ว่า เนื่องมาจาก
ี
ื่
ื่
นาคสองตัวที่เป็นมิตรสหายกันอยู่ในหนองแส ชอ “พินทโยนกวติ” เป็นใหญ่อยู่หัวหนอง อีกตัวหนึ่งชอ “ธนะมูลนาค” เป็น
ใหญ่อยู่ท้ายหนอง นาคทั้งสองตั้งสัตย์ปฏิญาณว่าหากได้สัตว์ใดมาเป็นอาหารจะแบ่งปันกันอย่างยุติธรรม ครั้งแรกธนะมูลนาค
ั้
ี
ได้ช้างสาร แต่ครั้งที่สองพินทโยนกวติได้เม่นมาแบ่ง ซึ่งธนะมูลนาคกินแล้วไม่พออิ่ม อกทงยังเกิดกินแหนงแคลงใจเมื่อเห็นขน
่
เม่นมีขนาดใหญ่ท าให้คาดเดาว่าสัตว์ตัวนี้มีขนาดใหญ่มาก แต่กลับแบ่งมาให้น้อยกวาที่ควรเป็น ธนะมูลนาคจึงคิดว่าพินทโยก
นกวตินาคแบ่งเนื้ออย่างไม่เป็นธรรม นาคทั้งสองจึงทะเลาะวิวาทกัดกันในหนอง เป็นเหตุให้น้ าขุ่นมัว ทั้งยังท าให้ดินลึกเป็น
้
คลองและเป็นแม่น้ าสายต่างๆ เชน ใชอกคุ้ยควักให้เป็นแม่น้ าออกไปเรียกว่า “อุรังคนที” หรือแม่น้ าอู ส่วนพินทโยนกวตินาค
่
คุ้ยควักแม่น้ าออกไปทางเมืองเชียงใหม่เรียกชื่อว่าแม่น้ าพิง และเมืองโยนกวตินครตามชื่อนาค เป็นต้น
ภาพประกอบ ที่ตั้งของเมืองโบราณและแผนผังเส้นทางเสด็จของพระพุทธเจ้า
การทะเลาะกันของนาคทั้งสองท าให้นาคและเงือกงูตัวอื่นต้องคุ้ยควักดินเพื่ออพยพหนีไปอยู่ยังทอื่นอันเป็นผลให้เกิด
ี่
แม่น้ าหลายสายเช่น แม่น้ ามูลนที แม่น้ าชีวายนที และแม่น้ างึมเป็นต้น ดัง เนื้อความว่า
“นาคทั้งหลาย มีสุวรรณนาค พุทโธธปาปนาค ปัพารนาค สุกขรนาค
และหัตถีศรีสัตนาค เป็นต้น อยู่ในน้ าหนองนั้นไม่ได้ด้วยเหตุว่าน้ านั้นขุ่น
จึงขึ้นมาอาศัยอยู่ตามริมน้ าที่นั้น ผีทั้งหลายเห็นว่านาคเหล่านั้นหวงแหน
และจักมาชิงกินกับเขาด้วย ผีเหล่านั้นจึงกระท าให้เป็นอันตรายแก่นาค
