Page 163 - MSU Digital Book

ึ
่
อาการไมิพงประสงคำจากยา 23
์
�
่
ำ
ึ
้
ิ
ิ
้
ั
่
่
อากี่ารู้ไมพงปรู้ะสงคทำสาคญของ methotrexate คอ กี่ารู้เกี่ดพษต้อไต้ เนองจากี่ต้วยา
์
ั
�
และเมแทำบื้อไลต้์ของยาถ่้กี่ขบื้ออกี่ทำางไต้และทำ่อไต้ โดยกี่รู้ะบื้วนกี่ารู้ active tubular secretion
ั
ั
ขบื้ออกี่ทำางปสสาวะ รู้�อยละ 80-90
ั
ั
�
ปจจยเสยงต้อกี่ารู้เกี่ดพษต้อไต้ ไดแกี่ กี่ารู้ใช้ยาในขนาดมากี่กี่วา 50 มลลกี่รู้ม/
่
�
ั
่
�
ั
่
ิ
ิ
ิ
่
่
ิ
่
�
�
�
่
ั
ิ
็
ำ
ึ
�
่
ต้ารู้างเมต้รู้ กี่ารู้เกี่ดภูาวะขาดนา ภูาวะทำปสสาวะเปนกี่รู้ด (pH นอยกี่วา 7) ซ้งสงผู้ลต้อกี่ารู้ละลายของ
่
ิ
�
ั
methotrexate กี่ารู้ม่ภูาวะไต้บื้กี่พรู้่อง โดยเฉพาะเม�ออต้รู้ากี่ารู้กี่รู้องของไต้นอยกี่ว่า 50 มิลลลต้รู้/นาทำ ่
ิ
้
ั
้
�
่
�
ิ
ิ
่
ั
่
ในกี่รู้ณีทำใช้ methotrexate ในขนาดสง (มากี่กี่วาหรู้อเทำากี่บื้ 50–100 มลลกี่รู้ม/
้
่
�
่
�
ำ
ั
ต้ารู้างเมต้รู้) กี่ารู้ปองกี่นภูาวะพษต้อไต้จากี่ยา ทำำาได�โดยกี่ารู้ให�สารู้นาทำเพ่ยงพอ และทำำาให�ปสสาวะ
้
่
ิ
ั
ั
เปนดาง โดยให 0.9% NaCl รู้วมกี่บื้ sodium bicarbonate และควรู้ต้ิดต้ามปรู้ิมาต้รู้ปสสาวะ
่
ั
�
่
็
�
�
�
�
่
่
่
่
้
�
ั
่
ั
้
ั
�
่
ในช้วงกี่อนและรู้ะหวางทำผู้ปวยไดรู้บื้ยา methotrexate โดยใหผู้ปวยมปสสาวะออกี่ช้วโมงละ
่
ิ
่
�
่
่
�
ิ
ิ
100 มลลลต้รู้ และหล่กี่เลยงกี่ารู้ใช้ยาอ้�นทำม่พษต้อไต้รู้วมด�วย
่
�
ิ
อากี่ารู้ไมพงปรู้ะสงคอ้นของ methotrexate ม่ดงน่ �
์
ึ
่
�
ั
�
้
่
้
่
◦ รู้ะบื้บื้เลอด: เมดเลอดขาวต้า เกี่ลดเลอดต้า ซ้ด เพมความเสยงต้อกี่ารู้ต้ดเช้อ ในช้วง
ำ
้
�
ิ
�
ำ
�
็
ิ
่
่
็
้
�
ิ
ั
่
ั
ั
�
�
็
้
7-14 วนหลงไดรู้บื้ยา เมดเลอดขาวจะเพ�มเปนปกี่ต้ในช้วงปรู้ะมาณีสปดาหทำ 3
