Page 190 - Neuropsychiatric.indd

ตารางที่ 4.8 ยาที่มีข้อมูลหลักฐานเชิงประจักษ์ทางการแพทย์แสดงถึงความเสี่ยงต่อเลือดออกในเนื้อสมอง ตารางที่ 4.9 ตัวอย่างรายการยาที่มีอันตรกิริยาระหว่างยากับ warfarin และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิด
ยา จ่านวนงานวิจัย จ่านวน ผลการศึกษา เลือดออก
ผู้ป่วย กลุ่มยา รายการยา ผล
ยาละลายลิ่ม observational 2,281 ราย ยาละลายลิ่มเลือดเพิ่มความเสี่ยงเมื่อเทียบกับการไม่ได้รับยา ยารักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ amiodarone เพิ่ม INR
42
เลือด studies และ - อุบัติการณ์ 5.7% เทียบกับ 1.6% (OR 3.44, 95% CI 2.04, 5.82, ยาต้านการเกาะกลุ่มกันของเกล็ดเลือด aspirin, clopidogrel เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออก
2
RCTs 6 เรื่อง I 0%) ยาลดไขมันในเลือด fenofibrate, gemfibrozil เพิ่ม INR
43
DOACs RCTs 5 เรื่อง 51,895ราย DOACs ประกอบด้วย apixaban, dabigatran, edoxaban, fluvastatin, rosuvastatin, simvastatin
่
rivaroxaban มีความเสี่ยงน้อยกวา warfarin (RR 0.51, 95% CI ยาต้านเชื้อรา fluconazole, itraconazole, เพิ่ม INR
2
0.41, 0.64, I 40.1%) ketoconazole, voriconazole
44
NSAIDs observational 1,839,462 NSAIDs เพิ่มความเสี่ยงเมื่อเทียบกับการไม่ได้รับยา NSAIDs celecoxib เพิ่ม INR
2
studies 13 เรื่อง ราย - NSAIDs (RR 1.33, 95% CI 1.11, 1.61, I 89.5%) diclofenac, ibuprofen, naproxen เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออก
2
- meloxicam (RR 1.48, 95% CI 1.15, 1.91 I 45.5%) ยาต้านแบคทีเรีย azithromycin, clarithromycin เพิ่ม INR
2
- diclofenac (RR 1.39, 95% CI 1.11, 1.75, I 77.4%) cloxacillin
- indomethacin (RR 1.36, 95% CI 1.09, 1.71, I 0%) ciprofloxacin, levofloxacin
2
CI, confidence interval; DOACs, direct oral anticoagulants; NSAIDs, nonsteroidal anti-inflammatory drugs; OR, odds ratio; RCTs, metronidazole
randomized controlled trials; RR, relative risk sulfamethoxazole
INR, international normalized ratio; NSAIDs, non-steroidal anti-inflammatory drugs

