Page 223 - ebook.msu.ac.th
P. 223
220
ี
จากตัวอย่างข้างต้น แสดงให้เห็นว่าธรรมชาติในทัศนะของคนในสังคมอสาน มีนัยความส าคัญใน
ฐานะเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต และเป็นแหล่งสร้างสุขภาพทางใจได้อย่างสมบูรณ์ดียิ่งและแสดงให้เห็นการพงพา
ึ่
ธรรมชาติจากอีกรูปแบบหนึ่งของผู้คนในการด ารงอยู่ของชีวิตแบบสังคมอีสาน
ี
๒. สรรพสิ่งและสิ่งมชีวิต
จากการศึกษาค้นคว้าวรรณกรรมอสานเรื่อง “จันทคาต” ผู้ศึกษาพบว่าในเนื้อหาได้มีการน าเสนอ
ี
ั
ื่
ี
เนื้อหาอธิบายให้เห็นถึงความสัมพนธ์ระหว่างกลุ่มชนคนในสังคมอสานกับสิ่งมีชีวิตอนๆ โดยเฉพาะ
ื้
สรรพสัตว์นานาชนิดที่อาศัยอยู่ร่วมกันในพนที่ธรรมชาติรังสรรค์ขึ้น อันเป็นที่อยู่อาศัยของบรรดากลุ่มชนนั้นๆ
ึ่
ั
บางครั้งความผูกพนระหว่างมนุษย์กับสัตว์นั้นอยู่ในลักษณะพงพาอาศัยกันและกัน โดยเฉพาะมนุษย์ได้ใช้
ประโยชน์จากสัตว์ซึ่งมิได้เป็นเพียงแหล่งอาหารเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการด ารงชีวิตของผู้คนในกลุ่มชน
นั้น ๆ ดังตัวอย่าง
“ เขากล่าวแล้ว ยัวระยาตรลีลา
วอย ๆ ไป บ่เซาผันผายย้อง
๒ ข้ามหลาย หลั่นดงดอย
ฟังยินแซว ๆ เสียงไก่ กระทาขัน
ทามีทงถัว(นกอีเพา) ลางเค้า ชมคนา นกใส่
ั้
เค้าอานฮ้อง สองข้างนีหนั่น
แซว ๆ ขุ้มขัน อืดนั้น จอระแจ
ช้อนเชยชมซอกเหยอ จิบจาบฮ้องจ าจื่อจิ่มทาง
ื่
มีทั้งมม (นกกาเหว่า) งาม เปล้า สัง กา แกมแขก
ุ
จักกะพากฮ้อง พอสมิ้นเมื่อยทรวง
บา ฮามทรวง พอกระสัน
อกสั่นก็หากยินม่วน แม่งสองเจ้าอยู่สบาย”
(ล าจันทคาตผูก ๑ . ลานที่ ๖ หน้าที่ ๒)
ลักษณะของสังคม ชุมชน หมู่บ้าน ของบรรดาคนในสังคมอสานส่วนใหญ่จะมีลักษณะทางกายภาพ
ี
ที่สัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ กล่าวคือ มักจะเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของบรรดาสัตว์ต่าง ๆ มากมาย แม้กระทั่งเพียง
เดินออกจากบริเวณที่อยู่อาศัยหรือบริเวณที่ท ามาหากินของบรรดากลุ่มชน ก็ยังปรากฏให้เห็นลักษณะบริบท
ของสัตว์ที่เขามาเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของผู้คน ทั้งทางด้านมีความสุขและความทุกข์ ดังตัวอย่างที่ปรากฏ
“อันนี้ ฮอยที่เป็นแก่ก าเวร ของภายหลังน าส่ง จิงแล้ว
ก็จิงพรากคู่แก้ว ไกลข้างผู้เดียว แลน้อ
เหลือที่ไปแล้ว คืนมาของเขา
นางก็เข้าป่าไม เลยไห้ฮ่ าไฮ
้
ทั้งเล่าได้ ยินสัตว์สิ่งฮ้อง
หลายซ่ าชมคนา พุ้นเยอ
แซว ๆ ถัวไส่ลาง กวนฮ้อง