์
ิ
็
่
ั
ั
้
หลงหยดยา
�
ั
้
้
ิ
�
◦ รู้ะบื้บื้หวใจและหลอดเล้อด: ความดนโลหต้ต้า เยอหมหวใจอกี่เสบื้
ั
ำ
ั
ั
�
่
◦ รู้ะบื้บื้ทำางเดนอาหารู้: เยอบื้้ช้องปากี่อกี่เสบื้ พษต้อต้บื้ คล้นไส� อาเจ่ยน ซ้ึงสมพนธ ์
ั
้
�
ั
ิ
ั
่
ั
�
ิ
�
กี่บื้ขนาดยา
ั
ั
่
ิ
ิ
ั
◦ รู้ะบื้บื้ผู้วหนง: ผู้มรู้วง ผู้วหนงอกี่เสบื้ โดยมกี่เกี่ดหลงได�รู้บื้ยา 3-6 สปดาห
ั
ิ
ั
ั
ั
์
ั
◦ กี่ารู้ทำำางานของปอด: ยาทำำาให�ปอดอกี่เสบื้ ม่พงผู้้ดแทำรู้กี่ในปอด ไข� หายใจลาบื้ากี่
ำ
ั
ั
ิ
็
�
เจบื้หน�าอกี่ ซ้ึงความผู้ดปกี่ต้ของปอดมกี่เกี่ดเม้อใช้ยาเปนเวลานาน
็
ิ
�
�
ั
ิ
ั
�
้
ั
�
่
์
่
�
ั
�
ั
◦ กี่ารู้ทำางานของต้บื้: มพษต้อเซ้ลลต้บื้ทำงแบื้บื้เฉยบื้พลนและเรู้อรู้ง กี่ารู้ใช้ยาต้องปรู้บื้
ั
ั
่
ิ
ำ
ขนาดยาต้ามกี่ารู้ทำำางานของต้บื้
ั
ึ
่
�
่
ิ
์
ำ
ิ
ึ
กี่ารู้ต้ดต้ามอากี่ารู้ไมพงปรู้ะสงคจากี่ยา เนองจากี่ยาทำาใหเกี่ดอากี่ารู้ไมพงปรู้ะสงค ์
�
้
้
ั
ั
์
ำ
ั
่
้
�
่
็
้
ทำรู้นแรู้งต้อไขกี่รู้ะดกี่ ต้บื้ ไต้ ดงนนควรู้ต้รู้วจความสมบื้รู้ณีของเมดเลอด กี่ารู้ทำางานของต้บื้ ไต้
ั
�
้
�
ั
�
่
่
ต้รู้วจปสสาวะกี่อนเรู้มใช้ยา และต้รู้วจในช้วงทำมกี่ารู้ใช้ยา รู้วมทำงต้รู้วจอากี่ารู้ผู้ดปกี่ต้ของปอด
ิ
�
ิ
ิ
ั
�
่
�
่
ในกี่ารู้ต้ดต้ามกี่ารู้รู้กี่ษา นอกี่จากี่น่ยา methotrexate จบื้กี่บื้อลบื้้มนในเล้อด ปรู้ะมาณีรู้�อยละ 50
ั
ิ
ิ
ั
�
ั
ั
้
่
�
่
�
ดงนนหากี่ผู้ปวยมรู้ะดบื้อลบื้มนต้า จะสงผู้ลใหรู้่างกี่ายมปรู้มาณี methotrexate ทำ่อยในรู้ปอสรู้ะ
ั
ิ
�
้
ิ
ำ
่
ั
ิ
ั
ั
่
้
่
�
้
�
่
ั
�
่
ั
�
ิ
่
�
ั
ึ
�
ิ
เพิมขึน ทำำาให�เพิมความเสยงต้อกี่ารู้เกี่ดอากี่ารู้ไมพงปรู้ะสงค ดงนันจงควรู้ต้รู้วจรู้ะดบื้อลบื้้มนในเล้อด
�
์
ึ
ำ
่
�
อยางสมาเสมอ

138