ื
ั
ั
ิ
ปจจยเสยงต่อการเกดโรคหลอดเลอดสมองแตก 28,45 คือ อายุมากกว่า 70 ปี เพศชาย โรคความดน ที่มา : Drug Interaction Fact 2015
่
ั
ี
46
โลหิตสูง สูบบุหรี่ อ้วน ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (มากกว่า 60 กรัม/วัน) ความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด 3.3 การจัดการเมื่อเกิดอาการไมพึงประสงค
ภาวะเกล็ดเลือดต่่า 3.3 การจัดการเมื่อเกิดอาการไม่พึงประสงค์ ื้ ็ ู
เนื้อหาในสวนนี้กลาวถึงการจัดการเมื่อเกิดภาวะเลือดออกในเนอสมอง ในประเดนการดแลในระยะ
ู
็
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงการจัดการเมื่อเกิดภาวะเลือดออกในเนื้อสมอง ในประเดนการดแลในระยะ
เฉียบพลันจะอธิบายโดยสังเขป อางอิงจากคูมือในการดูแลผูปวยโรคหลอดเลือดสมองแตก พ.ศ. 2562 และ
47
้
3.2 ข้อแนะน าเพื่อการป้องกัน เฉยบพลนจะอธิบายโดยสงเขป อางองจากคู่มือในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตก พ.ศ. 2562 และ
47
ิ
ั
ี
ั
ิ
28
แนวทางเวชปฏิบัติ intracerebral hemorrhage ของ American Heart Association/American Stroke
ข้อแนะน่าเพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองแตกจากยา มีดังนี้ แนวทางเวชปฏิบัต intracerebral hemorrhage ของ American Heart Association/American Stroke
49
29,4749
้
ื
o ควรจัดการกับปัจจัยเสี่ยงที่สามารถแก้ไขได้ หากจ่าเป็นต้องใช้ยาที่มีความเสี่ยงต่อเลอดออกใน Association ค.ศ. 2015 49 นอกจากนีจะกลาวถึงการแกไขปญหาเลือดออกในเนื้อสมองจากยาชนิดตาง ๆ 29,47-
Association ค.ศ. 2015 นอกจากนี้จะกล่าวถึงการแก้ไขปัญหาเลือดออกในเนื้อสมองจากยาชนิดต่าง ๆ
®22
®22
เนื้อสมอง (ตารางที่ 4.7) 49 และการบริหารยาจากฐานขอมูล Lexicomp
และการบริหารยาจากฐานข้อมูล Lexicomp
1) การดูแลในระยะเฉียบพลัน
็
ื
o ผู้ป่วยที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดหรือยาตานการแขงตัวของเลอด ควรได้รับการติดตามอย่างไกล้ 1) การดูแลในระยะเฉียบพลัน
้
ี
ผู้ป่วยจะได้รับการตรวจเอกซเรย์คอมพวเตอร์สมอง เพื่อวินิจฉัยแยกจากโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือ
ิ
ชิด เช่น ยาละลายลิ่มเลือด alteplase ควรได้รับการติดตามภาวะเลือดออกทุก 15 นาที จนครบ ผูปวยจะไดรับการตรวจเอกซเรยคอมพิวเตอรสมอง เพื่อวินิจฉัยแยกจากโรคหลอดเลือดสมองตบหรือ
ึ
ุ
1 ชั่วโมง จากนั้นทุก 30 นาที นาน 6 ชั่วโมง และทุกชั่วโมง จนครบ 17 ชั่วโมง อุดตัน และจําแนกตําแหนงของการเกิดเลือดออกในสมอง รวมถงประเมินเบื้องตนเกี่ยวกับความเสี่ยงในการ
อดตัน และจ่าแนกต่าแหน่งของการเกิดเลือดออกในสมอง รวมถึงประเมินเบื้องต้นเกี่ยวกับความเสี่ยงในการ
ิ
ี

ั

้
o ควรเฝ้าระวังในผู้ป่วยที่จ่าเป็นต้องใช้ยาที่มีความเสี่ยงต่อเลือดออกในเนื้อสมองร่วมกันหลาย เสียชวตใน 30 วน โดยใช intracerebral hemorrhage (ICH) score ประกอบดวย Glasgow Coma Score,
ี
เสยชีวิตใน 30 วัน โดยใช้ intracerebral hemorrhage (ICH) score ประกอบดวย Glasgow Coma Score,


