Page 220 - Neuropsychiatric.indd

ิ
่
ี
ตารางที่ 5.3 ความเสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์ต่อระบบประสาทจากยา ตารางท 5.4 การประเมน neuroleptic malignant syndrome โดยใช้เกณฑ์ DSM-5 และเกณฑ์ของ
รายการยาที่ ผลต่อสารสื่อประสาท อาการชัก ความผิดปกติ กลุ่มอาการ กลุ่มอาการ ร่างกาย Levenson เกณฑ ผลการประเมินในผูปวย
้
รายนี
ผู้ป่วยได้รับ ของการรับรู้ NMS serotonin เคลื่อนไหว เกณฑ์ ผลการประเมินในผู้ป่วย

และความคิด syndrome ผิดปกติ รายนี้
เกณฑวนิจฉัยหลก (Minor criteria)
ั
ิ
2
DSM-5 criteria
clonazepam เพิ่ม GABA - / - - - 1. ระดับความรูส ้ติเปลียนแปลง (altered consciousness level) / /
่

ภายหลังจากไดรบ dopamine antagonist หรือหยุด dopamine agonist โดยที่ไม่ได้มีภาวะ
ั
clozapine ลด dopamine และ / - / - / 2. ชีพจรเร็วผิดปกติ (tachycardia) /
ติดเชื้อ หรือได้รับสารพิษอื่นๆ เกิดอาการต่อไปนี้
serotonin 1. อุณหภูมิร่างกายสูง >38 องศาเซลเซียส (hyperthermia) /
ิ
gabapentin เพิ่ม glutamate / / - - - 3. ความดันโลหตแปรปรวน (labile arterial pressure) / -
2. ภาวะแข็งเกร็ง (rigidity)
lorazepam เพิ่ม GABA - / - - - 4. หายใจเร็ว (tachypnea) / /
3. ระดับความรู้สติเปลี่ยนแปลง (mental status alteration)
ื
่
risperidone ลด dopamine และ / - / - / 5. เหงอออกมาก (diaphoresis)  /
4. ค่า creatinine phosphokinase เพิ่มสูงขึ้น (≥4 เท่าของค่าปกติบน)
็
ู
ื
serotonin 6. เมดเลอดขาวสง (leukocytosis) 
5. มีการเปลี่ยนของระบบประสาทอัตโนมัติ
sertraline เพิ่ม serotonin / - - / / DSM5, Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th edition; NMS, neuroleptic malignant syndrome
/
- ชีพจรเร็วผิดปกติ
3
2
ี
ี
trazodone เพิ่ม serotonin / - - / / ที่มา :เรยบเรยงจาก American Psychiatric Association และ Levenson -
- เหงื่อออกมาก
GABA, gamma-aminobutyric acid; NMS, neuroleptic malignant syndrome  - ความดนโลหิตสูง (ความดันโลหตตัวบน หรือ ความดนโลหิตตวล่าง ≥25% เมื่อเทียบกับ /
ั
ิ
ั
ั
 ค่าเริ่มต้น) หรือความดันโลหิตมีการเปลี่ยนแปลงขึ้นลง (มีการเปลี่ยนแปลง ความดันโลหิต
2) การวินิจฉัย  ตัวบน ≥25 มิลลิเมตรปรอท หรือความดันโลหิตตัวล่าง ≥20 มิลลิเมตรปรอท)
กลุ่มอาการ NMS โดยทั่วไป ประกอบด้วย ไข้สูง มีการเปลี่ยนแปลงของการรู้สติ มีอาการทางระบบ - มีอาการปัสสาวะราด -
ประสาทอตโนมัติ ได้แก่ ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว น้ าลายหลั่งออกมาก กลั้นปัสสาวะไม่ได้  - ภาวะซีด -
ั
และมีอาการทางระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ได้แก่ กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง และกล้ามเนื้อบางส่วนของร่างกายบิด  - หายใจเร็ว (มากกว่าร้อยละ 50 จากค่าตั้งต้น) /
3
เกร็ง และสามารถก่อให้เกดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง คือ กล้ามเนอลายสลาย และไตวายเฉยบพลน แต่ผู้ป่วย  Levenson criteria
ิ
ี
ื
้
ั
์
ี
่
บางรายอาจมอาการแสดงไมครบ ผลการประเมนตามเกณฑการวินิจฉย NMS โดยใช้เกณฑ Diagnostic and  ผู้ป่วยมีโอกาสเป็น NMS สูง หากเข้าเกณฑ์ดังนี้
ิ
ั
์
์
statistical manual of mental disorders, 5th edition (DSM-5) ในผู้ป่วยรายนี้พบตรงตามเกณฑ 7 ข้อ  o เกณฑ์วินิจฉัยหลักครบ 3 ข้อ หรือ
2
o เกณฑ์วินิจฉัยหลัก 2 ข้อ ร่วมกับ เกณฑ์วินิจฉัยรอง 4 ข้อ
3
และเกณฑ์ของ Levenson ในผู้ป่วยรายนี้พบตรงตามเกณฑ major criteria 2 ขอ และ minor criteria 4  เกณฑ์วินิจฉัยหลัก (Major criteria)
้
์
ข้อ (ตารางที่ 5.4) 1. ภาวะไข้สูง (fever) /
 2. ภาวะแข็งเกร็ง (rigidity) -
 3. ค่า creatinine phosphokinase สูง (มักจะ >1000 หน่วย/ลิตร) /


 เกณฑ์วินิจฉัยหลัก (Minor criteria) /
1. ระดับความรู้สติเปลี่ยนแปลง (altered consciousness level)
 2. ชีพจรเร็วผิดปกติ (tachycardia) /
 3. ความดันโลหิตแปรปรวน (labile arterial pressure) /
4. หายใจเร็ว (tachypnea) /
 5. เหงื่อออกมาก (diaphoresis) -
 6. เม็ดเลือดขาวสูง (leukocytosis) -

DSM-5, Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th edition; NMS, neuroleptic malignant syndrome
3
2
ที่มา : เรียบเรียงจาก American Psychiatric Association และ Levenson

3) การจัดการ
3) การจัดการ
การจ ััดการเมื่อเกิดภาวะ NMS คือ หยุดยาที่เปนสาเหตุ และใหการรักษาประคับประคอง ไดแก สารน้า
ิ
ื
่
ํ
การจดการเมอเกดภาวะ NMS คือ หยุดยาที่เป็นสาเหตุ และให้การรักษาประคับประคอง ได้แก่ สาร
นา ยาลดไข้ การใช้ยาเพอควบคมอาการทางระบบประสาทและกลามเนอ และการใช้ dopamine agonists

้
้
่
ุ
้
ื
ื
้

่
ยาลดไข การใชยาเพือควบคมอาการทางระบบประสาทและกลามเนอ และการใช dopamine agonists


ื
ุ

198 199
199
202