ขนาน เช่น aspirin ร่วมกับ clopidogrel hematoma volume ตําแหนงที่อยู infratentorial และอายุ โดยมีคะแนน 06 ถาคะแนน 01 จัดวามีความ
hematoma volume ต่าแหน่งที่อยู่ infratentorial และอายุ โดยมีคะแนน 0-6 ถ้าคะแนน 0-1 จัดว่ามีความ
่
o กรณีใช้ยาละลายลิ่มเลือด ควรปฏิบัติตามเกณฑ์ข้อบ่งชี้และและข้อห้ามใช้ของยา เสี่ยงต่ํา และคะแนนสูง มีความเสี่ยงสูง (ตารางที่ 4.10) นอกจากนี้ มีแบบประเมินความรุนแรงของโรคหลอด
ี
ิ
เสี่ยงต่่า และคะแนนสูง มีความเสี่ยงสูง (ตารางท 4.10) นอกจากนี้ มีแบบประเมนความรุนแรงของโรคหลอด
่
์
o ควรระมัดระวังอันตรกิริยาระหว่างยาระดับรุนแรงที่จะส่งผลต่อภาวะเลือดออกง่าย เช่น warfarin เลอดสมองตามเกณฑของ NIH Stroke Scale (NIHSS) ซึ่งจะได้กล่าวถึงในหัวข้อ 3.4 ที่มีการน่ามาใช้ใน
ื เลือดสมองตามเกณฑของ NIH Stroke Scale (NIHSS) ซึงจะไดกลาวถึงในหัวขอ 3.4 ที่มีการนํามาใชใน
กรณีศึกษา
ิ
ซึ่งเป็นยาที่มีการใช้บ่อยและเภสัชกรควรใหความสาคญในการเฝาระวังการเกดอันตรกรยา กรณีศึกษา
้
้
่
ั
ิ
ิ
ิ
ผูปวยจะไดรับการประเมินทางเดินหายใจ และสัญญาณชีพอยางใกลชด ควบคุมความดันโลหิตใหตํา
ระหว่างยาที่มีผลเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเลือดออก (ตารางที่ 4.9) ผู้ป่วยจะได้รับการประเมินทางเดินหายใจ และสัญญาณชีพ อย่างใกล้ชิด ควบคุมความดันโลหิตให้ต่่า
่
กว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท ระดับน้่าตาลในเลือดให้ต่่ากว่า 180 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ระดับอิเล็กโทรไลต์ให้อยู่ ู
กวา 140/90 มิลลิเมตรปรอท ระดับน้ําตาลในเลือดใหต่ํากวา 180 มิลลิกรัม/เดซิลิตร ระดับอิเล็กโทรไลตใหอย
ในเกณฑ์ปกติ ควบคุมอุณหภูมิร่างกาย ป้องกันและเฝ้าระวังการเกิด DVT
ในเกณฑปกติ ควบคุมอุณหภูมิรางกาย ปองกันและเฝาระวังการเกิด DVT
ยาที่ใช้ส่าหรับลดความดันโลหิตใน 4-6 ชั่วโมงแรก โดยบริหารยาแบบต่อเนื่อง

ยาที่ใชสําหรับลดความดันโลหิตใน 46 ชั่วโมงแรก โดยบริหารยาแบบตอเนื่อง
o nicardipine ขนาด 2.5-5 มิลลิกรัม/ชั่วโมง บริหารยาทางหลอดเลือดด่า อาจเพิ่มขนาดยาครั้งละ
o nicardipine ขนาด 2.55 มิลลิกรัม/ชั่วโมง บริหารยาทางหลอดเลือดดํา อาจเพิ่มขนาดยาครั้งละ
2.5 มิลลิกรัม/ชั่วโมง ทุก 15 นาที จนสามารถควบคุมความดันโลหิตได้ตามเป้าหมาย อัตราสูงสุด
2.5 มิลลิกรัม/ชั่วโมง ทุก 15 นาที จนสามารถควบคุมความดันโลหิตไดตามเปาหมาย อัตราสูงสุด
15 มิลลิกรัม/ชั่วโมง เจือจางยาใน NSS หรือ D5W ให้ได้ความเข้มข้น 0.1-0.2 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร
15 มิลลิกรัม/ชั่วโมง เจือจางยาใน NSS หรือ D5W ใหไดความเขมขน 0.10.2 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

168 169
169

o nitroglycerin ขนาด 5 ไมโครกรัม/นาที บริหารยาทางหลอดเลือดดํา จากน้นปรับเพิ่มขนาดยา
ั
้
ตามการตอบสนองครังละ 5 ไมโครกรัม/นาที ทุก 35 นาที บริหารยาในอัตราสูงสุด 200
ไมโครกรัม/มิลลิลิตร ผสมยาใน NSS หรือ D5W ความเขมขนไมเกิน 400 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร
173